Brontekst bekijken van Mauritia Eleonora van Portugal

{{Infobox dynastie
| naam             = Mauritia Eleonora van Portugal
| leven            = [[1609]]–[[1674]]
| afbeelding       = Eleonora Mauritia, prinses van Portugal 1609-1674.jpg
| onderschrift     = Prinses Mauritia Eleonora van Portugal. Portret door [[Gerard van Honthorst]], 1636, [https://www.koninklijkeverzamelingen.nl/collectie-online/detail/63f543eb-7662-56a0-bb81-3f25ec538cc6 Koninklijke Verzamelingen], Den Haag.
| geboortedatum    = ?
| sterfdatum       = [[15&nbsp;juni]] [[1674]]
| sterfplaats      = [[Bergen op Zoom]]
| vader            = [[Emanuel van Portugal]]
| moeder           = [[Emilia van Nassau]]
| dynastie         = [[Huis Aviz]]
| broerzus         = [[Maria Belgica van Portugal|Maria Belgica]], [[Emanuel Antony van Portugal|Emanuel Antony]], [[Lodewijk Willem van Portugal|Lodewijk Willem]], [[Emilia Louise van Portugal|Emilia Louise]], [[Anna Louise van Portugal|Anna Louise]], [[Juliana Catharina van Portugal|Juliana Catharina]], [[Sabina Delphica van Portugal|Sabina Delphica]]
| partner          = [[George Frederik van Nassau-Siegen]]
| kinderen         = –
| heraldiek        = [[Bestand:Blason Portugal 1485.svg|200px]]
| heraldiek-uitleg = Het wapen van het Huis Aviz
}}

Prinses '''Mauritia Eleonora van Portugal''',<ref group="noot">Menk (2004), p.&nbsp;192, Huberty, et al. (1981), p.&nbsp;234-235, Dek (1970), p.&nbsp;89, Dek (1968), p.&nbsp;249, Blok (1911), p.&nbsp;926 en Vorsterman van Oyen (1882), p.&nbsp;119 noemen haar Mauritia Eleonora. Van Ditzhuyzen (2004), p.&nbsp;87, Kooijmans (2000), p.&nbsp;66 en Dek (1968), p.&nbsp;245, noemen haar Eleonora Mauritia. Lück (1981), p.&nbsp;100 en Poelhekke (1979), p.&nbsp;547 noemen haar Mauritia. Kooijmans (2000), p.&nbsp;66 noemt haar voluit Eleonora Mauritia van Crato in plaats van prinses van Portugal.</ref> roepnaam '''Mauke'''<ref>Kooijmans (2000), p.&nbsp;65-66</ref> (gedoopt [[Delft]], [[10&nbsp;mei]] [[1609]]<ref name="huberty253">Huberty, et al. (1981), p.&nbsp;253.</ref><ref name="dek1970-89">Dek (1970), p.&nbsp;89.</ref><ref name="dek1968-245">Dek (1968), p.&nbsp;245.</ref> – [[Bergen op Zoom]], [[15&nbsp;juni]] [[1674]]<ref>Huberty, et al. (1981), p.&nbsp;235.</ref>{{refn|group=noot|“''[[Europäische Stammtafeln]]'' situeert haar overlijden in 1679. Dek (1962) weet de plaats van overlijden niet, maar Dek (1970) zegt «gest. Bergen op Zoom 16&nbsp;juni 1674» (in tegenstelling tot 25&nbsp;juni in Dek (1962)). Zie voor dit overlijden: a.&nbsp;de overlijdensregisters van de stad Bergen op Zoom: «1674. Junius 16 de heer Governeur vrau». Waarschijnlijk is dit de datum van de begrafenis, want: b.&nbsp;kennisgeving verzonden door de echtgenoot vanuit Bergen op Zoom 15&nbsp;juni 1674 in Staatsarchief Wiesbaden (130<sup>II</sup>, 2201): «Eleonora Mauritia, Fürstin zu Nassau-Siegen, geb. Prinzessin von Portugal, heute, zwischen 3 u. 4&nbsp;Uhren nachmittags»; c.&nbsp;twee andere overlijdensberichten, identiek aan het voorgaande, in Staatsarchief Wiesbaden (130<sup>II</sup>, 2380<sup>III</sup>e).”<ref name="huberty253" />}}) was een [[Prins|prinses]] uit het [[Huis Aviz]]. Als naaste verwante van prins [[Frederik Hendrik van Oranje]] verbleef ze lange tijd aan diens [[Hofhouding|hof]] in [[Den Haag]]. Op latere leeftijd huwde ze met een [[Graaf (titel)|graaf]] uit het [[Huis Nassau-Siegen (1623-1734)|Huis Nassau-Siegen]].

