Brontekst bekijken van Jan Uilenberg

'''Jan Jantinus Uilenberg''' ([[Zuidwolde (Drenthe)|Zuidwolde]], [[10 maart]] [[1881]] – [[Paterswolde]], [[20 januari]] [[1962]]) was een [[Nederland]]se [[onderwijzer]] en auteur van het [[Mijn Drenthe|Drents volkslied]].

Uilenberg werkte van 1902 tot eind 1919 als onderwijzer in [[Den Haag]], en vervolgens tot [[1922|februari 1922]] in [[Medemblik (stad)|Medemblik]]. Daarna keerde hij terug naar Drenthe waar hij hoofd van de [[Meer uitgebreid lager onderwijs|ULO]] en [[Openbaar lager onderwijs|OL]]-school in [[Smilde]] werd. Eind 1941 ging hij met vervroegd pensioen.

Zijn eerste pennenvrucht als schrijver stamt uit [[1911]] (''Albrecht Beilinck in de stried tegen Jacoba van Beieren''). Hij werd medewerker van het maandblad ''Drenthe'' en publiceerde bij uitgeverij [[Van Gorcum]] in [[Assen]] een dialectboek getiteld ''De olde Joager''. Hierin stond ook het gedicht ''Mijn Drenthe'', dat later als 'officieus' Drents volkslied ging functioneren..

Op [[28 november]] [[1942]] opende de [[Nederlandsche Kultuurkamer]] haar Gewestelijk Bureau voor Groningen en Drenthe, onder leiding van de Groninger auteur [[Ger Griever]]. Uilenberg trad toe tot de Raad van Advies van dit Gewestelijk Bureau. In [[1943]] ontving Uilenberg van het [[nationaalsocialisme|nationaalsocialistische]] [[Departement van Volksvoorlichting en Kunsten]] (DVK) een prijs van ''f''&nbsp;1.000 (omgerekend naar de waarde in 2005 is dit: €&nbsp;5.400) voor literaire prestaties die in 1942 de aandacht van de jury getrokken hadden. Hij werd onderscheiden in de categorie 'streeklectuur'. Uilenberg toonde zich gevoelig voor de aantrekkingskracht van de ideologie van de bezetter. Zo werd hij sympathiserend [[Nationaal-Socialistische Beweging|NSB]]-lid en trad hij op als lector bij het DVK. In die hoedanigheid fungeerde hij als censor, door manuscripten te voorzien van een ideologisch 'goedkeuringsstempel'. Ook heeft hij namens de Kultuurkamer getracht Drentse auteurs te bewegen toe te treden tot dit door de Duitse bezetter in het leven geroepen orgaan.

Uilenberg werd in 1946 door het Tribunaal te Assen veroordeeld tot internering (deze duurde tot 16 april 1947), een geldboete van ''f''&nbsp;10.000 en ontzetting uit het kiesrecht tot 1957. De Ereraad voor Letterkunde legde hem een publicatieverbod op tot 1 januari 1951.<ref>Henk Nijkeuter (2003), ''Geschiedenis van de Drentse literatuur'', blz. 464, Van Gorcum Assen</ref>

== Externe link ==
* {{Link dbnl auteur|id=uile001|label=Profiel}}

{{Appendix|2=
* Hendrik Nijkeuter, ''De 'pen gewijd aan Drenthe's dierbren grond': literaire bedrijvigheid in de Olde Lantschap, 1818-1956''. Assen, Van Gorcum, 2003. ISBN 90 232 3912 1.
;Noot
{{references}}
}}
{{Bibliografische informatie}}

{{DEFAULTSORT:Uilenberg, J.J.}}
[[Categorie:NSB-lid]]
[[Categorie:Nederlands schrijver]]