Brontekst bekijken van Beatrix der Nederlanden

{{Infobox dynastie
| afbeelding     = Prinses_Beatrix.jpg
| onderschrift   = Prinses Beatrix in 2015
| naam           = Beatrix
| leven          = 
| functie1       = [[Koning der Nederlanden|Koningin der Nederlanden]]
| periode1       = [[30 april]] [[1980]] – [[30 april]] [[2013]]
| voorganger1    = [[Juliana der Nederlanden|Juliana]]
| opvolger1      = [[Willem-Alexander der Nederlanden|Willem-Alexander]]
| vader          = [[Bernhard van Lippe-Biesterfeld]]
| moeder         = [[Juliana der Nederlanden|Juliana]]
| dynastie       = [[Huis Oranje-Nassau|Oranje-Nassau]]
| broerzus       = [[Irene van Lippe-Biesterfeld|Irene]] (1939), [[Margriet der Nederlanden|Margriet]] (1943) en [[Christina der Nederlanden|Christina]] (1947-2019),<br/>halfzussen: [[Alicia de Bielefeld|Alicia]] (1952) en [[Alexia Grinda|Alexia]] (1967)
| partner van    = [[Claus van Amsberg]] (1926-2002)
| kinderen       = [[Willem-Alexander der Nederlanden|Willem-Alexander]] (1967), [[Friso van Oranje-Nassau van Amsberg|Friso]] (1968-2013) en [[Constantijn der Nederlanden|Constantijn]] (1969)
| geboortedatum  = 31 januari 1938
| geboorteplaats = [[Baarn]], [[Utrecht (provincie)|Utrecht]]
| handtekening   = Beatrix of the Netherlands Signature.svg
| website        = http://www.koninklijkhuis.nl/leden-koninklijk-huis/prinses-beatrix
| portaal        = Nederland
}}
{{Link stamboom|stamboom=[[Stamboom Beatrix van Oranje-Nassau (1938)|Stamboom]]}}
'''Beatrix Wilhelmina Armgard, Prinses der Nederlanden, Prinses van Oranje-Nassau, Prinses van Lippe-Biesterfeld'''<ref>[https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010226588:mpeg21:pdf De Geboorteacte], ''[[Het Nieuws van den Dag voor Nederlandsch-Indië]]'', 2 februari 1938, voorpagina.</ref> ([[Baarn]], [[31 januari]] [[1938]]) was van 30 april 1980 tot en met 30 april 2013 [[Koning der Nederlanden|Koningin der Nederlanden]].<ref>[https://web.archive.org/web/20130503074137/http://www.koninklijkhuis.nl/nieuws/nieuwsberichten/2013/april/koningin-ondertekent-akte-van-abdicatie Koningin ondertekent Akte van Abdicatie], ''koninklijkhuis.nl'', 30 april 2013</ref> Zij is het oudste kind uit het huwelijk van koningin [[Juliana der Nederlanden]] en prins [[Bernhard van Lippe-Biesterfeld]] en sinds 2002 weduwe van prins [[Claus van Amsberg|Claus der Nederlanden]].

== Geboorte en doop ==
Half juni 1937 maakte Juliana tijdens een korte radiotoespraak vanuit [[Paleis Soestdijk]] in [[Baarn]] haar eerste zwangerschap openbaar. Na afloop van een feestelijke ontvangst in [[Amsterdam (hoofdbetekenis)|Amsterdam]] zei de [[kroonprins(es)|kroonprinses]] in een dankwoord aan de Amsterdamse burgerij het volgende: "Nooit had iets mij kunnen weerhouden alle delen van het programma mee te maken, waren het niet - op zichzelf verheugende - gezondheidsredenen geweest, die u zeker wilt verstaan en billijken".<ref>[http://www.hetutrechtsarchief.nl/collectie/kranten/un/1937/0616 Ontroerende en innig verblijdende woorden van Prinses Juliana tot het Nederlandsche volk], ''[[Utrechts Nieuwsblad]]'', 16 juni 1937, voorpagina.</ref><ref>[https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010673468:mpeg21:pdf Prinses Juliana en Prins Bernhard spreken voor de radio], ''[[Nieuwsblad van het Noorden]]'', 16 juni 1937, voorpagina</ref><ref group="noot">Op de dag van de bekendmaking bestond de koninklijke familie uit slechts drie personen: koningin [[Wilhelmina der Nederlanden|Wilhelmina]], dochter Juliana en haar echtgenoot Bernhard.</ref>
[[Bestand:Juliana met Beatrix.jpg|thumb|Beatrix met haar moeder Juliana]]
De zwangerschap verliep probleemloos, maar niet zonder zorgen. Eind november 1937 botste Bernhard in een auto nabij [[Diemen]] met hoge snelheid op een voertuig beladen met zand.<ref>[https://web.archive.org/web/20130603141438/http://www.anp-archief.nl/page/2154508/nl Diemen-bernhard-ongeluk], ''anp-archief.nl'', 29 november 1937</ref> Hij liep onder meer een [[schedelbasisfractuur]] en zware hersenschudding op. Ook de zwangere Juliana nam haar intrek in het ziekenhuis. Vlak na Nieuwjaar waren de aanstaande ouders terug op hun huisadres paleis Soestdijk.<ref>[http://www.onsamsterdam.nl/tijdschrift/jaargang-2002/893-nummer-1-januari-2002?start=2 De Oranje-Ronde: sporen van Oranje in Amsterdam], ''[[Ons Amsterdam (tijdschrift)|Ons Amsterdam]]'', nr. 1, januari 2002</ref><ref>[https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010664130:mpeg21:pdf Prins Bernhard is weer te Soestdijk], ''[[Algemeen Handelsblad]]'', 5 januari 1938, voorpagina</ref>

Op maandagmorgen 31 januari 1938 zag Beatrix op paleis Soestdijk het levenslicht. Via officiële bulletins werd verspreid dat om 09.47 uur "een flinke dochter" geboren was.<ref>[https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010676208:mpeg21:pdf De blijde gebeurtenis ten paleize te Soestdijk], officieel communiqué in het ''Nieuwsblad van het Noorden'', 31 januari 1938, p. 3</ref> De volgende dag werd op paleis Soestdijk door de vader aangifte van de geboorte gedaan, in tegenwoordigheid van minister-president [[Hendrikus Colijn]].<ref>[https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010017648:mpeg21:pdf Ons Prinsesje heet Beatrix Wilhelmina Armgard], ''[[Het Vaderland]]'', 2 februari 1938, voorpagina</ref>

Bij deze gelegenheid werden de officiële voornamen bekendgemaakt:
* Beatrix (''zij die gelukkig maakt'').<ref name="kidsweek">[https://www.kidsweek.nl/nieuws/80-weetjes-over-de-jarige-prinses-beatrix 80 weetjes over de jarige prinses Beatrix], ''kidsweek.nl'', 31 januari 2019</ref>
* Wilhelmina, naar koningin [[Wilhelmina der Nederlanden|Wilhelmina]], grootmoeder van moederskant.
* Armgard, naar prinses [[Armgard von Cramm|Armgard]], grootmoeder van vaderskant.
De officiële roepnaam werd Beatrix. Prins Bernhard zei dat de klemtoon eigenlijk op de ''a'' hoort te liggen, maar dat hij had besloten de klemtoon, in overeenstemming met het gebruik, op de ''e'' te leggen.<ref>[https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010226592:mpeg21:pdf Een Zegetocht: De Toestand van de Prinses blijft goed], ''Het Nieuws van den Dag'', 5 februari 1938, p. 2.</ref> De informele roepnaam werd uiteindelijk Trix.<ref name="kidsweek"/><ref>[https://web.archive.org/web/20191024150448/https://www.vernoeming.nl/voornamen-koninklijke-familie Hoe de Oranjes aan hun voornamen komen], ''vernoeming.nl''</ref>

De doopplechtigheid vond plaats op 12 mei 1938 in de [[Grote of Sint-Jacobskerk (Den Haag)|Grote of Sint Jacobskerk]] te [[Den Haag]].<ref>[https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010017816:mpeg21:pdf Doopplechtigheid H.K.H. Prinses Beatrix], ''Het Vaderland'', 12 mei 1938, voorpagina.</ref> De baby droeg een [[doopjurk]] uit 1880, waarin eerder haar grootmoeder en moeder waren gedoopt. De dienst werd geleid door dominee E.H. Blaauwendraad uit [[Baarn]]. De 88-jarige voormalige [[Lijst van hofpredikanten van Oranje-Nassau|hofprediker]] dominee [[Willem Leonard Welter|W.L. Welter]] doopte de prinses. Het geheel werd rechtstreeks uitgezonden via de radio. Als officiële doopgetuigen waren aanwezig: koning [[Leopold III van België|Leopold III]] van [[België (hoofdbetekenis)|België]], de Britse prinses [[Alice van Albany]] (een nicht van koningin Wilhelmina), vorstin [[Elisabeth van Waldeck-Pyrmont|Elisabeth van Erbach-Schönberg]] (een tante van koningin Wilhelmina), [[Allene Tew|Allene gravin Kotzebue]] (een goede bekende van de moeder van prins Bernhard) en hertog [[Adolf Frederik van Mecklenburg-Schwerin|Adolf van Mecklenburg]] (een oom van prinses Juliana).

Beatrix heeft de Nederlandse nationaliteit. Door haar rechtstreekse afstamming van prinses [[Sophia van de Palts]] werd zij bij haar geboorte tevens Brits staatsburger, gebaseerd op de ''[[Sophia Naturalization Act]]'' uit 1705.<ref>[https://www.trouw.nl/nieuws/koningin-beatrix-is-ook-britse~b1ddad5d/ Koningin Beatrix is ook Britse], Trouw, 14 april 1997</ref>
Deze Britse wet is sinds 1948 niet meer van kracht, maar geldt nog voor Beatrix omdat zij tien jaar eerder geboren werd. Zij heeft nooit een Brits paspoort aangevraagd en het is niet bekendgemaakt of zij haar Britse nationaliteit wel of niet heeft opgegeven.