== Biografie ==
Mauritia Eleonora was de vijfde dochter van prins [[Emanuel van Portugal]] en gravin [[Emilia van Nassau]],<ref name="ouders">Alle bronnen die beide ouders vermelden, noemen deze ouders.</ref> de jongste dochter van prins [[Willem van Oranje|Willem&nbsp;I van Oranje]] en [[hertog]]in [[Anna van Saksen (1544-1577)|Anna van Saksen]].<ref name="dek1970-77">Dek (1970), p.&nbsp;77.</ref><ref>Dek (1968), p.&nbsp;232.</ref> Waar en wanneer Mauritia Eleonora werd geboren, is onbekend. Ze werd op 10&nbsp;mei 1609 gedoopt in Delft. Uit dankbaarheid over de verzoening tussen haar moeder en haar oom prins [[Maurits van Oranje]], werd Mauritia Eleonora naar haar oom genoemd.<ref name="ditzhuyzen">Van Ditzhuyzen (2004), p.&nbsp;87.</ref>

Mauritia Eleonora woonde eerst met haar ouders in het [[Prinsenhof (Delft)|Prinsenhof]] in Delft en daarna in de jaren 1618 tot 1626 op de [[Lange Vijverberg]] nr.&nbsp;3 in Den Haag, tegenover het [[Stadhouderlijk Kwartier]]. Na de [[echtscheiding]] van haar ouders in 1626 vestigde ze zich met haar moeder en zusters in [[Genève (stad)|Genève]], waar haar moeder in 1629 overleed.<ref name="ditzhuyzen" /> Daarna keerde ze terug naar de [[Republiek der Verenigde Nederlanden|Republiek]] en vestigde zich aan het hof van haar oom Frederik Hendrik. Daar deelde ze een kamer met gravin [[Louise Christina van Solms-Braunfels]], de jongste zuster van haar tante [[Amalia van Solms-Braunfels]].<ref>Keblusek & Zijlmans (1997), p.&nbsp;35.</ref> Louise Christina huwde op 11&nbsp;februari 1638 in Den Haag met heer [[Johan Wolfert van Brederode]], sinds 1636 weduwnaar van gravin [[Anna Johanna van Nassau-Siegen]].<ref name="dek1970-77" /><ref>Koenhein & Heniger (1999), p.&nbsp;26.</ref><ref>Dek (1968), p.&nbsp;249, 259.</ref>

Omdat Mauritia Eleonora aan het hof dagelijks in de nabijheid verkeerde van haar nicht gravin [[Louise Henriëtte van Nassau]], de oudste dochter van prins Frederik Hendrik, was het voor haar achterneef graaf [[Willem Frederik van Nassau-Diez]], de [[stadhouder]] van [[Friesland]], die met Louise Henriëtte wilde trouwen, belangrijk om goede contacten met Mauritia Eleonora te onderhouden. Ze vertelde Willem Frederik in november 1644 wat hij al vreesde, namelijk dat Louise Henriëtte een geheime briefwisseling voerde met [[Henri Charles de la Trémoille|Henri Charles de la Trémoïlle]]<ref group="noot">Henri Charles de la Trémouïlle was de oudste zoon van [[Henri III de la Trémoïlle|Henri de la Trémoïlle]], hertog van Thouars, en Maria de La Tour d'Auvergne. Zijn vader was de oudste zoon van [[Claude de la Trémoille|Claude de la Trémoïlle]] en gravin [[Charlotte Brabantina van Nassau|Charlotte Brabantine van Nassau]], de vijfde dochter van prins [[Willem van Oranje]] en hertogin [[Charlotte van Bourbon-Montpensier]]. Zijn moeder was de tweede dochter van [[Hendrik de La Tour d'Auvergne|Henri de La Tour d'Auvergne]], hertog van Bouillon, en gravin [[Elisabeth van Nassau (1577-1642)|Elisabeth van Nassau]], de tweede dochter van prins Willem van Oranje en hertogin Charlotte van Bourbon-Montpensier. De ouders van Henri Charles waren dus volle neef en nicht van elkaar en van Louise Henriëtte.</ref> prins van Talmont, die ook met haar wilde trouwen.<ref>Kooijmans (2000), p.&nbsp;66.</ref> Willem Frederik had niet onmiddellijk in de gaten welke motieven Mauritia Eleonora had om hem van informatie te voorzien, en evenmin hoe tendentieus die informatie was. Hij was nogal gecharmeerd van haar. Mauritia Eleonora verklaarde dat ze met niemand een oprechtere vriendschap onderhield dan met hem. Willem Frederik vroeg haar of ze met hem ‘wel oover zee soude kunnen gaen’, dat wil zeggen of ze met hem zou trouwen, waarop ze antwoordde: ‘jae, dat se mit niemants anders liver soude willen gaen’ en zei dat ze nooit iemand zo had gewaardeerd en vertrouwd als hem, en ‘daer se soo vrie mit had geweest, en woud liever mit mij dreuch broodt eeten als mit een ander goede daghen hebben’. Willem Frederik verzekerde haar dat degene die haar zou trouwen de gelukkigste man op aarde zou zijn, en dat het enige dat hem weerhield om die status te bereiken, de belofte aan zijn moeder was om te trouwen met Louise Henriëtte of [[Albertine Agnes van Nassau]], de zuster van Louise Henriëtte. Er was sprake van dat Mauritia Eleonora gekoppeld zou worden aan een andere achterneef, graaf [[Johan Maurits van Nassau-Siegen]], maar daar wilde ze niets van weten.<ref>Kooijmans (2000), p.&nbsp;67.</ref>

