Brontekst bekijken van Gary Schwartz

{{Infobox auteur
| naam              = Gary Schwartz
| afbeelding        = 
| onderschrift      = 
| citaat            = 
| volledige naam    = Gary David Schwartz
| pseudoniem        = 
| beter-bekend-als  = 
| bijnaam           = 
| genoemd           = 
| geboren           = [[1940]]
| geboorteplaats    = [[Brooklyn (New York)|Brooklyn]], [[Verenigde Staten]]
| overleden         = 
| overlijdensplaats = 
| land              = [[Nederland]]
| beroep            = [[kunstgeschiedenis|kunsthistoricus]]
| jaren-actief      = 
| genre             = historie
| stroming          = 
| invloeden         = 
| thema             = kunstgeschiedenis, [[Rembrandt van Rijn]]
| bekende-werken    = ''Rembrandt: zijn leven, zijn schilderijen. Een nieuwe biografie met alle beschikbare schilderijen in kleur afgebeeld'', ''De grote Rembrandt'', ''De Nachtwacht''
| uitgeverij        = [[J.M. Meulenhoff|Meulenhoff]], Uitgeverij Gary Schwartz
| onderscheiding    = ''[[Prins Bernhard Cultuurfonds]] Prijs voor de Geesteswetenschappen'' (2009)
| dbnl              = 
| handtekening      = 
| website           = 
| lijst             = 
| ander portaal     = 
| portaal2          = Kunst & Cultuur
| portaal3          = 
}}
'''Gary David Schwartz''' ([[Brooklyn (New York)|Brooklyn]], [[1940]]) is een Nederlandse [[kunstgeschiedenis|kunsthistoricus]] die met name veel over [[Rembrandt van Rijn]] heeft gepubliceerd. In 2009 werd hem de ''[[Prins Bernhard Cultuurfonds]] Prijs voor de Geesteswetenschappen'' toegekend.

== Jeugd en opleiding ==
Schwartz' moeder was een Hongaarse en zijn vader had Poolse wortels. Zelf groeide hij op in de New Yorkse wijk Brooklyn en in [[Queens]]. Hij doorliep de [[New York University]] en werkte in 1965 aan [[Johns Hopkins University]] aan een niet-afgeronde dissertatie over [[stilleven]]s in de Nederlandse schilderkunst. Na zijn eerste bezoek aan Nederland, waar hij zijn Nederlandse echtgenote leerde kennen, keerde hij niet meer terug naar de VS. In 1974 kreeg hij de Nederlandse nationaliteit.<ref>[https://www.volkskrant.nl/mensen/-wanneer-komt-de-eerste-tiendelige-tv-serie-over-de-oorlog-in-indonesie-~b6a41a04/ De Volkskrant, 2 augustus 2018: ‘Wanneer komt de eerste tiendelige tv-serie over de oorlog in Indonesië?’]. [https://web.archive.org/web/20180809182125/https://www.volkskrant.nl/mensen/-wanneer-komt-de-eerste-tiendelige-tv-serie-over-de-oorlog-in-indonesie-~b6a41a04/ Gearchiveerd] op 9 augustus 2018.</ref> Aan het [[Kunsthistorisch Instituut (Utrecht)|Kunsthistorisch Instituut van de Universiteit Utrecht]] voelde hij affiniteit met [[Jan Gerrit van Gelder|J.G. van Gelders]] sociaal-historische benadering van de kunstgeschiedenis.

== Loopbaan ==
In 1966 werd Schwartz medewerker van het gereputeerde kunsthistorisch tijdschrift ''[[Simiolus]]'' en in 1967 van de uitgeverij [[J.M. Meulenhoff|Meulenhoff]]. In 1966-1967 werkte hij als Engelstalige assistent voor [[Jan Gerrit van Gelder|Van Gelders]] Centrum voor Voortgezet Kunsthistorisch Onderzoek in Utrecht. In 1968 assisteerde hij [[Horst Gerson]] bij het voltooien van diens ''Rembrandt Paintings''. Rond de tijd dat het Rembrandt Research Project van start ging publiceerde Van Gelder een pleidooi om Rembrandts opdrachtgevers te identificeren. Hierop ontwierp Schwartz de these dat Rembrandts kunst in belangrijke mate verband hield met de belangen en levenswandel van zijn directe opdrachtgevers.