== Jeugdjaren en studie ==
Beatrix heeft drie zussen: [[Irene van Lippe-Biesterfeld|Irene]] (1939), [[Margriet der Nederlanden|Margriet]] (1943) en [[Christina der Nederlanden|Christina]] (1947-2019), evenals twee halfzussen: [[Alicia de Bielefeld]] (1952) en [[Alexia Grinda]] (1967). Gedurende de eerste acht jaar van haar leven werd zij verzorgd door [[Sophia Christina Feith|Sophia Feith]].

Tweeënhalf jaar na haar geboorte vielen op 10 mei 1940 de [[Duitsers]] [[Nederland (hoofdbetekenis)|Nederland]] binnen en werd het land betrokken bij de [[Tweede Wereldoorlog]]. Met haar grootmoeder koningin Wilhelmina, haar ouders en zusje Irene vluchtte Beatrix na enkele dagen met de boot naar [[Engeland (hoofdbetekenis)|Engeland]]. In juni reisde zij met haar moeder en Irene door naar [[Canada (hoofdbetekenis)|Canada]], waar zij de rest van de oorlog bleef wonen.<ref group="noot">Haar vader bleef het grootste deel van de oorlog bij koningin Wilhelmina in [[Londen (hoofdbetekenis)|Londen]].</ref> In de zomer van 1945 keerde het gezin, uitgebreid met Margriet die in 1943 in Canada was geboren, terug naar Nederland en nam opnieuw zijn intrek in paleis Soestdijk.
[[Bestand:Pinses Beatrix (1959).jpg|thumb|left|Beatrix bij haar terugkomst uit Amerika in 1959]]

Beatrix is net als haar zussen "[[Scouting|scout]]" geweest. Zij was eerst [[kabouters (scouting)|kabouter]] en later [[Zeeverkenners|water]][[scouting|padvindster]]. Eind jaren veertig bezocht de prinses als basisschool de voor die tijd nogal vooruitstrevende [[Werkplaats Kindergemeenschap]] van de pedagoog [[Kees Boeke (pedagoog)|Kees Boeke]] in [[Bilthoven]], een school voor lager- en middelbaar onderwijs. Het [[leerplan]] bleek voor haar en haar zussen geen succes. Uit een in opdracht van haar ouders uitgevoerde test bleek dat Beatrix en Irene een grote kennisachterstand hadden opgelopen en in april 1951 werd er voor hen in [[Paleis Soestdijk]] een privéklas gecreëerd, die aangevuld werd met geselecteerde kinderen.<ref>Withuis, Jolande (2016) Juliana. Vorstin in een mannenwereld, p. 490-492 (e-boek)</ref> Op last van haar vader werd die al snel onder de verantwoordelijkheid geplaatst van het [[Het Baarnsch Lyceum]]. Er werd verhuisd naar een villa in Baarn, die als officiële dependance de naam [[Incrementum]] kreeg.

Ter gelegenheid van haar achttiende verjaardag kreeg zij als nationaal geschenk het stalen jacht [[De Groene Draeck]] cadeau, dat overigens pas een jaar later te water werd gelaten. De koninklijke familie vaart er nog steeds mee. Op 7 februari 1956 werd Beatrix als 'vermoedelijke erfgename van de kroon' geïnstalleerd als lid van de [[Raad van State (Nederland)|Raad van State]], het hoogste adviescollege van de regering. In juni dat jaar behaalde zij haar diploma [[gymnasium]]-A. Als eindexamengeschenk kreeg zij van haar vader een [[FIAT|Fiat]] 1400. Op 25 maart 1956 deed zij openbare geloofsbelijdenis in de Nieuwezijds Kapel in Amsterdam bij ds. Kater.<ref>[https://archief.amsterdam/inventarissen/printversie/378nzk.nl.pdf Archief van de Nieuwezijds Kapel]</ref>

Vervolgens vertrok Beatrix naar [[Leiden (hoofdbetekenis)|Leiden]], waar zij aan het [[Rapenburg (gracht)|Rapenburg]] ging wonen en aan de [[Universiteit Leiden]] ging studeren. Zij werd er net als haar moeder lid van de 'Vereeniging voor Vrouwelijke Studenten te Leiden'.<ref group="noot">Deze fuseerde per 1 januari 1974 met het Leidsch Studenten Corps 'Virtus Concordia Fides' tot de Leidse Studenten Vereniging '[[LSV Minerva|Minerva]]'.</ref> Beatrix verlangde dat haar mede-studenten haar niet tutoyeerden en haar aanspraken met Koninklijke Hoogheid. Haar opleiding was gericht op haar toekomstige werkzaamheden als staatshoofd. De eerste jaren volgde zij colleges in de theoretische en toegepaste sociologie, economie, parlementaire geschiedenis, rechtswetenschap en staatsrecht. Later in Europees recht, volkenrecht, geschiedenis, het Statuut van het Koninkrijk, actuele internationale staatkunde en de cultuur van [[Suriname]] en de [[Nederlandse Antillen]].

Tijdens haar studie bezocht de prinses verscheidene Europese en andere internationale organisaties in onder andere [[Straatsburg]], [[Genève (stad)|Genève]], [[Brussel (stad)|Brussel]] en [[Parijs (hoofdbetekenis)|Parijs]]. Zij behaalde haar kandidaatsexamen rechten in de zomer van 1959. Dat jaar kocht zij kasteel [[Drakensteyn]] in de bossen van [[Lage Vuursche]], waar zij in 1963 ging wonen. Op 7 juli 1961 slaagde zij voor haar [[doctoraalexamen]] rechten vrije studierichting, een combinatie van meerdere disciplines.

Eveneens in 1961 was Beatrix initiatiefneemster en later voorzitter van een Europese werkgroep die Europese jongeren opriep zich in te zetten voor een verenigd [[Europa (werelddeel)|Europa]]. In de jaren daarna nam ze tal van representatieve verplichtingen op zich en ondernam een aantal reizen, onder meer naar de Nederlandse Antillen en Suriname.

== "My own people" ==
[[Bestand:Beatrix in New York.jpg|thumb|Beatrix bezocht in 1959 de stad [[New York (stad)|New York]], 350 jaar na [[Henry Hudson]] en werd verwelkomd met een [[ticker-tape parade]]]]
Beatrix bracht in 1959 een bezoek aan de [[Verenigde Staten (hoofdbetekenis)|Verenigde Staten]].<ref group="noot">Zij was uitgenodigd om als eregast aanwezig te zijn bij de 350ste gedenkdag van de tocht van [[Henry Hudson]] met het schip de [[Halve Maen (schip)|Halve Maen]] van Amsterdam naar Noord-Amerika.</ref> In de stad [[New York (stad)|New York]] werd zij op 11 september verwelkomd met een [[ticker-tape parade]] en in [[Washington D.C.]] werd zij op het [[Witte Huis (Washington)|Witte Huis]] ontvangen door president [[Dwight D. Eisenhower]] en echtgenote.

Vooraf aan haar bezoek werd zij geïnterviewd door enkele Amerikaanse journalisten. Zij vertelde dat zij de voorkeur gaf te huwen met iemand van koninklijk bloed en verhaalde over een boottrip drie jaar eerder op uitnodiging van het toen nog Griekse koningspaar, waarbij zij naar eigen zeggen louter omgeven was "met families die allemaal in de [[Almanach de Gotha]] staan". Zij vervolgde met: "I enormously enjoyed that trip, because I felt that I was among my own people and could be myself", ofwel: "Ik heb enorm genoten van die trip, omdat ik het gevoel had dat ik met mijn eigen soort mensen was en mijzelf kon zijn".<ref>Amerikaanse journalisten interviewden Beatrix, ''[[De Waarheid (krant)|De Waarheid]]'', 25 augustus 1959</ref> De uitspraak "mijn eigen soort mensen" leidde in het koninkrijk tot een storm van verontwaardiging. Terug op vaderlandse bodem gaf zij op [[Luchthaven Schiphol|Schiphol]] haar eerste persconferentie waar Nederlandse verslaggevers vrijelijk vragen konden stellen. Zij weet de consternatie aan een misverstand over de intonatie en aan een verkeerde vertaling. Volgens haar bedoelde zij met ''"my own people"'' "een eigen familiekring, een eigen sfeer, een kring van vakgenoten" en de uitspraak zou niet bedoeld zijn "om een bepaalde standing uit te drukken".<ref>Beatrix: "Mijn reis was opwindend en instructief", ''[[Het Vrije Volk]]'', 22 september, 1959</ref>

Vier jaar later was zij terug in Amerika. Toen vertegenwoordigde zij met haar vader het koninkrijk bij de begrafenis van de vermoorde president [[John F. Kennedy]].

== Verloving en huwelijk ==
Zaterdag 1 mei 1965 om negen uur 's morgens werd Beatrix bij kasteel Drakensteyn hand-in-hand gefotografeerd met een tot dan bij de Nederlandse media onbekende man die Claus von Amsberg bleek te heten.<ref group="noot">Vanaf zijn huwelijksdag was zijn naam veranderd in die van Claus van Amsberg.</ref> De foto's werden gemaakt door freelance persfotograaf John de Rooy.<ref name="Special">[https://web.archive.org/web/20130508231554/http://www.nrc.nl/wp-content/uploads/2013/01/beatrix_troonsafstand.pdf Special Beatrix] ''[[NRC Handelsblad]]'', 29 & 30 januari 2013</ref><ref group="noot">De Rooy was getipt door [[Eelke de Jong]] van tijdschrift de [[Haagse Post]], die de informatie gekregen had van journalist [[Hans van der Werf]], die op zijn beurt getipt was door een marechaussee die bij Soestdijk op wacht stond. Bron: [http://www.geschiedenis24.nl/andere-tijden/afleveringen/2000-2001/De-verloving-van-Beatrix-en-Claus.html De verloving van Beatrix en Claus], ''geschiedenis24.nl''</ref> Ze werden op 6 mei voor het eerst gepubliceerd door de Britse krant ''[[Daily Express]]'', gevolgd door dagblad ''[[De Telegraaf]]''.