In mei 1645 was de relatie tussen Willem Frederik en Mauritia Eleonora bekoeld, ze had ingezien dat ze er niet in zou slagen om hem van zijn voornemens af te brengen. In dezelfde maand had Louise Henriëtte ruzie gehad met Mauritia Elenora, die over haar had geroddeld. Ze had beweerd dat Louise Henriëtte te veel naar een bepaalde man keek. Louise Henriëtte was geschrokken (haar ouders wisten niets van haar romance met de prins van Talmont) en Willem Frederik merkte dat Louise Henriëtte sinds die aanvaring tijdens de maaltijden alleen nog vluchtig en schuldbewust keek naar de plek waar de mannen zaten.<ref>Kooijmans (2000), p.&nbsp;75.</ref>

In het voorjaar van 1646 waren er scènes aan het hof. Amalia van Solms-Braunfels, die wilde dat Louise Henriëtte zou trouwen met [[Karel II van Engeland|Karel prins van Wales]] of [[keurvorst]] [[Frederik Willem van Brandenburg]], had tot haar ergernis gemerkt dat haar plannen dreigden te worden gedwarsboomd door haar dochters innige verstandhouding met de prins van Talmont, en ze had daarover haar misnoegen geuit. Louise Henriëtte had daarop haar weerzin uitgesproken over de door haar moeder gewenste kandidaten. Terwijl de onderhandelingen over een huwelijk met de prins van Wales in een vergevorderd stadium waren, had Louise Henriëtte gezegd dat ze zou weigeren met hem te trouwen. Het conflict was niet werkelijk op de spits gedreven, want de positie van de [[Huis Stuart|Stuarts]] was in [[Koninkrijk Engeland|Engeland]] zo precair geworden dat de onderhandelingen waren afgebroken. Maar dat maakt slechts de weg vrij voor de tweede kandidaat, Frederik Willem van Brandenburg. Amalia zag veel in een huwelijk van haar dochter met de keurvorst, maar ook met hem wilde Louise Henriëtte absoluut niet trouwen. Amalia vertrouwde haar dochter niet en vreesde dat Louise Henriëtte zou proberen een huwelijk met de prins van Talmont te forceren. Amalia had haar dochter daarom al enige tijd in de gaten laten houden door Mauritia Eleonora, die haar werk zeer grondig deed. De prins van Talmont klaagde dat hij werkelijk geen ogenblik met Louise Henriëtte alleen kon zijn.<ref>Kooijmans (2000), p.&nbsp;82.</ref> Hij weet de slaafsheid van Mauritia Eleonora aan haar afhankelijke positie aan het hof: ze was wees, al halverwege de dertig en ze had geen vermogen. Als ze nog wilde trouwen, zou ze de hulp nodig hebben van haar tante Amalia.<ref>Kooijmans (2000), p.&nbsp;82-83.</ref>

