Brontekst bekijken van Koninkrijk Holland

{{Infobox historisch land
| Naam in Landstaal  = <!-- De naam was destijds Koningrijk Holland (met een "g" dus), het hieropvolgende is dus geen spelfout -->Koningrijk Holland<br />Royaume de Hollande
| Voor1              = Bataafs Gemenebest
| Vlag_Voor1         = Statenvlag.svg
| Na1                = Eerste Franse Keizerrijk
| Vlag_Na1           = Flag of France.svg
| Jaar van ontstaan  = 1806
| Jaar van afloop    = 1810
| Vlag               = [[Bestand:Flag of the Netherlands.svg|125px]]
| Vlagartikel        = Vlag van Nederland
| Wapen              = [[Bestand:Wapen van het Koninkrijk Holland en Lodewijk Bonaparte (1808).svg|125px]]
| Wapenartikel       = Wapen van het Koninkrijk der Nederlanden
| Kaart              = Map Kingdom of Holland 1807-nl.svg
| Regeringsvorm      = [[Monarchie]]
| Hoofdstad          = [[Den Haag]] <small>(1806-1808)</small><br />[[Utrecht (stad)|Utrecht]] <small>(1808)</small><br />[[Amsterdam (hoofdbetekenis)|Amsterdam]] <small>(1808-1810)</small>
| Staatshoofd        = [[Koning (titel)|Koning]]
| Dynastie           = [[Bonaparte]]
| Ontstaan           = Benoeming [[Lodewijk Napoleon Bonaparte|Lodewijk Napoleon]] tot koning
| Datum Ontstaan     = [[1806]]
| Opheffing          = Annexatie door [[Eerste Franse Keizerrijk|Frankrijk]]
| Datum Opheffing    = [[1810]]
| Oppervlakte        = ± 48.000 km²
| Bevolking          = ± 2.178.000 (1806)<ref name=bevolking>[http://www.populstat.info/Europe/netherlc.htm The Netherlands: country population], Jan Lahmeyer. Geraadpleegd op 23 september 2008.</ref>
| Etniciteit         = [[Nederlanders]], [[Duitsers]]
| Munteenheid        = [[Nederlandse gulden|Gulden]]
| Nationale feestdag = [[25 augustus]]<br /> <small>([[Lodewijk Napoleon Bonaparte|Lodewijk]]s [[naamdag]])</small><br /> ''vanaf [[1807]]:''<br />[[2 september]]<br /> <small>([[Lodewijk Napoleon Bonaparte|Lodewijk]]s [[verjaardag]])</small>
| Volkslied          = ''Geen''
| Talen              = [[Frans (hoofdbetekenis)|Frans]], [[Nederlands]], [[Nedersaksisch]], [[Friese talen|Fries]]
| Religie            = [[Protestantisme|Protestants]], [[Rooms-Katholieke Kerk|rooms-katholiek]]
| Noten              =
}}

Het '''Koninkrijk Holland''' (toenmalige spelling: ''Koningrijk Holland'') was de officiële naam van [[Nederland]] tussen 1806 en 1810. Het was een [[zusterrepubliek]] of [[vazalstaat]] van het [[Eerste Franse Keizerrijk]] van [[Napoleon Bonaparte]]. Napoleon stelde zijn derde broer, [[Lodewijk Napoleon Bonaparte]], aan als koning van Holland.

==Geschiedenis==
[[Bestand:LouisBonaparte Holland.jpg|miniatuur|links|180px|[[Lodewijk Napoleon Bonaparte]]]]
Het koninkrijk werd opgericht om de voormalige [[Bataafse Republiek]] beter te controleren. Iets vergelijkbaars gebeurde ook in [[Koninkrijk Napels|Napels]] en [[Koninkrijk Spanje (1716-1873)|Spanje]], waar Napoleon zijn oudere broer [[Joseph Bonaparte|Joseph]] als koning aanstelde. Na een georkestreerd verzoek vanuit Den Haag werd op 5 juni 1806 het koninkrijk opgericht, met Lodewijk Napoleon als koning. De naam van het leidende [[Departementen in de Nederlanden|departement]], [[Departement Holland|Holland]], werd nu aan het hele land gegeven.

In de [[Vierde Coalitieoorlog]] werden het [[koninkrijk Pruisen|Pruisische]] [[Oost-Friesland]] en het [[Keizerrijk Rusland|Russische]] [[Jever]]land door Franse en Nederlandse troepen veroverd. In 1807 werden de beide gebieden samengevoegd tot het nieuwe [[departement Oost-Friesland]] dat een onderdeel van het koninkrijk Holland werd. Bij keizerlijk [[Decreet (staatsrecht)|decreet]] werd [[Vlissingen]] in december 1807 onder Frans bestuur geplaatst.

Koning Lodewijk loste Napoleons verwachtingen niet in. Hoewel Napoleon zijn broer op het hart gedrukt had Fransman te blijven, profileerde Lodewijk Napoleon zich als een zeer 'Hollandse' koning. Hij probeerde de Nederlandse belangen te dienen in plaats van die van zijn broer, en het leger te verkleinen in plaats van, zoals zijn broer wilde, te vergroten. Nadelige Franse maatregelen zoals de [[conscriptie|dienstplicht]] en het [[Continentaal stelsel]] voerde hij met zeer veel tegenzin uit. Lodewijks pogingen de Nederlandse bevolking gunstig te stemmen vonden echter geen genade in de ogen van zijn broer. Napoleon was ontevreden over het functioneren van Lodewijk Napoleon als koning van Holland. Zo mocht de door Lodewijk Napoleon ingestelde [[Orde van de Unie]] in de omgeving van de keizer niet worden gedragen.