[[Bestand:Beatrix en Claus (1965).jpg|thumb|left|Prinses Beatrix en [[Claus van Amsberg|Claus von Amsberg]] in de tuin van [[Paleis Soestdijk]] op 28 juni 1965, de dag van hun verloving]]
{{Luister2|Live-interview van Herman Felderhof met Claus en Beatrix nav verloving.ogg|Live-interview Claus en Beatrix naar aanleiding van de verloving  door [[Herman Felderhof]] bij de [[Nederlandse Televisie Stichting|NTS]]}} 
Er ontstond grote commotie toen bleek dat Claus een [[Duitsers|Duitser]] was en lid was geweest van de [[Hitlerjugend]]. Een commissie onder leiding van historicus [[Loe de Jong]] van het toenmalige [[NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies|Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie]] onderzocht op eigen initiatief het oorlogsverleden van Claus. De uitkomsten werden als niet belastend beoordeeld. Door alle commotie voelde het stel zich geforceerd een versnelde beslissing te nemen en op 28 juni 1965 werd door koningin Juliana de verloving bekendgemaakt.<ref group="noot">Prinses Beatrix gaf in een tv-interview met een Britse journalist aan dat de verloving eerder bekendgemaakt werd dan de bedoeling was.</ref>

Beatrix en Claus bleken elkaar op oudejaarsavond 1962 voor het eerst ontmoet te hebben op een feestje in [[Bad Driburg]]. Anderhalf jaar later volgden ontmoetingen rond het huwelijk van prinses Tatjana zu [[Sayn und Wittgenstein|Sayn-Wittgenstein]] en Maurits Prinz von Hessen. Nederlandse journalisten bespiedden Beatrix en Claus op een wintersportvakantie, maar omdat gedacht werd dat Claus voor een beoogde prins-gemaal een te lage maatschappelijke functie vervulde, werd er geen serieus werk gemaakt van zijn aanwezigheid.

[[Bestand:Huwelijk van prinses Beatrix en prins Claus (1966).jpg|thumb|Huwelijk (10 maart 1966)]]
De Nederlandse samenleving bleef verdeeld over de verloving met een Duitser, relatief kort na de Tweede Wereldoorlog. Toen bekend werd dat het huwelijk zou plaatsvinden in Amsterdam, vonden de drie Joodse kerkorganisaties in Nederland dit een belediging aan het adres van de Nederlandse [[Joden]] die tijdens de oorlog vooral vanuit Amsterdam naar Duitse [[concentratiekamp]]en waren gedeporteerd.<ref>Joden verrast door keuze Amsterdam, [[Amigoe|Amigoe di Curaçao]] 23 november 1965</ref>{{#tag:ref|De landelijke voorzitter van de [[Partij van de Arbeid (Nederland)|PvdA]]-jongeren noemde het besluit te trouwen in Amsterdam tactloos en naïef. In: Amigoe di Curaçao, 25 oktober 1965|group=noot}}

Om aan alle commotie te ontkomen, spraken Beatrix en Claus de voorkeur uit hun voorgenomen huwelijksvoltrekking in Baarn te laten plaatsvinden. De regering wilde daarvan niets weten en gelastte de trouwerij te laten doorgaan in Amsterdam.

Op 10 maart 1966 werd het burgerlijke huwelijk in het stadhuis van Amsterdam voltrokken door de burgemeester van Amsterdam [[Gijs van Hall]]. Dezelfde dag werd het huwelijk kerkelijk ingezegend in de [[Westerkerk (Amsterdam)|Westerkerk]]. De huwelijksgetuigen voor prinses Beatrix waren haar vriendinnen Renée jonkvrouw Röell en prinses [[Alexandra van Kent]], oom [[Aschwin zur Lippe-Biesterfeld]] en voormalig politicus [[Willem Drees]].{{#tag:ref|Claus' getuigen waren zijn familielid [[Julius von dem Bussche-Haddenhausen|Julius Freiherr von dem Bussche-Haddenhausen]], de gezamenlijke vriend van hem en Beatrix [[Frans Alting van Geusau|Frans jonkheer Alting van Geusau]], zijn vriend [[Johan Christian von Jenisch|Johan Christian Freiherr von Jenisch]] en studievriend [[Ferdinand von Bismarck|Ferdinand graaf von Bismarck]] (bron: [https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010617389:mpeg21:a0183 Jarig op huwelijksdag „Onkel Julius" getuige voor Claus von Amsberg], ''[[Leeuwarder Courant]]'', 8 maart 1966).|group=noot}} De kerkdienst werd geboycot door de vertegenwoordigers van de drie Joodse kerkgenootschappen.<ref>Rabbijnen niet naar huwelijk, ''Het Vrije Volk'', 8 februari 1966</ref> Tijdens de twee rijtoeren met de [[Gouden Koets (Nederland)|Gouden Koets]] werden door omstanders [[rookbom]]men tot ontploffing gebracht als protest tegen het huwelijk.

== Kinderen ==
{| class="wikitable"
!Afbeelding!!Naam!!Geboren!!Overleden!!Huwelijk!!Kleinkinderen
|-
|align=center| [[Bestand:De_Prins_van_Oranje,_2001.jpg|80px]] || [[Willem-Alexander der Nederlanden|''Willem-Alexander'' Claus George Ferdinand]]||27 april 1967|||| 2 februari 2002<br />[[Máxima Zorreguieta]] (1971)|| [[Catharina-Amalia der Nederlanden|Catharina-Amalia]] (2003) <br /> [[Alexia der Nederlanden|Alexia]] (2005) <br /> [[Ariane der Nederlanden|Ariane]] (2007)
|-
|align=center| [[Bestand:Friso 2b.jpg|80px]] || [[Friso van Oranje-Nassau van Amsberg|Johan ''Friso'' Bernhard Christiaan David]]||25 september 1968||12 augustus 2013|| 24 april 2004<br />[[Mabel Wisse Smit]] (1968)|| Luana (2005) <br /> Zaria (2006)
|-
|align=center| [[Bestand:Digital and open government- next step to maturity (27314980062) (cropped).jpg|80px]] || [[Constantijn der Nederlanden|''Constantijn'' Christof Frederik Aschwin]]||11 oktober 1969|||| 17 mei 2001<br />[[Laurentien Brinkhorst]] (1966)|| [[Eloise van Oranje-Nassau van Amsberg|Eloise]] (2002) <br /> [[Claus-Casimir van Oranje-Nassau van Amsberg|Claus-Casimir]] (2004) <br /> [[Leonore van Oranje-Nassau van Amsberg|Leonore]] (2006)
|}

== Voorbereiding op de troon ==
Vanaf de [[1970-1979|jaren zeventig]] begon Beatrix zich intensiever voor te bereiden op haar toekomstige functie als [[staatshoofd]]. Met prins Claus maakte zij vele buitenlandse reizen, waaronder een controversiële naar de [[Sovjet-Unie]].

Na de [[Lockheed-affaire]] begonnen Beatrix en Claus zich te verdiepen in de koninklijke hofhouding en maakten plannen voor een aanpassing hiervan. Daarnaast vroegen ze adviseurs zich voor te bereiden op het koningschap van Beatrix. Op 31 januari 1980 maakte koningin Juliana tijdens een rechtstreekse televisietoespraak bekend dat zij op 30 april afstand van de troon wilde doen ten gunste van haar dochter Beatrix.

Dat Beatrix haar moeder als koningin zou opvolgen, was bij haar geboorte geen vanzelfsprekendheid. Pas in 1983 werd de [[Grondwet]] dusdanig gewijzigd dat het oudste kind van het staatshoofd de wettige troonopvolger wordt. Tot dan was geregeld dat de oudste zoon altijd voorrang kreeg op een dochter. Pas nadat Juliana biologisch gezien geen kinderen meer kon krijgen, had Beatrix zekerheid dat zij de beoogd opvolgster was.

== Inhuldiging ==
[[Bestand:Troonswisseling_30_april_,_Koningin_Beatrix_tijdens_eedsaflegging,_Bestanddeelnr_930-8081.jpg|thumb|left|Koningin Beatrix tijdens haar eedaflegging in de [[Nieuwe Kerk (Amsterdam)|Nieuwe Kerk]]]]
{{Zie hoofdartikel|Troonswisseling in Nederland (1980)}}
In de ochtend van 30 april 1980, om 10.06 uur, ondertekende koningin Juliana in het [[Paleis op de Dam]] te Amsterdam, de [[abdicatie|akte van abdicatie]] en was Beatrix formeel koningin. 's Middags werd zij in de [[Nieuwe Kerk (Amsterdam)|Nieuwe Kerk]], tijdens een plechtige zitting van de [[Staten-Generaal van het Koninkrijk der Nederlanden|Staten-Generaal]] en in het bijzijn van vertegenwoordigers van Europese vorstenhuizen, beëdigd en ingehuldigd als koningin der Nederlanden.<ref>[https://www.eerstekamer.nl/behandeling/19800430/handelingen_beediging_en/document3/f=/vj6sd8zk5lf4.pdf Handelingen beëdiging en inhuldiging van Koningin Beatrix www.eerstekamer.nl]</ref>

In Amsterdam was er ten tijde van de troonswisseling een grote [[Kraken (onroerend goed)|kraakbeweging]] actief die de kroningsdag had uitgeroepen tot actiedag onder het motto 'geen woning, geen kroning'. De feestelijke inhuldiging van Beatrix werd daarom overschaduwd door het [[kroningsoproer]] in de [[Binnenstad (Amsterdam)|Amsterdamse binnenstad]]; krakers en de [[Mobiele Eenheid]] leverden ware veldslagen. De mobiele eenheid kon met moeite voorkomen dat krakers oprukten naar de [[Dam (Amsterdam)|Dam]] om de plechtigheid in de Nieuwe Kerk te verstoren. Als een van haar eerste publieke optredens als koningin bezocht Beatrix een dag na de inhuldiging gewonde ME'ers in het ziekenhuis.
{{Zie ook|Zie het hoofdartikel [[kroningsoproer]] over de onlusten op deze dag in Amsterdam}}

== Koningschap ==
In tegenstelling tot haar moeder, die zich vaak liet aanspreken met 'mevrouw', wenste Beatrix dat zij altijd toegesproken werd met 'Majesteit'. De verjaardag van haar moeder werd aangehouden als [[Koningsdag (Nederland)|Koninginnedag]], maar het bloemendefilé werd afgeschaft. In plaats dat de bevolking in defilé langs het bordes van haar woonpaleis liep en bloemen neerlegde, zoals bij haar moeder, koos Beatrix ervoor dat zij telkens één of twee Nederlandse plaatsen zou aandoen. Ook schafte zij het gebruik van haar moeder af dat de koningin vlak voor kerst haar paleispersoneel een mok hete chocolademelk inschonk. Ook schonk zij bezoekende ministers geen kop thee meer in, zoals haar moeder deed, maar liet dat over aan een lakei.