In september 1646 verraadde Mauritia Eleonora de geheime briefwisseling tussen Louise Henriëtte en de prins van Talmont en kreeg van Amalia toestemming of misschien zelfs de opdracht om de hand te leggen op de brieven. Dat was mogelijk omdat Louise Henriëtte, ondanks de waarschuwingen van haar minnaar, diens brieven niet had verbrand maar ze bewaarde in een afgesloten kistje in haar [[Kabinet (meubel)|kabinet]] dat ook op slot zat. Nadat Mauritia Eleonora op een dag twee brieven ontdekt had, liet ze, toen Louise Henriëtte er niet was, botweg de sloten door een [[smid]] openen, en gaf de brieven vervolgens aan Amalia.<ref>Kooijmans (2000), p.&nbsp;85</ref><ref>Poelhekke (1979), p.&nbsp;547.</ref><ref>Naber (1920), p.&nbsp;80.</ref> Daarop viel de prins van Talmont in ongenade bij Frederik Hendrik en Amalia. Louise Henriëtte huwde nog datzelfde jaar met Frederik Willem van Brandenburg.

Daarna wilde Mauritia Eleonora koste wat kost weg van het hof en ze was vastbesloten om snel te trouwen, desnoods met een man zonder geld. Frederik Hendrik zou toch moreel verplicht zijn om haar man een goede betrekking te bezorgen.<ref>Kooijmans (2000), p.&nbsp;90.</ref> Haar achterneef graaf [[George Frederik van Nassau-Siegen]] leek haar wel een geschikte kandidaat. Maar Amalia wilde haar liever koppelen aan [[Friedrich zu Dohna]], de oudste zoon van haar zuster [[Ursula van Solms-Braunfels|Ursula]]. Ze trouwde uiteindelijk toch met George Frederik.<ref>Kooijmans (2000), p.&nbsp;288.</ref>

