Brontekst bekijken van Jacob F. Hinlopen

[[Bestand:Saenredam - Het oude stadhuis te Amsterdam.jpg|thumb|300px|Het oude [[stadhuis van Amsterdam]] op een schilderij van [[Pieter Jansz Saenredam]].]]
[[Bestand:Jan van der Heyden - The New Town Hall in Amsterdam - WGA11400.jpg|thumb|300px|Het stadhuis door [[Jan van der Heyden]] 1666]]

'''Jacob Fransz. Hinlopen''' ([[15 maart]] [[1618]] - [[Amsterdam]], [[9 februari]] [[1671]]) was een jurist en onder andere [[schepen]] van Amsterdam en baljuw in [[Purmerend]]. Hij was de zoon van Frans J. Hinlopen en Cornelia Oetgens. Zijn grootvader was [[Frans Hendricksz. Oetgens]], fabrieksmeester en een berucht speculant in onroerend goed op de [[Lastage]] en elders in de stad.<ref>[http://books.google.nl/books?id=YjQeI9vpEk4C&pg=PA324&lpg=PA324&dq=Frans+Oetgens+speculant&source=bl&ots=heVFWnVf8l&sig=nRdJHgi_fRs4_nVhijnBvSSOW-Y&hl=nl&ei=IzscSqvKFcXN-AbumKXLDg&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1 Geschiedenis van Amsterdam. Door Marijke Carasso-Kok, W. Frijhoff, Nienke Huizinga, M. Prak, Ester Wouthuysen, Wiard Krook]</ref> De familie Hinlopen woonde op de [[Oudeschans (Amsterdam)|Oude Schans]] en met Frans J. Hinlopen liep het niet goed af.

==Biografie==
<!--Frans verloofde zich met Elisabeth, maar in 1638 overleed zij als 16-jarig meisje.-->
In 1642 trouwde Frans met Maria, de dochter van [[Johan Huydecoper van Maarsseveen (1599-1661)|Joan Huydecoper]]. Het echtpaar kreeg zeker negen kinderen.<ref>[https://stadsarchief.amsterdam.nl/archieven/archiefbank/indexen/doopregisters/zoek/query.nl.pl?i1=1&v1=Jacob&a1=Hinlopen&x=19&z=a#000000041111 Doopbewijzen] (''inloggen vereist'').</ref> In 1647 werd hij commissaris en in in 1649 kapitein in de [[schutterij (historisch)|schutterij]]. In dat laatste jaar stonden [[Geertje Dircx]] en [[Rembrandt van Rijn|Rembrandt]] voor hem, in zijn functie als commissaris van Huwelijkskrakeelkamer<ref>Wijnman, H. F. (1968) Een episode uit het leven van Rembrandt: De geschiedenis van Geertje Dircks, Jaarboek Amstelodamum, p. 106-19. [http://books.google.nl/books?id=FfgeAAAAMAAJ&q=Jacob+Fransz.+Hinlopen&dq=Jacob+Fransz.+Hinlopen&lr=&pgis=1 Google Books]</ref> en namen hij en zijn vrouw het op voor haar broer [[Joan Huydecoper van Maarsseveen (junior)|Johan Huydecoper jr.]] die in Zwitserland zat en geen geld meer toegestuurd kreeg van zijn vader.<ref>Kooymans, L. (1997) Vriendschap en de kunst van het overleven in de zeventiende en achttiende eeuw, p. 120. [http://books.google.nl/books?id=bNGAAAAAMAAJ&q=Jacob+Fransz.+Hinlopen&dq=Jacob+Fransz.+Hinlopen&lr=&pgis=1 Google Books]</ref> In 1652 werd hij schepen; het jaar dat het oude stadhuis afbrandde.<ref>[http://books.google.nl/books?id=ZIs2AAAAMAAJ&pg=PA209&dq=Frans+Jacobsz.+Hinlopen Amsterdam in zyne opkomst, aanwas, geschiedenissen, voorregten, koophandel ... Door Jan Wagenaar]</ref> In 1655 kwam hij in opspraak toen het nieuwe [[stadhuis op de Dam]] werd ingewijd. Hinlopen was inmiddels oud-[[schepen]], maar behoorde niet tot de [[vroedschap]]. Daarom werd hij als enige verzocht bij de inwijding op 29 juli de stad uit te gaan.<ref>Bontemantel, H. (1897) De Regeering van Amsterdam, deel I, p. 254, 294.</ref> Het ligt voor de hand dat hij kwaad is geweest of zochten de burgemeesters een reden?