De plannen om het [[Dienst van het Koninklijk Huis|Nederlandse hof]] te reorganiseren werden uitgevoerd. Aan het hoofd kwam een grootmeester, waaraan de hoofden van dienst verantwoording schuldig zijn. In 1981 verhuisde zij met haar gezin naar Den Haag. [[Paleis Huis ten Bosch]] werd het woonpaleis en [[paleis Noordeinde]] in de Haagse binnenstad nabij het [[Binnenhof (Den Haag)|Binnenhof]] het werkpaleis.

Staatsbezoeken volgden. Eerst naar [[Luxemburg (land)|Luxemburg]] en daarna naar de buurlanden [[België (hoofdbetekenis)|België]], [[Bondsrepubliek Duitsland (1949-1990)|West-Duitsland]] en het [[Verenigd Koninkrijk (hoofdbetekenis)|Verenigd Koninkrijk]]. Bij haar staatsbezoek aan de [[Verenigde Staten (hoofdbetekenis)|Verenigde Staten]] sprak zij op 22 april 1982 het voltallige [[Amerikaans Congres]] toe.

Ter gelegenheid van haar vijftigste verjaardag in 1988 werd op 29 april een televisieportret uitgezonden waar naast Beatrix ook prins Claus en haar drie zonen aan het woord kwamen. De schrijfster [[Hella Haasse]] nam een tv-interview met haar af. Desgevraagd vertelde Beatrix haar dat zij geen literatuur las, omdat zij door het bestuderen van de vele ambtelijke documenten daarvoor de tijd niet had.

Een dag later, op Koninginnedag, bracht Beatrix een verrassingsbezoek aan Amsterdam en bezocht de [[vrijmarkt]]. Daar werd zij spontaan gekust door een Amsterdammer.<ref group="noot">De kus werd bekend als 'de zoen van Amsterdam'. Die Amsterdammer was een twintiger die daarover nog jarenlang door de media achtervolgd zou worden, tot in elk geval het jaar van Beatrix' aftreden als koningin. Toenmalig burgemeester [[Ed van Thijn]], die het bezoek georganiseerd had, ontkent dat de kus in scène werd gezet. Zo was het bezoek aan de [[Jordaan (Amsterdam)|Jordaan]], waar Beatrix de zoen kreeg, pas op het allerlaatste moment ingelast. Wel was het bezoek aan Amsterdam al vijf weken eerder vastgelegd. Het [[kabinet-Lubbers II]] had een veto uitgesproken over een officieel bezoek, wegens de ongeregeldheden op haar kroningsdag en vreesde nieuwe rellen. Naar eigen zeggen opperde Van Thijn aan Beatrix om de stad dan maar informeel te bezoeken. Beatrix ging daar op in. Bron: [http://www.nrc.nl/nieuws/2013/01/28/de-zoen-van-amsterdam-het-blijft-een-mysterie/ De 'zoen van Amsterdam' - het blijft een mysterie], ''NRC Handelsblad'', 28 januari 2013</ref> Als nationaal geschenk kreeg Beatrix de tv-documentaire ''De wording'' aangeboden, gemaakt door [[Cherry Duyns]], die op 30 april 1988 voor het eerst werd uitgezonden.<ref group="noot">Onder andere de 'wording' van [[Ida Gerhardt]]s gedichten uit ''[[De wording]]'' werd in de documentaire tot uitdrukking gebracht.</ref>
[[Bestand:Royal Monogram of Queen Beatrix of the Netherlands.svg|thumb|100px|right|Monogram van koningin Beatrix]]
Haar kersttoespraken droegen een persoonlijke stempel. Vanaf 2000 werden ze op de televisie uitgezonden. Daarvoor alleen via de radio. Ook andere redes trokken de aandacht. Historisch is haar kerstrede van 1988. In de [[troonrede]] van dat jaar liet premier [[Ruud Lubbers]] haar zeggen dat Nederland schoner was geworden, met name in het water en de lucht. Met Kerstmis zei zij exact het tegenovergestelde: "Onze wereld lijdt onder vervuiling en vergiftiging van lucht, bodem en water. Langzaam sterft de aarde."

Voor haar inzet voor de eenheid van Europa kreeg zij op 16 mei 1996 de prestigieuze [[Internationale Karelsprijs Aken|Internationale Karelsprijs]] van de Duitse stad [[Aken (stad)|Aken]].

Beatrix heeft een warme belangstelling voor kunst. Jaarlijks reikte zij de koninklijke subsidies voor jonge [[kunstenaar]]s uit. In 2000 richtte Beatrix als gast[[conservator]] een tentoonstelling in van moderne Nederlandse kunstenaars in het [[Stedelijk Museum (Amsterdam)|Stedelijk Museum]] te Amsterdam onder de titel 'De voorstelling. Nederlandse kunst in het stedelijk paleis'. Als hobby boetseert en beeldhouwt zij.

Zij was goed op de hoogte van dossiers. Voormalig minister-president Van Agt verwoordde zijn wekelijkse officiële bezoeken aan haar ooit zo: "Je wordt overhoord, doorgemeten en uitgemeten. De koningin weet alles. Het was peentjes zweten."<ref>[http://www.vn.nl/Archief/Samenleving/Artikel-Samenleving/Beatrix-de-koele-koningin.htm Beatrix, 'de koele koningin'], door [[Rudie Kagie]], ''[[Vrij Nederland]]'', 30 april 2009</ref>

In 2002 was Beatrix persoonlijk actief om het leven te redden van de [[Nigeria (land)|Nigeria]]anse [[Amina Lawal]], die tot de [[doodstraf]] veroordeeld was wegens seks voor het huwelijk, waarbij ze ook nog eens zwanger was geraakt. Beatrix nodigde David Vriesendorp, de toenmalige directeur van [[Amnesty International]] in Nederland, uit om het staatsbanket bij te wonen van de bezoekende Nigeriaanse president [[Olusegun Obasanjo]]. Zij regelde na afloop van het diner dat de twee elkaar te spreken kregen.<ref>Jan Hoedeman; [http://www.volkskrant.nl/vk/nl/2686/Binnenland/article/detail/773813/2006/02/16/Beatrix-liet-Amnesty-lobbyen-op-paleis.dhtml Beatrix liet Amnesty lobbyen op paleis], ''[[de Volkskrant]]'', 16 februari 2006</ref> Haar actie slaagde. Het doodsvonnis werd ingetrokken.

Tot in 2010 was Beatrix betrokken bij de vorming van een nieuw kabinet. In 2010 en 2011 werd er in de [[Tweede Kamer der Staten-Generaal|Tweede Kamer]] gediscussieerd over de mogelijke invoering van een [[ceremonieel koningschap]]. Dergelijke voorstellen konden uiteindelijk niet op een Kamermeerderheid rekenen. In 2012 besloot de Tweede Kamer echter wel om haar eigen [[Reglement van Orde van de Tweede Kamer|Reglement van Orde]] zodanig te wijzigen dat het staatshoofd voortaan geen rol meer speelt in het formatieproces. Overigens had de Tweede Kamer al sinds 1971 ([[motie-Kolfschoten]]) de mogelijkheid om het staatshoofd niet bij de formatie te betrekken.<ref>{{Citeer web|url=http://nos.nl/video/353263-koningin-buitenspel-bij-kabinetsformaties.html|titel=Koningin buitenspel bij kabinetsformaties|datum=19 maart 2012|bezochtdatum=23 november 2012|werk=[[Nederlandse Omroep Stichting|NOS]]|archiefurl=https://web.archive.org/web/20120321013600/http://nos.nl:80/video/353263-koningin-buitenspel-bij-kabinetsformaties.html|archiefdatum=2012-03-21|dodeurl=nee}}</ref>

=== Staatsbezoeken ===
Tijdens haar koningschap bracht Beatrix 54 staatsbezoeken. Drie dagen na terugkomst van haar laatste staatsbezoek, aan [[Singapore]], kondigde zij haar troonsafstand aan.

In 2011 werd het staatsbezoek aan [[Oman]] afgezegd, wegens plaatselijke onlusten die een gevolg waren van een roep van een deel van de bevolking voor meer democratie in deze dictatoriaal geleide oliestaat. Direct na de annulering maakte premier Rutte bekend dat de koningin het land toch zou bezoeken, maar nu als privépersoon.{{#tag:ref|[[Frans Timmermans (politicus)|Frans Timmermans]], toen nog parlementslid voor de [[Partij van de Arbeid (Nederland)|Partij van de Arbeid]], was een van de Nederlandse politici die zich tegen het privébezoek keerden. Officieel werd het niet bekendgemaakt, maar door parlementsleden werd geopperd dat Beatrix alsnog Oman zou aandoen omdat een Nederlands bedrijf anders een order voor de bouw van enkele fregatten zou mislopen.|group=noot}} Een jaar later ging het staatsbezoek alsnog door en bezocht zij Oman een tweede keer.

