Strijders voor de paus
thumb|In 1860 riep Paus Pius IX de katholieke jongeren in de wereld op hem te hulp te komen, omdat de Kerkelijke Staat bedreigd werd door Victor Emmanuel II, koning van Sardinië en diens bondgenoot Giuseppe Garibaldi.
Deze beiden streefden naar een verenigd koninkrijk Italië en daar paste geen onafhankelijk pauselijk grondgebied in.
Hier de Zouaven uit Uden
Voor zijn verdediging was de Paus afhankelijk van de steun van de Franse Keizer en vrijwilligers. Die vrijwilligers kwamen uit heel Europa om deel uit te gaan maken van het "Regiment der Pauselijke Zouaven" dat nieuw werd opgericht, onder leiding van een Franse generaal.
Naam en uniformen van de zouaven waren geïnspireerd op een Frans keurkorps in Algerije dat oorspronkelijk uit Berbers bestond. De pauselijke zouaven bestonden vooral uit Nederlanders (met ruim 3.000 man het grootste contingent), Fransen (bijna 3.000) Belgen (ruim 1.600, voornamelijk Vlamingen), Italianen (700) en Canadezen (500).
Tussen 1861 en 1867 streden de Zouaven met wisselend succes tegen het Italiaanse leger. Bij de slag van Mentana op 5 november 1867 versloegen de zouaven, samen met Franse troepen, Garibaldi verpletterend, waarna de situatie tot 1870 vrij stabiel bleef.
Maar in augustus van dat jaar trok het Franse leger zich terug uit Italië, en volgde een massale aanval op Rome. De 5.000 zouaven waren geen partij voor de ruim 60.000 Italianen en de Paus capituleerde. Zijn zouaven werden op de trein naar huis gezet.

Twan van Duijnhoven heeft bij het Zouavenmuseum in Oudenbosch de registers geraadpleegd en de namen en geboortedata van de Udense jongemannen genoteerd.
Dit waren de Udense strijders voor de paus:
Naam en Geboortedatum
- Martinus van den Berg 25-03-1850
- Theodorus van den Bogaard 16-07-1843
- Jan van Bokhoven 07-03-1845
- Marinus Vincentius van Duuren 19-07-1849
- Lambertus Goossens 08-05-1839
- Franciscus van Lankveld 11-11-1835
- Gerardus van de Leijgraaf 03-06-1850
- Johannes Lendy 04-09-1851
- Adrianus van Lijssel 15-05-1847
- Petrus van der Linden 09-04-1850
- Martinus Lukassen 12-03-1847
- Marianus Petrus van der Meulen 03-03-1843
- Piet van Osch 11-10-1849
- Henri Pauels 13-12-1845
- Martinus van de Rijt 08-04-1832
- Martinus van Rixtel 05-08-1841
- Godefricus van Sambeek 22-03-1850
- Theodorus Sanders 13-08-1848
- Johannes Hendricus van den Wijnboom 19-02-1843
- Petrus de Wit 11-01-1838
Het zou best leuk zijn, meer over deze mannen te weten te komen. Wie herinnert zich nog iets van ze (liepen ze bijvoorbeeld voor de oorlog mee in processies, zoals elders vaak gebeurde?)
Luciën Bressers en Jan Versantvoort hebben in 1998 een boekje uitgegeven met gegevens over al deze, en nog meer "Udense" zouaven. Je kunt het hier [brochure-udense-zouaven.pdf lezen en/of downloaden] (PDF, 1 MB). Met dank aan de auteurs voor het ter beschikking stellen!
Blijft nog als vraag waar de "spook" zouaaf Henri Pauels vandaan komt (Lees de reacties)
Digitalisering en Wiki opmaak: Terry van Erp