In de winter van 1809 kwam dan ook het einde van het koninkrijk in zicht. Op [[Walcheren]] vond een [[Walcherenexpeditie|Engelse invasie]] plaats. Hoewel deze door Franse en Nederlandse strijdkrachten werd afgeslagen, betekende het een verdere beschadiging van Lodewijks positie als vorst. Napoleon vond dat het verzet te traag op gang was gekomen. In december 1809 werd Walcheren onder Frans bestuur geplaatst. Op 16 maart 1810 werd het gebied ten zuiden van de [[Waal (rivier)|Waal]] en [[Merwede]] door Frankrijk ingelijfd en enkele maanden later het resterende deel van het koninkrijk.<ref>Kuipers, Jan J. B. en Robbert Jan Swiers (2005) ''Het verhaal van Zeeland''. Hilversum: Uitgeverij Verloren</ref> In de hoop de Nederlandse zelfstandigheid te bewaren deed Lodewijk afstand van de troon. Hij werd op 1 juli formeel opgevolgd door zijn jonge zoontje [[Napoleon Lodewijk Bonaparte|Napoleon Lodewijk]], als koning Lodewijk II. Napoleon negeerde dit besluit echter en [[Inlijving (Nederland)|lijfde]] de restanten van het koninkrijk Holland per decreet, gedateerd 9 juli 1810, in bij het [[Eerste Franse Keizerrijk]]. Het koninkrijk werd ontbonden.

== Bestuurlijke indeling ==
{{Zijbalk geschiedenis van de Nederlanden}}

Na de oprichting van het koninkrijk Holland in 1806 werd bij wet van 13 april 1807 de departementale indeling opnieuw vastgesteld. De belangrijkste wijziging ten opzichte van de indeling tijdens het Bataafs Gemenebest was de splitsing van het [[departement Holland]] in de departementen [[Departement Amstelland|Amstelland]] en [[departement Maasland|Maasland]] en de afsplitsing van het nieuwe [[departement Drenthe]] van het [[departement Overijssel]]. Het [[departement Bataafs Brabant]] werd hernoemd tot [[departement Brabant]] en het [[departement Stad en Landen van Groningen]] tot [[departement Groningen]]. Verder werd bepaald dat de [[Maas (hoofdbetekenis)|Maas]] de noordgrens van Brabant zou vormen. In juli 1807 kwam het [[departement Oost-Friesland]] hier nog bij wat het uiteindelijke aantal departementen op elf bracht.

====Lijst van departementen====
* [[departement Amstelland]]
* [[departement Brabant]]
* [[departement Drenthe]]
* [[departement Friesland]]
* [[departement Gelderland]]
* [[departement Groningen]]
* [[departement Maasland]]
* [[departement Overijssel]]
* [[departement Utrecht]]
* [[departement Zeeland]]
* [[departement Oost-Friesland]]

== Nalatenschap ==
Met de invoering van het koninkrijk Holland kwam het Bataafs Gemenebest tot een einde.

Lodewijk verplaatste in 1808 de hoofdstad van het land van [[Den Haag]] naar [[Utrecht (stad)|Utrecht]] en vervolgens naar [[Amsterdam (hoofdbetekenis)|Amsterdam]], waar hij zich vestigde in het [[Paleis op de Dam]], tot dat moment functionerend als het stadhuis van Amsterdam. Dit besluit is ook na 1813 overeind gebleven, waardoor Amsterdam nog steeds formeel de hoofdstad van [[Nederland (hoofdbetekenis)|Nederland]] is.

Op cultureel gebied was Lodewijks nalatenschap zeer belangrijk. De koning trachtte de Nederlandse kunsten en wetenschappen te bevorderen. Dit deed hij onder andere door de instelling van het Koninklijk Instituut van Wetenschappen (de latere [[Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen]]) en de [[Koninklijke Bibliotheek (Nederland)|Koninklijke Bibliotheek]]. Ook gaf hij de aanzet tot de oprichting van het [[Rijksmuseum Amsterdam|Rijksmuseum]], dat in zijn begintijd onderdak vond in het Paleis op de Dam. Op godsdienstig gebied stelde hij fondsen in het vooruitzicht voor [[Rooms-Katholieke Kerk|rooms-katholieken]] die een eigen kerk wilden bouwen. Ook trachtte hij de [[oecumene]] te bevorderen: hij droomde van kerkgebouwen waarin de verschillende christelijke kerken bij elkaar kwamen voor hun erediensten.
[[Bestand:Koninkrijk Holland (1809).jpg|miniatuur|Koninkrijk Holland 1809, uitgave [[Evert Maaskamp]]]]

== Zie ook ==
* [[Franse Tijd in Nederland]]

== Externe links ==
* [http://www.wazamar.org/Nederlanden/kon-holl.htm Kaart van het Koninkrijk Holland]
* [http://www.kb.nl/themas/geschiedenis-en-cultuur/nederlandse-geschiedenis/200-jaar-koninkrijk-nederland Koninklijke Bibliotheek - dossier]
* [http://www.parlement.com/9291000/modulesf/g6ddl9da Parlement & Politiek]

{{Appendix}}

{{Navigatie Koninkrijk Holland}}
{{Bibliografische informatie}}

[[Categorie:Koninkrijk Holland| ]]  
[[Categorie:Historisch land in de Nederlanden]]