{{Zie hoofdartikel|Lijst van staatsbezoeken door Beatrix der Nederlanden}}

=== Prins Claus ===
Gedurende Beatrix' koningschap heeft zij te maken gehad met de zwakke gezondheid van haar echtgenoot. Eind jaren zeventig waren er aanwijzingen dat prins Claus depressief was. Vanaf 1982 werd hij hiervoor behandeld in een Nederlandse en Zwitserse kliniek. Later werd bij Claus de diagnose [[Ziekte van Parkinson|Parkinson]] gesteld en kreeg hij kanker. Op 6 oktober 2002 overleed hij.

=== Eredoctoraat Universiteit Leiden ===
Op 8 februari 2005 kreeg Beatrix uit handen van de [[rector magnificus]] van de Universiteit Leiden een [[eredoctoraat]] uitgereikt voor de wijze waarop zij het belang van vrijheid van mensen aan de orde heeft gesteld en zich heeft uitgesproken over de verantwoordelijkheid die vrijheid met zich meebrengt. In haar toespraak gaf zij aan steeds meer vrijheid te hebben gekregen buiten de [[ministeriële verantwoordelijkheid]] om.<ref group="noot">Ook haar moeder en grootmoeder kregen een eredoctoraat van de Universiteit Leiden.</ref>

=== 25-jarig regeringsjubileum ===
[[Bestand:Beatrix Prinsjesdag.jpg|thumb|Koningin Beatrix tijdens [[Prinsjesdag]] in de [[Gouden Koets (Nederland)|Gouden Koets]]]]
Op 30 april 2005 vierde Beatrix haar 25-jarig regeringsjubileum met een bijeenkomst in de [[Ridderzaal]] te Den Haag waar naast de [[Koninklijke familie (Nederland)|koninklijke familie]] en het kabinet ook vrijwel alle parlementariërs en veel andere officiële vertegenwoordigers van het Nederlandse volk aanwezig waren.

's Middags was er de gebruikelijke Koninginnedagviering, dit keer in [[Scheveningen]], en 's avonds vond in een feesttent op het Haagse [[Malieveld]] een show plaats waarbij de koninklijke familie aanwezig was. Tijdens een televisie-interview, uitgezonden op de vooravond van het jubileum, sprak Beatrix over een sterk veranderde samenleving en de eenzaamheid van het koningschap. In het kader van haar regeringsjubileum bezocht Beatrix alle Nederlandse [[provincie]]s, de Nederlandse Antillen en [[Aruba]].

In de pers werd, ter gelegenheid van het regeringsjubileum, Beatrix over het algemeen geroemd om haar professionele, zij het enigszins afstandelijke koningschap.{{Bron?||2013|02|01}} Haar gesuggereerde bemoeizucht en invloed werden genuanceerd. Uit een [[opiniepeiling]] bleek dat de overgrote meerderheid van het Nederlandse volk Beatrix en de [[monarchie]] steunde.<ref>[http://www.tns-nipo.com/pages/persvannipo/pdf/staat_koningshuis2005.pdf De Staat van het Koningshuis anno 2005], ''tns-nipo.com'', april 2005.</ref><ref>[http://www.deondernemer.nl/UserFiles/File/Vrijdag%2029%20april%202011.pdf Rijk genoeg], ''[[De Pers]]'', 29 april 2011, p. 10</ref>

=== 70e en 75e verjaardag ===
Ter gelegenheid van haar zeventigste verjaardag werd op 30 januari 2008 de televisiereportage ''Veel besproken onbesproken, koningin Beatrix 70 jaar'' uitgezonden. Eén dag later vond een viering in theater Carré plaats. Zoals gebruikelijk bij dergelijke jubileumvieringen werden vlak voor deze verjaardag diverse boeken over haar leven op de markt gebracht. Haar laatste verjaardag als koningin vierde zij op 1 februari 2013 met haar familie in het [[Beatrix Theater]] waar de dansgroep [[Introdans]] een voorstelling gaf.

=== Incidenten ===
==== Aanslag in Apeldoorn ====
Op Koninginnedag 2009 drong de 38-jarige [[Karst Tates]] in [[Apeldoorn (stad)|Apeldoorn]] met een kleine personenauto door dranghekken en een menigte richting de open dubbeldekker bus waarin zich de voltallige koninklijke familie bevond. Er vielen acht doden, onder wie de bestuurder, en elf gewonden. Beatrix en haar familieleden bleven ongedeerd, maar braken hun bezoek aan de stad onmiddellijk af.

Een motief is nooit vastgesteld, noch wat Tates' exacte bedoelingen waren geweest, maar volgens mensen die hem kenden zou hij haat gekoesterd hebben tegen het koningshuis.
{{Zie hoofdartikel|Aanslag op Koninginnedag 2009}}

==== Prinsjesdag 2010 ====
Op [[Prinsjesdag]] 2010 gooide een man een [[waxinelicht]]houder van 629,5 gram naar de [[Gouden Koets (Nederland)|Gouden Koets]], die vervolgens op de zijkant afketste. Als motief gaf hij dat Beatrix ten onrechte op de troon zat, omdat zij geen nakomeling zou zijn van koning [[Willem III der Nederlanden|Willem III]]. De man zat bijna twee jaar vast en werd uiteindelijk op 1 februari 2013 in hoger beroep veroordeeld tot een gevangenisstraf van vijf maanden onvoorwaardelijk. Tijdens zijn eerste proces had hij geëist dat DNA zou worden afgenomen van de lichamen van koning Willem III, koningin [[Wilhelmina der Nederlanden|Wilhelmina]] en koningin [[Juliana der Nederlanden|Juliana]], zodat hij kon bewijzen dat Beatrix geen officieel lid was van de Oranje-dynastie. De rechter wees dat verzoek af.<ref>[http://www.nrc.nl/nieuws/2013/02/01/geen-behandeling-in-ziekenhuis-voor-waxinelichthouderwerper Geen behandeling voor waxinelichthouderwerper] ''NRC Handelsblad'', 1 februari 2013</ref><ref>[http://www.nieuwslijst.nl/achterhoek_gelderland/beatrix-geen-getuige-in-zaak-tegen-gooier-waxinelichthouder_a2163592.html Beatrix geen getuige in zaak tegen gooier waxinelichthouder] ''[[De Gelderlander]]'', 7 januari 2011</ref>

== Inkomen ==
Jaarlijks krijgt Beatrix een gage van de staat. Voor 2013 was dit voor de koningin vastgesteld op een bedrag van 5,23 miljoen euro, waarvan 825.000 euro het inkomensdeel was, de rest het deel voor personele en materiële uitgaven; het inkomensdeel werd na haar abdicatie 465.000 euro op jaarbasis. Sinds haar aftreden blijft zij de vrije beschikking houden over het regeringsvliegtuig.<ref group="noot">De [[Kosten van het Koninklijk Huis|kosten van het koninklijk huis]] waren voor 2013 begroot op 39,93 miljoen euro. (Bron: [http://www.rijksbegroting.nl/2013/voorbereiding/begroting?hoofdstuk=40.11 Vaststelling van de begrotingsstaat van de Koning (I) voor het jaar 2013], ''rijksbegroting.nl'') Daarnaast bedroegen de kosten voor staats- en werkbezoeken, beveiliging en de instandhouding van de paleizen zo'n 70 miljoen euro.</ref>

De avondkrant ''[[NRC Handelsblad]]'' publiceerde in 2010, na daarvoor een beroep te hebben gedaan op de [[Wet openbaarheid van bestuur]], dat Beatrix een jaar eerder in de [[Koninklijke Stallen]] in Den Haag een proefopstelling had laten plaatsen van het geplande nieuwe interieur van het regeringsvliegtuig. Zij kon daarmee onder meer de hardheid van de stoelen testen. De kosten van de proefopstelling bedroegen iets meer dan 100.000 euro. De totale herinrichtingskosten bedroegen 4,3 miljoen euro, acht ton meer dan begroot. De [[Rijksvoorlichtingsdienst]] liet weten dat de herinrichting niet geschiedde op verzoek van de koningin, maar de krant ontdekte in de documenten dat wel terdege rekening gehouden was met haar wensen.<ref>[http://vorige.nrc.nl/binnenland/article2546053.ece/Budget_privereizen_Koninklijk_Huis_gehalveerd Budget privéreizen Koninklijk Huis gehalveerd], ''NRC Handelsblad'', 18 mei 2010</ref>

== Controverses ==
Lange tijd bleef de koninklijke familie schandaalvrij. Eind [[1990-1999|jaren negentig]] veranderde dit. De publieke opinie begon zich af en toe tegen Beatrix te keren en in populaire landelijke [[roddelblad]]en werd zij afgeschilderd als een "boze schoonmoeder" die niet zou willen dat haar zoon Willem-Alexander ging trouwen met diegene die hij wilde.