[[Bestand:1606 Georg Friedrich Ludwig zu Nassau-Siegen.jpg|miniatuur|links|Prins George Frederik van Nassau-Siegen, de echtgenoot van Mauritia Eleonora. Anoniem portret, 1636, [[Rijksmuseum Amsterdam]].]]
Op 4&nbsp;juni 1647<ref>Alle bronnen die de volledige huwelijksdatum vermelden, noemen deze huwelijksdatum.</ref> huwde de inmiddels 38-jarige Mauritia Eleonora in Den Haag<ref name="dek1970-89" /><ref name="menk192">Menk (2004), p.&nbsp;192.</ref><ref group="noot">Huberty, et al. (1981), p.&nbsp;234 en Dek (1968), p.&nbsp;249 noemen geen huwelijksplaats. Dek (1968), p.&nbsp;245 plaatst de huwelijksplaats tussen haakjes met een vraagteken. Het huwelijk wordt vermeld in het huwelijksregister van de [[Kloosterkerk (Den Haag)|Kloosterkerk]] in Den Haag, zie [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:George_Frederick_of_Nassau-Siegen_and_Eleonora_Mauritia_of_Portugal_(church_marriage).jpg].</ref> met haar achterneef graaf George Frederik van Nassau-Siegen ([[Slot Dillenburg]], [[23&nbsp;februari]] [[1606]]<ref name="menk192" /><ref name="huberty234">Huberty, et al. (1981), p.&nbsp;234.</ref> – Bergen op Zoom, [[2&nbsp;oktober]] [[1674]]<ref name="dek1970-89" /><ref name="menk192" /><ref name="huberty234" />{{refn|group=noot|“''Europäische Stammtafeln'' zegt ten onrechte dat hij in juni 1674 overleed. Voor zijn overleden, zie: a.&nbsp;officiële kennisgeving van overlijden in Bergen op Zoom op 2‑10‑1674 in Staatsarchief Wiesbaden (130<sup>II</sup>, 2200); b.&nbsp;officiële kennisgeving d.d. Bergen op Zoom 2‑10‑1674 in Staatsarchief Wiesbaden (130<sup>II</sup>, 2380<sup>III</sup>c): «Ableben … diessen Morgen zwischen 3 u. 4&nbsp;Uhren»; c.&nbsp;overlijdensregister van de stad Bergen op Zoom voor het jaar 1674: «1674 october 2. den governeur Graef Frits».”<ref name="huberty253" />}}<ref>Dek (1968), p.&nbsp;245, 249.</ref>), de tweede zoon van graaf [[Johan VII van Nassau-Siegen|Johan&nbsp;VII ‘de Middelste’ van Nassau-Siegen]] en diens tweede echtgenote hertogin [[Margaretha van Sleeswijk-Holstein-Sonderburg]].<ref name="ouders" /> George Frederik was in dienst van het [[Staatse leger]] en werd in 1627 [[Kapitein (rang)|kapitein]] der [[infanterie]], en in 1633 bovendien [[Kapitein (rang)|ritmeester]] der [[cavalerie]]. In 1637 werd hij [[majoor]]<ref name="dek1970-89" /><ref name="dek1968-249">Dek (1968), p.&nbsp;249.</ref> en in 1642 [[kolonel]].<ref name="dek1970-89" /><ref name="menk192" /><ref name="dek1968-249" /> In de strijd om het [[Graafschap (gebied)|graafschap]] [[Nassau-Siegen]] had [[Johan Maurits van Nassau-Siegen|Johan Maurits]], de oudste broer van George Frederik, na zijn terugkeer uit [[Nederlands-Brazilië|Brazilië]], op 22&nbsp;januari 1645 met zijn broers George Frederik en [[Hendrik van Nassau-Siegen (1611-1652)|Hendrik]] en met 80&nbsp;man gevolg met geweld [[Slot Siegen]] bezet, en had op&nbsp;15 februari de hernieuwde huldiging van de [[burger]]s van de [[stad]] [[Siegen]] ontvangen, zij het ditmaal slechts voor twee derde van het graafschap.<ref>Lück (1981), p.&nbsp;129-130.</ref> Johan Maurits wilde zich, om een einde te maken aan het voortdurende geruzie, strikt houden aan het [[Testament (akte)|testament]] van zijn vader uit 1621 en zijn neef [[Johan Frans Desideratus van Nassau-Siegen|Johan Frans Desideratus]] het hem toekomende derde deel laten. Reeds voor zijn vertrek naar Brazilië had Johan Maurits zijn onderdanen op 25&nbsp;oktober 1635 uitdrukkelijk gemachtigd zijn toen nog levende oudste halfbroer [[Johan VIII van Nassau-Siegen|Johan&nbsp;VIII ‘de Jongere’]] als medelandsheer te erkennen.<ref name="luck130">Lück (1981), p.&nbsp;130.</ref> In 1645 deed Johan Maurits afstand van zijn rechten op het [[Amt|ambt]] [[Freudenberg (Siegerland)|Freudenberg]], verleend bij het testament uit 1621, ten gunste van zijn broer George Frederik.<ref name="huberty252">Huberty, et al. (1981), p.&nbsp;252.</ref> George Frederik stond in 1649 al zijn rechten op het graafschap af aan Johan Maurits.<ref name="huberty252" /><ref>Menk (1979), p.&nbsp;7-8.</ref> In 1648 werd George Frederik commandeur van [[Rijnberk]], en in 1658 werd hij [[gouverneur]] van Bergen op Zoom.<ref name="dek1970-89" /><ref name="dek1968-249" /> Op 6&nbsp;mei 1664 werd hij verheven in de [[Rijksvorst|rijksvorstenstand]].<ref name="dek1970-89" /><ref name="huberty234" />

Mauritia Eleonora overleed op 15&nbsp;juni 1674 in Bergen op Zoom, waar ze een dag later werd begraven.<ref name="huberty253" /> George Frederik overleed op 2&nbsp;oktober 1674 in Bergen op Zoom. Hij werd eerst begraven in [[Terborg]]<ref name="menk192" /> en later herbegraven in de ''[[Grafkelder van Nassau-Siegen|Fürstengruft]]'' in Siegen.<ref name="menk192" /><ref name="luckwunderlich">Lück & Wunderlich (1956), p.&nbsp;33.</ref> Het huwelijk van Mauritia Eleonora en George Frederik bleef kinderloos.<ref>Alle bronnen vermelden dat het huwelijk kinderloos bleef.</ref>{{clearleft}}

