Zouaven uit Raamsdonk
Wat is een zoeaaf of zouaaf? Het is een negentiende-eeuws type soldaat dat vooral populair was in het Franse leger. De zoeaaf was een infanterist die herkenbaar was aan zijn kleurige uniform met pofbroek. De kleding was gebaseerd op de kledij van de Kabyliërs in Algerije. Ook het pauselijke leger had een regiment zoeaven. En in de jaren zestig van de negentiende eeuw dienden daar meer dan 3000 katholieke Nederlandse jongens in.
Vrijwilligers
Collectie Nederlands Zouavenmuseum, Oudenbosch.
Het pauselijke leger werd niet in staat geacht de Kerkelijke Staat alleen tegen de Garibaldisten te verdedigen. Daarom deed paus Pius IX in 1866 een beroep op zijn gelovigen. Er kwam een bescheiden toestroom van fanatieke katholieke jongemannen naar Rome op gang. Je zou denken dat ze vooral uit traditionele rooms-katholieke landen zouden komen. Maar vreemd genoeg werd Nederland veruit de grootste leverancier van pauselijke zoeaven.
Maar liefst 3181 Nederlanders trokken tussen 1866 en 1870 naar Italië om daar te strijden. Frankrijk en België leverden respectievelijk 2950 en 1650 man. Veel Nederlanders waren niet afkomstig uit de zuidelijke provincies. Ze kwamen vooral uit de protestantse delen van ons land, waar katholieken zich nog een soort tweederangs burgers voelden.
Er waren in Raamsdonk ook nog, andere mannen die de kerk gediend hebben, n.l. nog 4 Pauselijke zouaven.
Deze hebben zich vrijwillig, gemeld bij het Pauselijk leger in Rome tussen 1860 on 1870.
In de gemeente Raamsdonk vonden wij deze 4 'jonge' mannen (Allen Cornelis geheten, de hand van God?) die in het leger van de paus zaten.
- Cornelis Vogel
- Cornelis van Laarhoven
- Cornelis van Disseldorp
- Cornelis de Wit
- Adrianus Snijders
- Jacobus de Bot
Cornelis Vogel
Cornelis Vogel.
Geboren 8-2-1832 te Raamsdonk. (Akte 14)
Zoon van Frans Vogel en Cornelia de Ruijter.
Beroep: Bakker en later barbier.
Keuring in Belgie: 5-1-1865 en 29-1-1866.
Pauselijke zouaaf: 3-2-1866 tot 16-2-1868.
Belgisch Nummer: eerst: 482 (1865) en 660 (1866).
Italiaans legernummer: 2094.
Gehuwd met: Theodora Maria Maas op 28-5-1868 te Dinther. (Akte 7)
Overleden: 26-1-1918 te Wouw. (Akte 7)
Hij diende bij het 1e Bataljon 2e Compagnie later bij het 2e Bataljon en 3e compagnie.
In 1867 nam hij deel aan de slag bij Mentana en werd onderscheiden met het zilveren Mentana kruis.
Cornelis van Laarhoven
Cornelis van Laarhoven.
Geboren 23-1-1839 te Raamsdonk (Akte 9)
Zoon van Jan van Laarhoven en Catharina de Wit.
Beroep: Metselaar.
Keuring in België: 29-11-1867.
Pauselijke zouaaf: 1-12-1867 tot 16-12-1869.
Belgisch nummer. 2722.
Italiaans legernummer: 5766.
Overleden 20-1-1901 te Raamsdonk (Akte 8) Ongehuwd.
Zijn vader was bij vertrek reeds overleden en moeder overleed ongeveer 3 weken na zijn vertrek Naa terugkeer uit Italië werd
hij op genomen in het gezin van Pieter van Onzenoort (smit) en Pieternel de Wit. (een zuster van zijn moeder).
Cornelis van Disseldorp
Cornelis van Disseldorp.
Geboren 1-11-1845 te Raamsdonk (Akte 76).