[[Bestand:Koningin Beatrix in Roombeek - foto door Arie.jpg|thumb|left|Koningin Beatrix in het vernieuwde [[Roombeek]], 22 april 2008]]
Het hof kende tot in de loop van de jaren negentig de ongeschreven regel dat alleen getrouwde paren door de koningin ontvangen konden worden. [[Henk Krol]] diende daarover in 1997 een klacht in bij de [[Commissie gelijke behandeling]], omdat homoseksuelen en andere ongehuwden daardoor nooit hun partner konden meenemen. De regeling werd stilzwijgend veranderd in dat er een "voldoende bestendige relatie" dient te bestaan tussen de partners.<ref name="Special"/>

Van andere aard waren suggesties dat Beatrix haar constitutionele bevoegdheden bij diverse gelegenheden te buiten ging. Zo liet toenmalig minister van Buitenlandse Zaken [[Hans van Mierlo (D66)|Hans van Mierlo]] in 1996 bij de opening van de Nederlandse ambassade in [[Amman (stad)|Amman]] weten dat de ambassade er was gekomen omdat Beatrix daarop had aangedrongen vanwege haar vriendschap met de toenmalige Jordaanse koning [[Hoessein van Jordanië|Hoessein]]. Een ander verhaal dat in hetzelfde jaar de ronde deed was dat Beatrix er de hand in zou hebben gehad dat de Nederlandse ambassadeur in [[Zuid-Afrika]], jhr. mr. [[Eduard Röell]] (1937-2002), werd overgeplaatst wegens huwelijksontrouw. Van Mierlo ontkende dat stellig; de ontrouw lag inderdaad niet ten grondslag aan de overplaatsing, Beatrix' wens echter wel.<ref>[http://www.volkskrant.nl/vk/nl/2844/Archief/archief/article/detail/438927/1996/10/09/Van-Mierlo-in-conflict-met-topambtenaar-om-overplaatsing-Roell.dhtml Van Mierlo in conflict met topambtenaar om overplaatsing Roëll], ''de Volkskrant'', 9 oktober 1996</ref><ref>[http://www.trouw.nl/tr/nl/5009/Archief/archief/article/detail/2775506/2002/08/27/Eduard-Roell-en-Iwan-Verkade.dhtml Eduard Roëll en Iwan Verkade], ''[[Trouw (krant)|Trouw]]'', 27 augustus 2002</ref><ref>Zie uitvoerig over een reconstructie van deze kwestie: Harry van Wijnen, ''De macht van de kroon''. Amsterdam, 2000, p. 17-24.</ref>

Haar geroemde perfectionisme en inzet werden vanaf die tijd vaker opgevat als bemoeizucht en haar zakelijke aanpak als afstandelijk. In politieke kringen werd soms in negatieve zin gesproken over "beatrixisme". Ook Beatrix' eigenzinnigheid werd bekritiseerd. Haar jaarlijkse wintersportvakantie in het [[Oostenrijk]]se [[Lech (Vorarlberg)|Lech]] werd in 2000 niet afgezegd, ondanks dat zeventien landen van de [[Europese Unie]] net een diplomatieke boycot tegen Oostenrijk hadden afgekondigd vanwege het aantreden in de regering van de populistische ultrarechtse partij van [[Jörg Haider]].

In november 1999 was er kritiek toen Beatrix over de Nederlandse pers zei dat "[[de leugen regeert (citaat)|de leugen regeert]]".<ref>Jan Hoedeman, [https://www.volkskrant.nl/cultuur-media/regeert-de-leugen-hoe-komt-u-erbij~b4d81ffb/'Regeert de leugen? Hoe komt u erbij'], de Volkskrant, 1 december 1999</ref><ref>{{cite book |last1=Bree |first1=Han van |title=Beatrix, koningin der Nederlanden |date=2013 |publisher=Unieboek {{!}} Het Spectrum |isbn=978-90-00-33938-9 |url=https://books.google.be/books?id=c9g1AgAAQBAJ&pg=PA135&lpg=PA135&dq=Beatrix+over+de+Nederlandse+pers+zei&source=bl&ots=tbtKuEl1C_&sig=ACfU3U1fRafNjC_qUtawDTqRlNoFdy5cmQ&hl=nl&sa=X&ved=2ahUKEwjF66qR15TnAhUCCewKHSN9B70Q6AEwBXoECAoQAQ#v=onepage&q=Beatrix%20over%20de%20Nederlandse%20pers%20zei&f=false |language=}}</ref> Later bleek dat de opmerking betrekking had op één persbericht dat niet haarzelf of haar familie betrof. 

Beatrix ontbrak in 2005 op de begrafenis van paus [[Paus Johannes Paulus II|Johannes Paulus II]].<ref>[https://www.trouw.nl/nieuws/rvd-beatrix-waardeert-de-overleden-paus-wel-degelijk~b6f6c2c6/ Beatrix waardeert de overleden paus wel degelijk], Trouw, 21 april 2005</ref> Volgens de Nederlandse regering was de aanwezigheid van premier [[Jan Peter Balkenende]] voldoende. Dit leidde tot enige commotie in Nederlandse [[Rooms-Katholieke Kerk|rooms-katholieke]] kringen, die zich miskend voelden waaronder oud-premier [[Dries van Agt]].

=== Kwestie-Jorge Zorreguieta ===
Midden 1999 werd bekend dat de vader van [[Máxima Zorreguieta]], waarmee Beatrix' oudste zoon een verhouding had, ten tijde van het generaalsregime van [[Jorge Videla]] in [[Argentinië]] eerst staatssecretaris en later minister van Landbouw en Veeteelt was geweest. Hoewel volgens Nederlands regeringsonderzoek [[Jorge Zorreguieta]] niet persoonlijk betrokken was bij verdwijningen van tegenstanders van dit regime, ontstond beroering in de samenleving en vond een deel dat de kroonprins niet met zijn dochter mocht trouwen. Pas nadat besloten was dat haar vader niet bij het huwelijk aanwezig mocht zijn, kon op 2 februari 2002 het huwelijk in Amsterdam voltrokken worden.<ref group="noot">Ook Máxima's moeder bleef weg.</ref>

=== Margarita-affaire ===
[[Bestand:Troonrede 2011.jpg|thumb|Koningin Beatrix tijdens het voorlezen van de [[troonrede]] van 2011]]
Beatrix' nichtje, prinses [[Margarita de Bourbon de Parme|Margarita]], dochter van haar zuster Irene, verweet in 2003 de koningin en andere familieleden treiterijen en afluisterpraktijken tegen haar en haar echtgenoot [[Edwin de Roy van Zuydewijn]]. Volgens de prinses en haar man had de koninklijke familie er onder meer voor gezorgd dat het bedrijf van De Roy van Zuydewijn een belangrijke order was misgelopen, waardoor het failliet was gegaan. In het opinietijdschrift [[HP/De Tijd]] fulmineerde het echtpaar tegen meerdere leden van de koninklijke familie. Ook gaf het echtpaar televisie-interviews.

Tijdens een staatsbezoek aan [[Chili]] in 2003 voelde Beatrix zich genoodzaakt om in het openbaar te reageren op de aantijgingen. Tijdens een ontmoeting met de pers zei Beatrix dat "de familie zich niet herkent" in het door Margarita geschetste beeld.{{#tag:ref|Achteraf bleek de affaire een persoonlijk drama voor vooral Margarita. Zij scheidde van De Roy van Zuydewijn, maar hertrouwde en haar relatie met de koninklijke familie is inmiddels aanzienlijk verbeterd.|group=noot}}

=== Mabelgate ===
De affaire [[Mabel Wisse Smit|Mabelgate]] speelde in 2003. [[Mabel Wisse Smit]] was indertijd de verloofde van Beatrix' tweede zoon Friso; er werd beweerd dat zij eind jaren tachtig een seksuele relatie had gehad met de later vermoorde drugsbaron [[Klaas Bruinsma (drugsbaron)|Klaas Bruinsma]]. Hoewel zij ontkende, waren er veel tegengeluiden. Ook had Wisse Smit een verhouding gehad met een omstreden en getrouwde Bosnische minister van Buitenlandse Zaken, [[Mohammed Sacirbey]]. Deze zat op het moment dat Mabelgate speelde, in [[New York (staat)|New York]] gevangen op verdenking van het misbruiken van staatsgelden voor persoonlijke doeleinden.

Zowel Friso als Mabel Wisse Smit bleken over het verleden van Mabel gelogen te hebben. Toen dit bekend werd, zagen ze ervan af om voor hun aangekondigde huwelijk toestemming te vragen aan het parlement. Ten gevolge daarvan was Friso vanaf zijn huwelijksdag geen lid meer van het [[Koninklijk Huis (Nederland)|Koninklijk Huis]], waarmee zijn rechten op de troon vervielen. Ook verloor hij zijn titel 'Prins der Nederlanden'.

=== Boek Fasseur en de Greet Hofmans-affaire ===
Beatrix gaf historicus [[Cees Fasseur]] als enige inzage in het koninklijk huisarchief voor zijn boeken over Wilhelmina en Juliana. Hij kreeg daarbij ook inzage in en een tot dan geruchtmakend rapport dat een commissie onder leiding van Juliana's vertrouweling [[Louis Beel]] in de jaren vijftig had opgemaakt over de affaire rondom de gebedsgenezeres [[Greet Hofmans]]. Het resultaat van Fasseurs onderzoek naar Hofmans vond zijn neerslag in het boek ''Juliana & Bernhard. Het verhaal van een Huwelijk 1936-1956'' dat in november 2008 uitkwam. Daarin ontkrachtte Fasseur de jarenlange geruchten dat prins Bernhard overwogen had zijn vrouw op te sluiten in een krankzinnigeninstituut als zij nog langer met de gebedsgenezeres contact was blijven houden. Hij had daarvoor geen enkel bewijs gevonden. Ook werd door de publicatie bekend dat het niet zoals altijd gedacht minister-president [[Willem Drees]] was geweest die het rapport had laten opstellen, maar Juliana en Bernhard. Het rapport werd als bijlage toegevoegd. Beatrix had het rapport niet hoeven te laten openbaren. Er rustte nog geheimhouding op. Dat door Beatrix alleen aan Fasseur inzage werd gegeven, werd niet door iedereen gewaardeerd, ook omdat daarmee het werk van Fasseur onverifieerbaar is.<ref group="noot">Onder andere [[Lambert Giebels]] (1935-2011) die als biograaf van Beel jarenlang een juridische strijd had geleverd om het rapport van de commissie-Beel in te zien, maar tot in de hoogste instantie, de Raad van State, werd hem dat geweigerd, wond zich op over deze exclusieve inzageverlening door Beatrix.</ref>

=== Troonrede ===
Vlak voor Prinsjesdag 2012 vertelde directeur [[Paul Smulders]] van het [[Genootschap Onze Taal]] in een interview met [[Omroep Brabant (Nederland)|Omroep Brabant]] dat Beatrix soms inhoudelijke veranderingen aanbracht in de troonrede als die al door iedereen is goedgekeurd. Een dag nadat zijn uitspraken werden uitgezonden, werd hij ontheven van zijn jaarlijkse taak om de troonrede na te kijken op de Nederlandse taal. Hij had die functie namens het genootschap al sinds 1987.<ref>Rippe, Hessel [http://www.omroepbrabant.nl/?news/180770802/Directeur+Onze+Taal+Dat+was+mijn+laatste+troonrede.aspx Directeur Onze Taal: Dat was mijn laatste troonrede], ''[[Omroep Brabant (Nederland)|Omroep Brabant]]'', 19 september 2012</ref> Jaren eerder had voormalig minister-president Lubbers ook al verkondigd dat Beatrix soms de troonrede aanpaste.