== Voorouders ==
{| class="wikitable" style="background:#FFFFFF; font-size:85%; text-align:center"
|- bgcolor="#E0E0E0"
!colspan="9"|Voorouders van Mauritia Eleonora van Portugal
|-
|'''Betovergrootouders'''
|colspan="1"|[[Emanuel I van Portugal|Emanuel&nbsp;I ‘de Grote’ van Portugal]]<br />(1469–1521)<br />⚭ 1500<br />[[Maria van Aragón (1482-1517)|Maria van Aragon]]<br />(1482–1517)
|colspan="1"|Pedro Gómez<br />(?–?)<br />⚭ <br />?<br />(?–?)
|colspan="1"|?<br />(?–?)<br />⚭ <br />?<br />(?–?)
|colspan="1"|?<br />(?–?)<br />⚭ <br />?<br />(?–?)
|colspan="1"|[[Johan&nbsp;V van Nassau-Siegen]]<br />(1455–1516)<br />⚭ 1482<br />[[Elisabeth van Hessen-Marburg]]<br />(1466–1523)
|colspan="1"|[[Botho&nbsp;III van Stolberg-Wernigerode]]<br />(1467–1538)<br />⚭ 1500<br />[[Anna van Eppstein-Königstein]]<br />(1481–1538)
|colspan="1"|[[Hendrik V van Saksen|Hendrik&nbsp;V ‘de Vrome’ van Saksen]]<br />(1473–1541)<br />⚭ 1512<br />[[Catharina van Mecklenburg]]<br />(1487–1561)
|colspan="1"|[[Filips I van Hessen|Filips&nbsp;I ‘de Grootmoedige’ van Hessen]]<br />(1504–1567)<br />⚭ 1523<br />[[Christina van Saksen (1505-1549)|Christina van Saksen]]<br />(1505–1549)
|-
|'''Overgrootouders'''
|colspan="2"|[[Lodewijk van Beja|Lodewijk van Portugal]]<br />(1506–1555)<br />buitenechtelijke relatie met<br />Violanta Gómez<br />(1531–1595)
|colspan="2"|?<br />(?–?)<br />⚭ <br />?<br />(?–?)
|colspan="2"|[[Willem I van Nassau-Siegen|Willem&nbsp;I ‘de Rijke’ van Nassau-Siegen]]<br />(1487–1559)<br />⚭ 1531<br />[[Juliana van Stolberg-Wernigerode]]<br />(1506–1580)
|colspan="2"|[[Maurits van Saksen (1521-1553)|Maurits van Saksen]]<br />(1521–1553)<br />⚭ 1541<br />[[Agnes van Hessen]]<br />(1527–1555)
|-
|'''Grootouders'''
|colspan="4"|[[Anton&nbsp;I van Portugal]]<br />(1531–1595)<br />buitenechtelijke relatie met<br />Anna Barbosa<br />(?–?)
|colspan="4"|[[Willem van Oranje|Willem&nbsp;I ‘de Zwijger’ van Oranje]]<br />(1533–1584)<br />⚭ 1561<br />[[Anna van Saksen (1544-1577)|Anna van Saksen]]<br />(1544–1577)
|-
|'''Ouders'''
|colspan="8"|[[Emanuel van Portugal]]<br />(1568–1638)<br />⚭ 1597<br />[[Emilia van Nassau]]<br />(1569–1629)
|}

== Externe links ==
* {{en}} [https://www.angelfire.com/realm/gotha/gotha/capet9.html Capet, Part 9] op: [https://www.angelfire.com/realm/gotha/gotha.htm An Online Gotha], by Paul Theroff.
* {{en}} [https://fmg.ac/Projects/MedLands/NASSAU.htm Nassau] op: [https://fmg.ac/Projects/MedLands/index.htm Medieval Lands. A prosopography of medieval European noble and royal families], compiled by Charles Cawley.
* {{en}} [https://www.angelfire.com/realm/gotha/gotha/nas5.html Nassau Part 5] op: [https://www.angelfire.com/realm/gotha/gotha.htm An Online Gotha], by Paul Theroff.
* {{nl}} [https://www.koninklijkeverzamelingen.nl/collectie-online/detail/63f543eb-7662-56a0-bb81-3f25ec538cc6 Portret van Eleonora Mauritia van Portugal] op: [https://www.koninklijkeverzamelingen.nl Koninklijke verzamelingen].
* {{en}} [https://fmg.ac/Projects/MedLands/PORTUGAL.htm Portugal, Kings] op: [https://fmg.ac/Projects/MedLands/index.htm Medieval Lands. A prosopography of medieval European noble and royal families], compiled by Charles Cawley.