In 1971 richtte Schwartz ''Uitgeverij Gary Schwartz'' op, gevestigd in [[Maarssen]]. Zo werd hij in 1976 redacteur en uitgever van ''All the Paintings of the Rijksmuseum in Amsterdam: a Completely Illustrated Catalogue'' door P.J.J. van Thiel.

In 1998 richtte Schwartz CODART op, een digitaal netwerk voor conservatoren van kunst van de Lage Landen wereldwijd. Hij was directeur van CODART tot 2005.

=== Reputatie als Rembrandtkenner ===
Schwartz' eerste eigen boek, ''Rembrandt: All the Etchings Reproduced in True Size'', verscheen in 1977. Het is in die zin karakteristiek voor zijn publicaties dat het zich concentreert op primaire bronnen. In 1984 verscheen het Nederlandse boek ''Rembrandt: zijn leven, zijn schilderijen'', dat het volgende jaar in het Engels werd gepubliceerd. Deze biografie vestigde Schwartz' naam als serieuze Rembrandtonderzoeker. In 1988 verkocht hij zijn uitgeverij.

Tijdens een verblijf aan het [[Getty Center|Getty Center for the History of Art and Humanities]] te [[Santa Monica (Californië)|Santa Monica]], Californië, was hij een van de dertig onderzoekers die gevraagd werden in [[Boston]] te komen debatteren over de afschrijving door het RRP van de Rembrandts in het [[Metropolitan Museum of Art]], het [[Museum of Fine Art]] en het [[Isabella Stewart Gardner Museum]]. De groep kwam tot de slotsom dat er geen consensus was om de schilderijen als echte Rembrandts te beschouwen.

Schwartz' bijdrage aan het Rembrandtonderzoek kan samengevat worden als een bijstelling van het beeld dat van de kunstenaar bestond als een geïsoleerd genie. Op grond van tal van documenten heeft Schwartz laten zien dat Rembrandt een veel competitiever persoonlijkheid had dan gedacht en niet erg belezen was. Gedurende zijn loopbaan is Schwartz vanwege zijn vertalingen een gereputeerd onderzoeker van primaire documenten geworden.

=== Schrijver ===
Schwartz is de auteur van een kunsthistorische thriller, ''Dutch Kills'' (alternatieve titel ''Bets and Scams;'' vertaald als ''Oude Meesters,'' 1994).<ref>{{Citeer nieuws |achternaam=Slot |voornaam=ES Eric |titel=Gary Schwartz |url=https://www.nrc.nl/nieuws/1994/04/22/gary-schwartz-7222148-a1184222 |werk=NRC |datum=1994-04-22 |bezochtdatum=2025-10-27 |taal=nl-NL}}</ref><ref>{{Citeer nieuws |titel=The Artful Dodger (Published 1996) |url=https://www.nytimes.com/1996/06/09/books/the-artful-dodger.html |datum=1996-06-09 |bezochtdatum=2025-11-17 |taal=en}}</ref> Het verhaal is een ten dele autobiografische [[sleutelroman]], waarin enkele belangrijke kunsthistorici van de tijd kunnen worden herkend (Ayn Morosov is Svetlana Alpers; Rubachev is Horst W. Janson; ''The Kensington Journal'' is ''The Burlington Magazine''). [[Joseph Heller]] en kunsthandelaar Otto Naumann schreven aanbevelingen voor deze roman.  

== Bibliografie ==
* ''Rembrandt: zijn leven, zijn schilderijen. Een nieuwe biografie met alle beschikbare schilderijen in kleur afgebeeld'', Maarssen, 1984.
* ''De grote Rembrandt'' (Mercatorfonds/Waanders, 2006).
* ''De Nachtwacht''. Vertaling Loekie Schwartz. Derde herziene druk, Amsterdam 2008: Rijksmuseum en Nieuw Amsterdam Uitgevers.

== Bronnen ==
* [https://web.archive.org/web/20151211101507/https://dictionaryofarthistorians.org/schwartzg.htm Lemma over Gary Schwartz] in de ''Dictionary of Art Historians''.
{{References}}

{{Bibliografische informatie}}

{{DEFAULTSORT:Schwartz, G}}
[[Categorie:Nederlands kunsthistoricus]]
[[Categorie:Nederlands schrijver]]
[[Categorie:Nederlands conservator]]
[[Categorie:Rembrandt van Rijn]]