{{cquote|1=''Voorrang was een uiterst belangrijke kwestie en vele raden waren er al niet erg over te spreken, dat tresoriers en weesmeesters voor hen uit zouden lopen, maar hadden dit, op verzoek van de ceremoniemeester, [[Cornelis de Graeff (1599-1664)|Cornelis de Graeff]] van Zuid-Polsbroek, geslikt, daar "'t selfde niet in consequentie soude getrocken worden". Wat moest er echter gebeuren met een oud-schepen, die niet tevens tresorier, weesmeester of raad was? Dat was er maar één, Jacob Fransz. Hinlopen, en dit punt bleek onoplosbaar te zijn, zodat deze heer het dringende verzoek kreeg, of hij maar zo vriendelijk wilde zijn de dag op zijn buitenplaats te gaan doorbrengen!''<ref>Eeghen, P. van (1955) 300 jaar Stadhuis-Paleis. In: Maandblad [[Amstelodamum]], p. 81-85.</ref>}} <!--[[Bestand:Buyckslooter +2 1664 Blaeu.jpg|thumb|300px|De [[Purmer]] links onder in 1664 door [[Joan Blaeu]]]]-->

De kwestie rondom zijn vroedschapslidmaatschap werd langdurig besproken, maar besloten is dat hij in Amsterdam niet als oud-schepen zou kunnen fungeren. Op 8 november 1659 werd hij benoemd in Purmerend als [[schout]], [[baljuw]] en dijkgraaf van de [[Beemster]], [[Wijdewormer|Wormer]] en de [[Purmer]]. Hinlopen bewoonde het [[slot Purmersteijn]] voerde de titel van [[Rentmeester (beroep)|kastelein]].<ref>Het slot ''Purmerstein'' stond ten westen van de stad en is in 1741 afgebroken. {{Link kasteleninnederland.nl|id=72}}</ref> Zijn zwager was jalours, die verweet zijn vader dat hij niet was voorgedragen, want hij kon het geld goed gebruiken.<ref>Kooymans, L. (1997) Vriendschap en de kunst van het overleven in de zeventiende en achttiende eeuw, p. 124.</ref> In 1660 had hij een belangrijke bibliotheek opgebouwd, de zogenaamde ''Bibliotheca Hinlopiana''.<ref>Catalogue des livres de la bibliothèque de M. Pierre Antoine Bolongaro-Crevenna door [[Pietro Antonio Crevenna]] [http://books.google.nl/books?id=8PsRAAAAIAAJ&pg=PA203&lpg=PA203&dq=Bibliotheca+Hinlopiana&source=bl&ots=YGqL7lx_YF&sig=nvRU5At7HK33eiZzogenaamdev_C_sk57_c&hl=nl&ei=e9RJSo-4FMzJ-Qae_e3eBQ&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=3 Google Books]</ref> In 1660 verkocht hij zijn buitenplaats ''Hoffsaet'' bij Abcoude aan [[Simon van Hoorn]].<ref>https://web.archive.org/web/20131203234851/http://www.buitenplaatseninnederland.nl/Utrecht_beschrijvingen/Abcoude_Hoffsaet.html</ref>
In 1661 had hij 10.000 gulden schulden bij zijn oom [[Jacob J. Hinlopen (1621-1679)|Jacob J. Hinlopen]].<ref>[http://www.groenehartarchieven.nl/archiefbank?mivast=1748&mizig=210&miadt=1748&miaet=1&micode=112.1.02&minr=750720&miview=inv2 Protocollen Alphen 1659-1662]{{dode link|datum=september 2017 |bot=InternetArchiveBot }}</ref><ref>[http://www.groenehartarchieven.nl/archiefbank?mivast=1748&mizig=210&miadt=1748&miaet=1&micode=112.1.02&minr=750725&miview=inv2 Protocollen Alphen 1679-1683]{{dode link|datum=september 2017 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> Tot december 1667 bleef hij functie.<ref>Stadsarchief Amsterdam 76-489.</ref> Onder dreiging van een bankroet vertrok hij in 1668 naar de Oost,<ref>[http://www.vocsite.nl/schepen/detail.html?id=11052 VOC-site]</ref> waar hij een functie kreeg bij de Raad van Justitie (?) in [[Batavia (Nederlands-Indië)|Batavia]] en schilderijen heeft verkregen.<ref>[http://books.google.nl/books?id=4fKgAAAAMAAJ&q=%22Jacob+Frans+Hinlopen%22&dq=%22Jacob+Frans+Hinlopen%22&lr=&pgis=1 De landsverzameling schilderijen in Batavia Door J. de Loos-Haaxman]</ref> De familie maakte zich zorgen om zijn levenswijze toen hij in 1671 de ene na de andere herberg werd uitgesmeten.<ref>Gunning, J.W. (2004) Leeuwenburg en de omringende buitenplaatsen, p. 32, 78. In: Jaarboekje van het Oudheidkundig Genootschap Niftarlake. [https://web.archive.org/web/20131017022901/http://bibe.library.uu.nl/zoek/sabine/index.php?rec=23838541 UU.nl]</ref> Zijn zes kinderen erfden een huis op de [[Oudeschans (Amsterdam)|Oude Schans]] en een [[Buitenplaats|hofstede]] aan de [[Utrechtse Vecht|Vecht]] van hun oom [[David D'Ablaing]] die in [[1672]] overleed.<ref>[https://geheugen.delpher.nl/?/nl/items/ICN01:2798 David d'Ablaing (1622-1672?)]</ref> en 6.000 gulden van hun tante Constantia Coymans, de schatrijke weduwe van Justus Borre van Amerongen.

