Brontekst bekijken van Carel de Vos van Steenwijk (1759-1830)

{{Infobox politicus
| naam = Carel de Vos van Steenwijk
| volledige naam = Carel baron de Vos van Steenwijk
| afbeelding = Carel de Vos van Steenwijk (1759-1830) 2.jpg
| geboren = [[11 maart]] [[1759]]
| overleden = [[2 januari]] [[1830]]
| huidige functie = 
| partij = [[Federalisten (patriottentijd)|Federalisten]]
| titulatuur = [[baron (titel)|baron]]
| tijdvak1 = 1786-1787
| functie1 = Lid [[Landdag]] van [[Drenthe]]
| tijdvak2 = 1795-1798
| functie2 = Lid [[Comité Revolutionair]] [[Drenthe (landschap)|Landschap Drenthe]]
| tijdvak3 = 1795
| functie3 = Voorzitter [[Provisionele Representanten]] van het Volk van Drenthe
| tijdvak4 = 1795-1796
| functie4 = Lid Vergadering van [[gecommitteerde representanten]] van het Volk van Drenthe
| tijdvak5 = 1796-1797
| functie5 = Lid [[Eerste Nationale Vergadering]] voor het district Meppel
| tijdvak6 = 1797
| functie6 = Voorzitter Eerste Nationale Vergadering
| tijdvak7 = 1797-1798
| functie7 = Lid [[Tweede Nationale Vergadering]] voor het district [[Meppel]]
| tijdvak8 = 1802
| functie8 = lid bestuur departement [[Overijssel]]
| tijdvak9 = 1802-1810 1814-1823
| functie9 = ordinaris [[ambassadeur]] te [[Parijs]]
| tijdvak10 = 1804-1810
| functie10 = lid Wetgevend Lichaam voor het Landschap Drenthe
| tijdvak11 = 1806
| functie11 = Waarnemend [[raadpensionaris]]
| tijdvak12 = 1811-
| functie12 = Lid Wetgevend Lichaam voor het departement [[Monden van de IJssel]] te Parijs
| tijdvak13 = 1814-1816
| functie13 = Lid [[Provinciale Staten (Nederland)|Provinciale Staten]] van Overijssel voor de Ridderschap
| tijdvak14 = 1814-1816
| functie14 = Lid [[Gedeputeerde Staten]] van Overijssel
| tijdvak15 = 1816-1830
| functie15 = Lid [[Eerste Kamer der Staten-Generaal]]
| handtekening = Carel de Vos van Steenwijk (1759-1830) signature 23 April, 1798.png
}}
'''Carel baron de Vos van Steenwijk''', [[Heerlijkheid (bestuursvorm)|heer]] van [[Havixhorst]], [[Dickninge]] en de [[Hogerhof]], ([[Vollenhove]], [[11 maart]] [[1759]] – [[Zwolle]], [[2 januari]] [[1830]]) was een [[Nederland]]s staatsman ten tijde van de [[Bataafse Republiek]], het [[Bataafse Republiek|Bataafs Gemenebest]], het [[Koninkrijk Holland]], de [[Franse Tijd in Nederland|annexatie van de Nederlanden door Frankrijk]] en het [[Koninkrijk der Nederlanden]].

== Biografie ==
=== Achtergrond en vroege carrière ===
Zijn ouders waren Jan Arend Godert de Vos van Steenwijk tot Nijerwal, enz. (1713-1779), lid van de [[Staten van Overijssel]] en Geertruid Agnes van Isselmuden tot Rollecate (1721-1793). Het geslacht [[De Vos van Steenwijk]] behoorde tot de Overijsselse en [[Drenthe|Drentse]] [[adel]].