Zoon van Cornelis van Disseldorp en Margaretha Verschuren.
Beroep: Boer, later Bakker.
Keuring in Belgie: 2-12-1867.
Pauselijke zouaaf: 7-12-1867 tot 23-12-1869.
Belgisch nummers 2994.
Italiaans legernummer: 6064.
Gehuwd met, Adriana Dorathea de Greef op 9-1-1882 te Loon op Zand (Kaatsheuvel) (Akte 1).
Overleden 26-3-1933 te Loon op Zand (Kaatsheuvel) (Akte 27).
Cornelis nam deel aan de herdenkingsmanifestatie in Utrecht op 13-11-1892. Hij heeft de bronze medaille Bene Merenti.
Cornelis de Wit
Cornelis de Wit.
Geboren 6-2-1847 te Raamsdonk (Akte 6).
Zoon van Willem de Wit en Elisabeth Zijlmans.
Beroep: Landarbeider, later boer.
Keuring in België: 2-9-1868.
Pauselijke zouaaf: 9-9-1868 tot 6-6-1869.
Belgisch nummers 3818.
Italiaans legernummer: 7968.
Gehuwd met, Anna Maria de Bont op 21-5-1874 te Capelle (Akte 9).
Overleden: 4-4-1905 te Grevelduin Capelle (Akte 14).
Begraven te Waspik.
Cornelis nam ook deel aan de manifestatie in Utrecht op 13-11-1892. Hij was wel vervroegd met zieken verlof terug gekeerd. (Aanhoudende diarree)
Adrianus Snijders
Collectie Nederlands Zouavenmuseum, Oudenbosch.
Geboren: Raamsdonk, 28 mei 1850.
Zoon van: Mathieu Snijders & Maria Jansen
Woonplaats bij vertrek: Roelofarendsveen.
Beroep: Knecht.
Datum keuring Belgié: 31 oktober 1867.
Leeftijd bij indiensttreding: 17 jaar.
Pauselijk zouaaf: 5 november 1867 tot 11 november 1869.
Belgisch registratienummer: 2191.
Italiaans legernummer: 4721.
Gehuwd met: Maria Heemskerk.
Datum van overlijden: Utrecht, 5 december 1923.
Plaats van begraven: Utrecht, 7 december 1923.
Adrie nam deel aan de herdenkingsmanifestatie in Utrecht op 13-11-1892. Hij heeft de bronze medaille Bene Merenti.
Jacobus de Bot
Geboren: Raamsdonksveer, 6 augustus 1845.
Zoon van:Hubert de Both (*Raamsdonk, 2 augustus 1796) en Jacqueline of Jacoba Staal (*Dussen, 9 september 1800). Ze huwden in Raamsdonk op 28 mei 1829 en woonden aldaar op nr. 315. Hubert was schipper.
Woonplaats bij vertrek: Raamsdonk.
Beroep: schipper
Leeftijd bij vertrek: 22
Datum keuring Belgié: 2 december 1867.
Pauselijk zouaaf: 7 december 1867 tot 20 december 1869.
Belgisch registratienummer: 2993.
Italiaans legernummer: 6021.
Gehuwd met: Wilhelmina Boelaars (*Raamsdonksveer, 23 november 1844, + Raamsdonksveer, 5 juli 1915) op 17 augustus 1871.
Overleden: Raamsdonksveer, 29 maart 1915.
Jacob (Jacobus) de Bot vertrok uit de gemeente Raamsdonk op 27 november 1867. Hij kon in Brussel bewijzen overleggen: van vrijstelling van militaire verplichtingen in Nederland, van goed gedrag, van verandering van woonplaats en een paspoort. Hij ging samen met Cornelis van Disseldorp naar Brussel (opvolgende registratienummers in Brussel). Mogelijk zijn er familiebanden met van Disseldorp. Op 30 december 1869 werd hij weer als inwoner van de gemeente Raamsdonk ingeschreven.
Bron, Digitalisering en Wiki opmaak: Terry van Erp