== Abdicatie ==
{{Zie hoofdartikel|Troonswisseling in Nederland (2013)}}
[[Bestand:De Koningin kondigt haar aftreden aan.webm|thumb|Koningin Beatrix kondigt haar aftreden aan op de Nederlandse televisie]]
[[Bestand:Standard of a Princess of the Netherlands (daughters of Juliana).svg|thumb|Standaard van prinses Beatrix]]
[[Bestand:Koningin Beatrix in Vries.jpg|thumb|Koningin Beatrix tijdens een bezoek aan [[Vries]] in 2008]]
Op 28 januari 2013 kondigde de koningin in een korte tv-toespraak haar [[abdicatie]] aan op 30 april 2013. Zij gaf aan dat zij het een goed moment vond om af te treden, aangezien zij in 2013 75 jaar zou worden en later dat jaar herdacht zou worden dat Nederland tweehonderd jaar een koninkrijk is.{{#tag:ref|Nederland werd echter al in 1806 voor het eerst een koninkrijk en na een onderbreking van vijf jaar opnieuw in 1815. Zie ook: Hans Vermeulen; [http://www.volkskrant.nl/vk/nl/3184/opinie/article/detail/3544120/2013/11/13/Hoe-is-het-mogelijk-dat-Beatrix-zo-n-historische-fout-maakt-in-toespraak.dhtml Hoe is het mogelijk dat Beatrix zo'n historische fout maakt in toespraak?], ''de Volkskrant'', 13 november 2013|group=noot}} Daarnaast gaf zij aan, dat de verantwoordelijkheid van het land "in handen van een nieuwe generatie moet liggen". Beatrix beklemtoonde dat zij niet aftrad omdat de taak haar te zwaar zou zijn geworden, de reden die haar moeder gaf toen die in 1980 haar troonsafstand aankondigde. De troonopvolger was haar oudste zoon Willem-Alexander.<ref>[http://www.tijd.be/nieuws/politiek_economie_europa/Beatrix_doet_troonsafstand.9296021-3140.art Beatrix doet troonsafstand]; ''[[De Tijd (België)|De Tijd]]'', 28 januari 2013</ref>

Op de avond vooraf aan haar abdicatie werd via de Nederlandse televisie en radio een opgenomen afscheidstoespraak van haar uitgezonden, gericht tot het volk, waarin zij vooral inging op de staatsrechtelijke positie van het staatshoofd en aangaf dat de geschiedenis wellicht zal uitwijzen dat haar keuze voor prins Claus als echtgenoot als de beste beslissing uit haar leven beoordeeld zal worden.<ref>[https://web.archive.org/web/20130502003556/http://www.koninklijkhuis.nl/nieuws/toespraken/2013/april/toespraak-van-hare-majesteit-de-koningin Integrale tekst toespraak van hare majesteit de koningin], ''koninklijkhuis.nl'', 29 april 2013</ref>

Sinds haar abdicatie voert Beatrix de titels Prinses der Nederlanden, Prinses van Oranje-Nassau en Prinses van Lippe-Biesterfeld met het predicaat Koninklijke Hoogheid. Sinds 4 februari 2014 woont zij officieel weer in Kasteel Drakensteyn.<ref>[http://www.nrc.nl/nieuws/2014/02/04/prinses-beatrix-is-verhuisd-naar-kasteel-drakensteyn/ Prinses Beatrix is verhuisd naar kasteel Drakensteyn], ''NRC Handelsblad'', 4 februari 2014</ref><ref group="noot">In 2006 werd bekend dat het kasteel verbouwd ging worden en dat er veiligheidsvoorzieningen werden aangebracht, zoals het plaatsen van een veiligheidshek en de bouw van een kleine kazerne voor de [[Koninklijke Marechaussee]]. Menigeen maakte hieruit al op dat de koningin na haar troonsafstand naar Lage Vuursche zou terugkeren. De plaatsing van het veiligheidshek leidde tot kritiek van omwonenden die zich in hun uitzicht beperkt zagen.</ref> Het pand [[Noordeinde 66]] in Den Haag is sinds 2014 haar [[pied-à-terre]]. Het is sindsdien tevens de plek voor haar secretariaat.

== Persoonlijke titels ==
Beatrix voerde, naast bovengenoemde, vanaf haar aantreden als koningin tot het moment van haar aftreden de volgende [[adel]]lijke en [[Heerlijkheid (bestuursvorm)|heerlijke]] titels (in officiële stukken afgekort tot "Enz. enz. enz."):

* [[Markgraaf|Markiezin]] van [[Veere (stad)|Veere]] en [[Vlissingen]]
* [[Graaf (titel)|Gravin]] van [[Katzenelnbogen]], [[Graafschap Vianden|Vianden]], [[Diez|Dietz]], [[Rijksgraafschap Spiegelberg|Spiegelberg]], [[Buren (stad)|Buren]], [[Leerdam]] en [[Culemborg]]
* [[Burggraaf|Burggravin]] van [[Antwerpen (stad)|Antwerpen]]
* [[Baron (titel)|Barones]] van [[Breda (hoofdbetekenis)|Breda]], [[Diest]], [[Beilstein (Hessen)|Beilstein]], de stad [[Grave (plaats)|Grave]], het [[Land van Cuijk (heerlijkheid)|Land van Cuijk]], [[IJsselstein]], [[Cranendonck]], [[Eindhoven]], [[Liesveld (gemeente)|Liesveld]], [[Herstal]], [[Waasten (België)|Waasten]], [[Arlay]] en [[Nozeroy]]
* [[Heerlijkheid (bestuursvorm)|Vrijvrouwe]] van [[Ameland]]
* [[Heerlijkheid (bestuursvorm)|Vrouwe]] van Baarn, [[Besançon]], [[Borculo]], [[Bredevoort]], [[Bütgenbach]], [[Dasburg]], [[Geertruidenberg (plaats)|Geertruidenberg]], [[Hooge en Lage Zwaluwe]], [[Klundert]], [[Lichtenvoorde]], [[Kasteel Het Oude Loo|Loo]], [[Montfort (Limburg)|Montfort]], [[Naaldwijk]], [[Klundert|Niervaart]], [[Houtrijk en Polanen|Polanen]], [[Steenbergen (stad)|Steenbergen]], [[Sint-Maartensdijk]], [[Sankt Vith|Sint Vith]], [[Soest (Nederland)|Soest]], [[Eembrugge|Ter Eem]], [[Turnhout]], [[Willemstad (Noord-Brabant)|Willemstad]], [[Zevenbergen (Moerdijk)|Zevenbergen]]
Daarnaast is Beatrix meester in de rechten en eredoctor van onder meer haar [[alma mater]], de [[Universiteit Leiden]].{{Zie hoofdartikel|Titels van de Nederlandse koninklijke familie}}

== Onderscheidingen ==
Prinses Beatrix was als koningin [[Grootmeester (ridderorde)|Grootmeester]] van
* [[Militaire Willems-Orde]] (MWO)
* [[Orde van de Nederlandse Leeuw]]
* [[Orde van Oranje-Nassau]]
* [[Huisorde van de Gouden Leeuw van Nassau]] (Grootmeesterschap wordt gedeeld met de Groothertog van Luxemburg)
* [[Huisorde van Oranje]]
{{Zie hoofdartikel|Lijst van onderscheidingen van Beatrix der Nederlanden}}

== Ridderlijke orden ==
Beatrix is lid van, en bezit de volgende onderscheidingen in de erkende [[ridderlijke orde]]n:
* Eredame Grootkruis in de [[Orde van Malta|Soevereine en Militaire Orde van Malta]]<br />(De hervormde Nederlandse prinses is lid van deze katholieke ridderorde vanwege haar afstamming van tsaar [[Paul I van Rusland]])
* Erecommandeur in de [[Johanniter Orde in Nederland]]<br />(De Protestantse evenknie van de Soevereine en Militaire Orde van Malta)

== Functies en nevenfuncties ==
Beatrix was als staatshoofd voorzitter van de Raad van State, een ceremoniële en symbolische functie, evenals van het bestuur van de Stichting Archief van het Huis Oranje-Nassau. Daarnaast was zij beschermvrouwe van bijna tachtig Nederlandse verenigingen, stichtingen, fondsen en genootschappen. Die laatste zijn allemaal ere-functies. Eind 2015 was zij nog van ruim zestig daarvan beschermvrouwe.