De Vos van Steenwijk was een [[aristocratie|aristocratisch]] [[patriotten|patriot]]. In 1783/1784 maakte hij deel uit van het gevolg van gevolmachtigd minister [[Pieter Johan van Berckel]]. Van Berckel was de eerste [[Nederland]]se gezant in de VS. Van 1785 tot 1787 was De Vos van Steenwijk rentmeester van de nationale domeinen in [[Drenthe]] en patriottisch lid van de [[Landdag van Drenthe]]. Tot 1787 was hij [[kolonel]] van het ''Exercitiegenootschap De Wijk'', een patriottische militie. Na de [[Patriotten#Pruisische interventie|Pruisische inval]] in 1787 moest De Vos van Steenwijk zijn bestuursfuncties neerleggen.

=== Optreden tijdens de Franse tijd ===
In de [[Franse Tijd in Nederland|Franse tijd]] werd De Vos van Steenwijk na de [[Bataafse Revolutie]] lid van het ''Comité Revolutionair van [[Drenthe]]''. Hij behoorde tot de [[Federalisten (Bataafse Republiek)|federalisten]] die met de verdrijving van de [[Huis Oranje-Nassau|Oranjes]] hun wensen vervuld zagen. Zij waren voorstanders van het behoud van de gewestelijke en stedelijke [[autonomie]] en tegen het streven van de [[radicalisme|radicale]] [[Unitarisme (patriottentijd)|unitariërs]] om van de [[Nederland]]en een [[eenheidsstaat]] te maken. De Vos van Steenwijk was daarnaast een voorstander van het gelijkberechten van Drenthe, dat tot dan toe geen volwaardig gewest was.

De Vos van Steenwijk was president van [[Coevorden (stad)|Coevoorden]] en het [[Drenthe (landschap)|Landschap Drenthe]], voorzitter van de Provisionele Representanten van het Volk van Drenthe (1795) en lid van de Gecommitteerde Representanten van het Volk van Drenthe (1795-1796). Hij was daarnaast lid van de [[Eerste Nationale Vergadering|Eerste]] en [[Tweede Nationale Vergadering]] (1796-1798) voor het district [[Meppel]]. Van 6 februari 1797 tot 20 februari 1797 was hij [[Lijst van voorzitters van de Nationale Vergadering (Bataafse Republiek)|voorzitter]] van de Eerste Nationale Vergadering, een roulerend ambt. Na de [[staatsgreep]] van 22 januari 1798, die de [[Unitarisme (patriottentijd)|unitariërs]] aan de macht bracht, werd de overtuigde federalist De Vos van Steenwijk gevangengezet op [[Paleis Huis ten Bosch|Huis ten Bosch]].<ref>[https://www.parlement.com/cgi-bin/as.cgi/0291000/c/start/file=/9291103/modules/g0zwnzja?n=04146 Carel de Vos van Steenwijk<!-- Botmatig gegenereerde titel -->] op ''parlement.com''.</ref> Zijn gevangenschap duurde tot de staatsgreep van de gematigde Unitariërs onder leiding van generaal [[Herman Willem Daendels|Daendels]] op 12 juni 1798. Niettemin was de politieke rol van de Federalisten zo goed als uitgespeeld.

In 1802 was De Vos van Steenwijk korte tijd lid van het bestuur van het [[departement Overijssel]]. In september van dat jaar werd hij de ordinaris [[ambassadeur]] van het Bataafs Gemenebest in [[Parijs]]. Hij bleef deze post – met onderbreking van 1810 tot 1814 – tot 23 oktober 1823 vervullen (hij diende dus zowel onder de Bataafse Republiek, het Bataafs Gemenebest, het [[Koninkrijk Holland]] als het [[Koninkrijk der Nederlanden]]). Tussen 1804 en 1810 was hij lid van het [[Wetgevend Lichaam]]. In 1811 vertegenwoordigde hij het departement [[Monden van de IJssel]] in het [[Corps législatif|Keizerlijk Wetgevend Lichaam]] in Parijs.