==Varia==
[[Bestand:Oudeschansmetzuiderkerk.jpg|thumb|300px|[[Oudeschans (Amsterdam)|Oudeschans]] met Zuiderkerk]]

* Ook deze Hinlopen is door [[Bartholomeus van der Helst]] geschilderd en bezongen door [[Jan Vos (dichter)|Jan Vos]]<ref>[https://www.dbnl.org/tekst/vos_002alle01_01/vos_002alle01_01_0104.htm DBNL en het gedicht]</ref> en [[Lodewijk Meyer]], die zijn boekenverzameling prees.<ref>[https://openaccess.leidenuniv.nl/bitstream/1887/514/5/02.pdf Over L. Meyer en het gedicht]</ref>
* In 1656 was hij getuige bij het huwelijk van zijn zwager [[Joan Huydecoper van Maarsseveen (1625-1704)|Huydecoper jr]] die met Sophia Coymans trouwde.
* Zijn zuster Catalina Hinlopen was getrouwd met Willem Six. Hun dochter Johanna Jacoba Six trouwde met de [[indo]] [[Simon van der Stel]], de stichter van [[Stellenbosch (stad)|Stellenbosch]] en [[Groot Constantia]]. Ze stuurde diverse planten op vanuit de Kaap, bestemd voor de [[Hortus Botanicus Amsterdam]] en Joan Huydecoper jr.
* Maria Hinlopen (Vermaas) (1645-) trouwde met Frans Six<ref>[http://books.google.nl/books?id=VQg5AAAAMAAJ&pg=PA121&lpg=PA121&dq=%22Frans+Six%22+Hinlopen&source=bl&ots=cXZ_ouhCZ1&sig=lR20geU-NGlkcOTf1cbc6khkI4M&hl=nl&ei=Zc1JSozGCYfw-Qaku93eBQ&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1 Vaderlandsch woordenboek door Jacobus Kok, Jan Fokke]</ref>
* Zijn zoon Jan (1648-1709) werd in 1692 eigenaar van de [[Hartekamp]], dat hij liet verfraaien met een [[oranjerie]], een boomgaard, singels, lanen en vijvers. Het landgoed is in 1709 is verkocht aan [[George Clifford II]] die het liet uitbreiden richting [[Haarlemmermeer]].
* Zijn dochter Aletta of Alida (1649-na 1684) trouwde in 1669 met [[Johan Bax van Herenthals]] in Batavia. In 1676 werd Bax gouverneur van de [[Kaapkolonie]].<ref>[https://www.dbnl.org/tekst/molh003nieu03_01/molh003nieu03_01_0110.htm DBNL over Johan Bax]</ref> In 1682 hertrouwde zij met [[Jan van Leenen]], bevelhebber op [[West-Sumatra]], die zich in 1685 moest verantwoorden bij Justitie in Batavia.<ref>[http://www.sabinet.co.za/abstracts/hist/hist_v47_n1_a10.html Sabinet.co.za] (''abonneren vereist'').</ref> Zij verkocht enkele slaven, afkomstig van de [[Malabar (India)|Malabarkust]]<ref>[https://web.archive.org/web/20111118002934/http://www.stamouers.com/Boeseken.PDF Verkoop van slaven door Aletta Hinlopen] (''archiefpagina'').</ref> en behoorde tot de intimi van [[Cornelis Speelman (1628-1684)|Cornelis Speelman]].
* Zijn zoon Balthasar (1652-) werd [[Lijst van opperhoofden van Nederlands Birma|opperhoofd]] in [[Myanmar|Birma]].
* Zijn dochter Isabella Cornelia (1656-1719) of Anna (1657-) trouwde in juni 1670 met [[Pieter Hofmeester]] (30 mei 1638-mei 1673) uit Delft en vervolgens met [[Joan van Oosterwijck]].
* In 1658 stierf zijn vrouw in het kraambed. Over Hieronimus (1658-) is niets bekend.

==Noten==
{{References|2=2}}

{{Bibliografische informatie}}

{{DEFAULTSORT:Hinlopen, Jacob F}}
[[Categorie:Rembrandt van Rijn]]
[[Categorie:Geschiedenis van Amsterdam]]
[[Categorie:Nederlands schout]]
[[Categorie:Persoon in de Nederlanden in de 17e eeuw]]