[[De Dierenbescherming]] royeerde haar in juni 2001 als beschermvrouwe met 55% van de stemmen. De reden was dat op de [[kroondomein]]en de [[jacht (activiteit)|jacht]] is toegestaan en de leden van de koninklijke familie daaraan deelnemen.<ref>[http://www.volkskrant.nl/vk/nl/2844/Archief/archief/article/detail/582914/2001/06/11/Dierenbescherming-royeert-Beatrix-als-beschermvrouwe.dhtml Dierenbescherming royeert Beatrix als beschermvrouwe], ''de Volkskrant'', 11 juni 2001</ref>

{{Zie hoofdartikel|Lijst van erefuncties van Beatrix der Nederlanden}}

== Genealogie==
=== Kwartierstaat ===
{{Stamboom Beatrix}}

=== Parenteel ===
{{Stamboom/start}}
{{Stamboom| | | | | | | | | | | |BEATR|y|[[Claus van Amsberg|Claus]]|=
| BEATR=[[Bestand:Royal Crown of the Netherlands (Heraldic).svg|30px]]<br />'''Beatrix'''|BEATRkl=pink}}
{{Stamboom| | |,|-|-|-|-|-|-|-|v|-|-|-|^|-|-|-|.}}
{{Stamboom| |WILAL|y|MAXIM| |FRISO|y|MABEL| |CONST|y|LAURE| |=
| WILAL=[[Bestand:Royal Crown of the Netherlands (Heraldic).svg|30px]]<br />[[Willem-Alexander der Nederlanden|Willem-Alexander]]
| MAXIM=[[Máxima Zorreguieta]] (1971)|MAXIMkl=pink
| FRISO=[[Friso van Oranje-Nassau van Amsberg|Friso]]
| MABEL=[[Mabel Wisse Smit]] (1968)|MABELkl=pink
| CONST=[[Constantijn der Nederlanden|Constantijn]]
| LAURE=[[Laurentien Brinkhorst]] (1966)|LAUREkl=pink}}
{{Stamboom| |,|-|-|+|-|-|.| | | |,|^|-|.| | | |,|-|^|v|-|-|.}}
{{Stamboom|Amali|Alexi|Arian| |Luana|Zaria| |Elois|Claus|Leono|=
| Amali=[[Catharina-Amalia der Nederlanden|Amalia]] ([[2003]])|Amalikl=pink
| Alexi=[[Alexia der Nederlanden|Alexia]] ([[2005]])|Alexikl=pink
| Arian=[[Ariane der Nederlanden|Ariane]] ([[2007]])|Ariankl=pink
| Luana=[[Friso van Oranje-Nassau van Amsberg|Luana]] ([[2005]])|Luanakl=pink
| Zaria=[[Friso van Oranje-Nassau van Amsberg|Zaria]] ([[2006]])|Zariakl=pink
| Elois=[[Eloise van Oranje-Nassau van Amsberg|Eloise]] ([[2002]])|Eloiskl=pink
| Claus=[[Claus-Casimir van Oranje-Nassau van Amsberg|Claus-Casimir]] ([[2004]])
| Leono=[[Leonore van Oranje-Nassau van Amsberg|Leonore]] ([[2006]]) |Leonokl=pink
}}
{{Stamboom/eind}}

== Varia ==
* Omdat Beatrix tijdens haar eerste officiële bezoek aan Suriname veel glimlachte, kreeg zij van de media daar de bijnaam 'Prinses Glimlach'.
* Ter gelegenheid van haar 25-jarig regeringsjubileum en haar daarmee in verband houdende bezoek aan de provincie [[Limburg (Nederlandse provincie)|Limburg]], noemden de universiteit en het academisch ziekenhuis in [[Maastricht]] een nieuw ontdekt [[Proteïne|eiwit]] B.R.-25 (Beatrix Regina 25).<ref>[http://www.rtl.nl/components/actueel/rtlnieuws/2005/05_mei/24/binnenland/0524_1630_eiwit_beatrix.xml Eiwit vernoemd naar koningin Beatrix], ''[[RTL Nieuws]]'', 5 mei 2005</ref>
* Het Nederlandse televisieprogramma ''[[De Leugen Regeert (televisieprogramma)|De Leugen Regeert]]'', over de zorgvuldigheid van de journalistiek, ontleende zijn naam aan een door Beatrix gebezigde uitspraak over de vaderlandse pers.
* In december 2012 verkoos de redactie van weekblad ''[[Elsevier (opinieweekblad)|Elsevier]]'' haar tot [[Nederlander van het Jaar]].
* Ruim 7,4 miljoen mensen keken op maandagavond 28 januari 2013 om 19.00 uur naar de drie minuten durende rechtstreekse tv-uitzending van de toespraak van koningin Beatrix, waarin zij haar [[abdicatie]] aankondigde.<ref>[http://www.telegraaf.nl/troonsafstand-beatrix/21253792/__7_4_mln_kijkers_Beatrix__.html 7,4 miljoen kijkers voor toespraak Beatrix], ''[[De Telegraaf]]'', 29 januari 2013</ref>
* Beatrix was het oudste regerende Nederlandse staatshoofd ooit. Daarvoor was koning [[Willem III der Nederlanden|Willem III]] de oudste geweest. Ten tijde van haar abdicatie op 30 april 2013 had ze de leeftijd van 75 jaar en 3 maanden.
* Beatrix is 33 jaar koningin geweest. Koningin Wilhelmina (58 jaar, waarvan de eerste acht jaar onder regentschap) en koning Willem III (41 jaar) regeerden langer, koningin Juliana (32 jaar), koning [[Willem I der Nederlanden|Willem I]] (25 jaar) en koning [[Willem II der Nederlanden|Willem II]] (9 jaar) zaten korter op de troon.
* In de Tweede Wereldoorlog werd een [[Supermarine Spitfire|Spitfire]] vernoemd naar prinses Beatrix. [[Jan Leendert Plesman]] bestreed met dit toestel succesvol de [[V1 (wapen)|V1]], totdat hij in 1944 boven Frankrijk door de Duitsers werd neergeschoten.
* In 2009 werd Beatrix door bezoekers van de website bontvoordieren.nl gekozen tot [[dom bontje]] van het jaar voor het dragen van [[Bont (huid)|bont]].<ref>[https://web.archive.org/web/20100514114552/http://www.bontvoordieren.nl/site/main/content/19 Cool versus Cruel Georgina Verbaan wint eretitel! Beatrix helaas weer Dom Bontje..], ''bontvoordieren.nl'', 11 februari 2010</ref> Iets waarvoor ze al eerder in opspraak kwam.<ref>[https://www.volkskrant.nl/cultuur-media/actie-of-geen-actie-maar-beatrix-blijft-bont-dragen~b9cac5a3/ Actie of geen actie, maar Beatrix blijft bont dragen], ''volkskrant.nl'', 3 juli 1997</ref> Een heikel punt voor [[Bont voor Dieren]] was dat Beatrix vossenbont droeg, maar tegelijk een wet ondertekende die de productie van vossenbont verbiedt in Nederland.<ref>[https://www.bontvoordieren.nl/wordt-koningin-beatrix-opnieuw-dom-bontje/ Wordt Koningin Beatrix opnieuw dom bontje], ''bontvoordieren.nl''</ref><ref>[https://www.shownieuws.nl/showflits/2010/beatrix-uitgeroepen-tot-dom-bontje/ Beatrix uitgeroepen tot dom bontje]{{Dode link|datum=mei 2021 |bot=InternetArchiveBot }}, ''shownieuws.nl'', 10 februari 2010</ref>
* Op 19 september 2022 woonde Beatrix met haar zoon Willem-Alexander en schoondochter Máxima in Londen de begrafenis bij van koningin [[Elizabeth II van het Verenigd Koninkrijk]].

== Literatuur ==
* Andersson, Lars, Lukas Burgering & Heidi Wulfsen (2013). ''Ik zal handhaven: Beatrix, koningin in een veranderd land''. Boom, Amsterdam. 303 p. {{ISBN|978-94-6105-659-7}}. Portret op basis van getuigenissen van onder andere minister-presidenten.
* Bree, Han van (eindred.) (2013). ''Beatrix : koningin der Nederlanden'' / bijdragen: Edouard van Arem e.a. Spectrum, Houten. 191 p., foto's. {{ISBN|978-90-00-32094-3}}, {{ISBN|978-90-00-31470-6}} (luxe ed. in cassette). Uitgebreide beschrijving van leven en werk.
* Chorus, Jutta (2013). ''Beatrix : dwars door alle weerstand heen''. Atlas Contact, Amsterdam. 343 p. {{ISBN|978-90-254-3202-7}}.
* Haasse Hella S. (2013). ''Portret van prinses Beatrix''. 2e dr. Querido, Amsterdam. 63 p. {{ISBN|978-90-214-4802-2}}. Oorspr. titel: ''Beatrix 18 jaar''. De Bezige Bij, Amsterdam, 1955.
* Joustra, Arendo (red.) (2013). ''Alle 33 troonredes : Prinsjesdag onder koningin Beatrix'' / m.m.v. Tonny van Winssen e.a. Verb. en verm. dr. Elsevier Boeken, Amsterdam. 330 p. foto’s. (Elseviers koninklijke bibliotheek ; dl. 1). {{ISBN|978-90-352-5117-5}}. Oorspr. uitg.: ''Redes van de troon : Prinsjesdag onder koningin Beatrix''. 2009.
* Joustra, Arendo (red.) (2013). ''Alle 33 kersttoespraken : de persoonlijke redes van koningin Beatrix'' / m.m.v. José Bernard, Annemarie van Ulden. Elsevier Boeken, Amsterdam. 194 p. (Elseviers koninklijke bibliotheek ; dl. 2). {{ISBN|978-90-352-5118-2}}.

== Zie ook ==
* [[Kabinet van de Koning (Nederland)]]
* [[Koninklijk Huisarchief (Nederland)]]
* [[Kosten van het Nederlandse Koninklijk Huis]]
* [[Troonswisseling in Nederland (2013)]]

== Externe link ==
* [http://nos.nl/koningshuis/artikel/467366-koningin-beatrix-treedt-af.html Koningin Beatrix treedt af], NOS

{{Appendix||2=
== Voetnoten ==
{{References|group="noot"||2}}
== Bronvermeldingen ==
{{References||2}}
}}
{{Navigatie koningen Nederland}}
{{StartOpvolging}}
{{OpvolgingCombi
| lijst = [[Monarchie in Nederland|Koning/koningin van Nederland]]
| vorige = [[Juliana der Nederlanden]]
| volgende = [[Willem-Alexander der Nederlanden]]
}}
{{EindOpvolging}}
{{Bibliografische informatie}}

[[Categorie:Koning der Nederlanden]]