Van 4 juni 1806 tot 18 juni 1806 was De Vos van Steenwijk (waarnemend) [[raadpensionaris]] (dat wil zeggen [[staatshoofd]]) van het Bataafs Gemenebest, alvorens de staatsvorm werd omgezet in het Koninkrijk Holland, met [[Lodewijk Napoleon]] als koning.

=== Voortzetting carrière tijdens het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden ===
De Vos van Steenwijk zette zijn carrière ten tijde van het [[Verenigd Koninkrijk der Nederlanden]] voort. Hij werd in 1814 in de [[Ridderschap (instituut)|Ridderschap]] van Overijssel benoemd. Van 1814 tot 1816 was hij gelijktijdig lid van de [[Provinciale Staten (Nederland)|Provinciale Staten]] van Overijssel en de [[Gedeputeerde Staten]] van Overijssel. Van 8 februari 1816 tot 2 januari 1830 was De Vos van Steenwijk lid van de [[Eerste Kamer der Staten-Generaal]]. Hij behoorde als Kamerlid tot de meer regeringsgezinde politici.

Hij overleed op 70-jarige leeftijd, op 2 januari 1830 in [[Zwolle]].

== Ridderorden en adellijke titels ==
*[[Ridder (ridderorde)|ridder]] in de [[Orde van de Unie]]
*[[commandeur (ridderorde)|commandeur]] in de Orde van de Unie - 16 februari 1807
*commandeur in de [[Orde van de Reünie]] - 29 februari 1812
*''[[Napoleontische adel|baron de l'Empire]]'' - 1810
*[[jonkheer]] (predicaat) - 28 augustus 1814
*[[Baron (titel)|baron]] - 11 maart 1821

== Literatuur ==
*''Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek'', deel IX, 1236
*A.M. Elias en P.C.M. Schölvinck, ''Volksrepresentanten en wetgevers'' (1991)
*W. te Brake, ''Een grand tour naar de nieuwe republiek: journaal van een reis door Amerika, 1783-1784'' (Hilversum, 1999)
*K. Kuiken, 'Verstandige eenvoud. De familie De Vos van Steenwijk (1850-2000)', in: ''Jaarboek Centraal Bureau voor de Genealogie'' 61 (2007), p. 171-.

== Zie ook ==
* [[De Vos van Steenwijk]]
* [[Lijst van voorzitters van de Nationale Vergadering (Bataafse Republiek)]]
* [[Lijst van raadpensionarissen]]

== Externe link ==
* [https://www.parlement.com/cgi-bin/as.cgi/0291000/c/start/file=/9291103/modules/g0zwnzja?n=04146 Biografie op parlement.com]

{{Appendix|1=alles|2=
* {{Bronvermelding parlement.com}}
{{References}}
}}
{{Opvolging
| lijst = [[Lijst van voorzitters van de Nationale Vergadering van de Bataafse Republiek|Voorzitter van de Eerste Nationale Vergadering]]<br />1797
| vorige = [[Willem Queysen]]
| volgende = [[Hendrik van Castrop]]
}}
{{Navigatie raadspensionarissen}}
{{Bibliografische informatie}}
{{Commonscatklein|Carel de Vos van Steenwijk}}

{{DEFAULTSORT:Vos van Steenwijk, Carel 1759}}
[[Categorie:Nederlands patriot (18<sup>e</sup> eeuw)]]
[[Categorie:Lid van de Nationale Vergadering (Bataafse Republiek)]]
[[Categorie:Raadpensionaris van het Bataafs Gemenebest]]
[[Categorie:Politicus in het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden]]
[[Categorie:Eerste Kamerlid]]
[[Categorie:De Vos van Steenwijk|Carel 1759]]
[[Categorie:Regeringsgezind]]
[[Categorie:Lid van het Wetgevend Lichaam]]
[[Categorie:Nederlands lid van het Keizerlijk Wetgevend Lichaam]]
[[Categorie:Adel in de Nederlanden in de 18<sup>e</sup> eeuw]]
[[Categorie:Gedeputeerde naar de Staten-Generaal]]