<br><br>
Digitalisering en Wiki opmaak: [[Terry van Erp]]
<br>

{{Appendix|2=
* {{Citeer boek|achternaam=Aßmann |voornaam=Helmut |medeauteurs=Menk, Friedhelm |datum=1996 |titel=Auf den Spuren von Nassau und Oranien in Siegen |uitgever=Gesellschaft für Stadtmarketing Siegen e.V. |plaats=Siegen |taal=de }}
* {{nl}} {{aut|Becker, J.}}, ʻBrederodes Haags huwelijksfeest – Voornaam vertoonʼ in: {{aut|Koenhein, A.J.M.}} e.a. (red.), ''Johan Wolfert van Brederode 1599-1655. Een Hollands edelman tussen Nassau en Oranje'', Historische Vereniging Het Land van Brederode, Vianen/[[Walburg Pers|Uitgeversmaatschappij Walburg Pers]], Zutphen (1999), p.&nbsp;47-56. {{ISBN|90‑5730‑034‑6}}.
* {{nl}} {{aut|[[Petrus Johannes Blok|Blok, P.J.]]}}, ʻ[https://www.dbnl.org/tekst/molh003nieu01_01/molh003nieu01_01_1491.php George Frederik, Georg Friedrich]ʼ in: {{aut|[[Philipp Christiaan Molhuysen|Molhuysen, P.C.]]}} en {{aut|[[Petrus Johannes Blok|Blok, P.J.]]}} (redactie), ''Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek. Eerste deel'', [[A.W. Sijthoff's Uitgeversmaatschappij|A.W.&nbsp;Sijthoff]], Leiden (1911), p.&nbsp;926.
* {{Citeer boek|achternaam=Dek |voornaam=A.W.E. |datum=1962 |titel=Graf Johann der Mittlere von Nassau-Siegen und seine 25 Kinder |uitgever=Krips Repro |plaats=Rijswijk |taal=de }}
* {{Citeer tijdschrift|achternaam=Dek |voornaam=A.W.E. |datum=1968 |titel=De afstammelingen van Juliana van Stolberg tot aan het jaar van de Vrede van Münster |tijdschrift=Spiegel der Historie. Maandblad voor de geschiedenis der Nederlanden |jaargang=1968 |nummer=7/8 |pp=288-303 |taal=nl }}
* {{Citeer boek|achternaam=Dek |voornaam=A.W.E. |datum=1970 |titel=Genealogie van het Vorstenhuis Nassau |uitgever=Europese Bibliotheek |plaats=Zaltbommel |taal=nl }}
* {{Citeer boek|achternaam=Ditzhuyzen |voornaam=Reinildis van |auteurlink=Reinildis van Ditzhuyzen |datum=2004 |origdatum=1992 |titel=Oranje-Nassau. Een biografisch woordenboek |url=https://archive.org/details/oranjenassaueenb0000ditz |editie=3e&nbsp;herziene druk |uitgever=Becht |plaats=Haarlem |ISBN=90‑230‑1124‑4 |taal=nl }}
* {{Citeer boek|achternaam=Huberty |voornaam=Michel |medeauteurs=Giraud, Alain; Magdelaine, F.&nbsp;&&nbsp;B. |datum=1981 |titel=l’Allemagne Dynastique. Tome&nbsp;III: Brunswick-Nassau-Schwarzbourg |uitgever=Alain Giraud |plaats=Le Perreux |taal=fr }}
* {{Citeer boek|achternaam=Keblusek |voornaam=Marika |medeauteurs=Zijlmans, Jori |datum=1997 |titel=Princely display. The court of Frederik Hendrik of Orange and Amalia van Solms |uitgever=[[Waanders (boeken)|Waanders]] |plaats=Zwolle |ISBN=90-4009-195-1 |taal=nl }}
* {{nl}} {{aut|Koenhein, A.J.M.}}; {{aut|Heniger, J.}}, ʻJohan Wolfert van Brederode 1599-1655 – ʻIn Opbloey neergetoghenʼʼ in: {{aut|Koenhein, A.J.M.}} e.a. (red.), ''Johan Wolfert van Brederode 1599-1655. Een Hollands edelman tussen Nassau en Oranje'', Historische Vereniging Het Land van Brederode, Vianen/[[Walburg Pers|Uitgeversmaatschappij Walburg Pers]], Zutphen (1999), p.&nbsp;9-46. {{ISBN|90‑5730‑034‑6}}.
* {{Citeer boek|achternaam=Kooijmans |voornaam=Luuc |auteurlink=Luuc Kooijmans |datum=2000 |titel=Liefde in opdracht. Het hofleven van Willem Frederik van Nassau |url=https://archive.org/details/liefdeinopdracht0000kooi |uitgever=[[Uitgeverij Bert Bakker]] |plaats=Amsterdam |ISBN=90-351-2201-1 |taal=nl }}
* {{Citeer boek|achternaam=Lück |voornaam=Alfred |datum=1981 |origdatum=1967 |titel=Siegerland und Nederland |editie=2.&nbsp;Auflage |uitgever=Siegerländer Heimatverein e.V. |plaats=Siegen |taal=de }}
* {{Citeer boek|achternaam=Lück |voornaam=Alfred |medeauteurs=Wunderlich, Hermann |datum=1956 |origdatum=1952 |titel=Die Fürstengruft zu Siegen |uitgever=Verkehrsverein Siegen e.V. |plaats=Siegen |taal=de }}
* {{de}} {{aut|Menk, Friedhelm}}, ʻJohann der Mittlere, Graf zu Nassau-Siegen (1561–1623) und seine zweite Gemahlinʼ in: ''Siegerland, Band&nbsp;XLIV, Heft&nbsp;1'', Siegen (1967), p.&nbsp;1-28.
* {{Citeer boek|achternaam=Menk |voornaam=Friedhelm |datum=1971 |titel=Quellen zur Geschichte des Siegerlandes im niederländischen königlichen Hausarchiv |uitgever=Stadt Siegen/Forschungsstelle Siegerland |plaats=Siegen |taal=de }}
* {{de}} {{aut|Menk, Friedhelm}}, ʻJohann Moritz Fürst zu Nassau-Siegenʼ in: ''Siegerland, Band&nbsp;LVI, Heft&nbsp;1-2'', Siegen (1979), p.&nbsp;1 e.v.
* {{de}} {{aut|Menk, Friedhelm}}, ʻDie Fürstengruft zu Siegen und die darin von 1669 bis 1781 erfolgten Beisetzungenʼ in: {{aut|Burwitz, Ludwig}} u.a. (Redaktion), ''Siegener Beiträge. Jahrbuch für regionale Geschichte&nbsp;9'', Geschichtswerkstatt Siegen – Arbeitskreis für Regionalgeschichte e.V., Siegen (2004), p.&nbsp;183-202.
* {{nl}} {{aut|[[Johanna Naber|Naber, Johanna W.A.]]}}, ʻLouise Henriette van Oranje. Keurvorstin van Brandenburg 1628-1667ʼ in: {{aut|[[Johanna Naber|Naber, Johanna W.A.]]}}, ''Prinsessen van Oranje in Duitschland'', H.D. Tjeenk Willink & Zoon, Haarlem (1920), p.&nbsp;66-108.
* {{Citeer boek|achternaam=Poelhekke |voornaam=J.J. |auteurlink=Jan Josephus Poelhekke |datum=1978 |titel=Frederik Hendrik, Prins van Oranje. Een biografisch drieluik |url=https://www.dbnl.org/tekst/poel003fred01_01/poel003fred01_01.pdf |uitgever=[[Walburg Pers|De Walburg Pers]] |plaats=Zutphen |ISBN=90-6011-443-4 |taal=nl |archiefurl=https://web.archive.org/web/20220425185322/https://www.dbnl.org/tekst/poel003fred01_01/poel003fred01_01.pdf|archiefdatum=2022-04-25}}
* {{Citeer boek|achternaam=Vorsterman van Oyen |voornaam=A.A. |datum=1882 |titel=Het vorstenhuis Oranje-Nassau. Van de vroegste tijden tot heden |uitgever=[[A.W. Sijthoff's Uitgeversmaatschappij|A.W.&nbsp;Sijthoff]] en J.L.&nbsp;Beijers |plaats=Leiden en Utrecht |taal=nl }}
----
'''Voetnoten'''
{{References|group=noot||2}}
----
'''Referenties'''
{{References||3}}
}}

{{Bibliografische informatie}}

[[Categorie:Huis Aviz]]
[[Categorie:Huis Nassau-Siegen|∞]]
[[Categorie:Adel in de Nederlanden in de 17e eeuw|Portugal, Mauritia Eleonora van]]