Brontekst bekijken van Akira Toriyama

{{Infobox auteur
| naam              = Akira Toriyama
| afbeelding        = Akira Toriyama.jpg
| onderschrift      = 
| citaat            = 
| volledige naam    = 鳥山明
| pseudoniem        = 
| bijnaam           = 
| geboren           = [[5 april]] [[1955]]
| overleden         = [[1 maart]] [[2024]]
| land              = {{JP}}
| beroep            = [[mangaka]]
| jaren-actief      = 1978-2024
| genre             = [[shonen]]
| stroming          = 
| invloeden         = [[Osamu Tezuka]], [[Walt Disney]], [[Jackie Chan]]
| bekende-werken    = [[Dragon Ball]], [[Dr. Slump]]
| handtekening      = Signature of Akira Toriyama.svg
| uitgeverij        = [[Shueisha]]
| dbnl              = 
| onderscheiding    = {{JP-VLAG}} [[Shogakukan Manga-prijs]] (1981)<br />{{FR-VLAG}} [[Grand Prix de la ville d'Angoulême]] (2013)<br />{{FR-VLAG}} [[Orde van Kunsten en Letteren]] (2019)<br />{{JP-VLAG}} [[Tokyo Anime Award Festival|TAAF]] Lifetime Achievement Award (2024)
| website           = 
}}
'''Akira Toriyama''' (鳥山明, ''Toriyama Akira''; [[Nagoya]], [[Aichi (prefectuur)|Aichi]], [[5 april]] [[1955]] – [[1 maart]] [[2024]]) was een Japans [[mangaka]]. Zijn bekendste werken waren ''[[Dr. Slump]]'' en vooral ''[[Dragon Ball]]''.

== Biografie ==
Akira Toriyama werd in 1955 geboren in [[Nagoya]], Japan. Hij hield van tekenen sinds zijn kindertijd. Na de middelbare school ging Toriyama aan de slag bij een reclamebureau waar hij posters ontwierp, maar hij wilde striptekenaar worden, in Japan '[[mangaka]]' genaamd. Na een stripwedstrijd, die hij weliswaar verloor, kreeg Toriyama toch zijn kans. Zijn debuutwerk was ''Wonder Island'' in 1978, gepubliceerd in het weekblad ''[[Weekly Shonen Jump]]''. Zijn eerste grote succes kende hij in 1980 met ''[[Dr. Slump]]'', waarvan meer dan 35 miljoen exemplaren verkocht werden en waarvoor hij een jaar later de [[Shogakukan Manga-prijs]] kreeg.

Zijn manga ''[[Dragon Ball]]'' uit 1984 vertienvoudigde dat succes tot meer dan 350 miljoen. Tal van [[Merchandising|merchandise]], televisieseries, videogames en films werden ervan gemaakt. Als [[anime]] werd ''Dragon Ball'' opgesplitst in de televisieseries ''[[Dragon Ball (anime)|Dragon Ball]]'' en ''[[Dragon Ball Z]]''. In 2015 kreeg de manga een vervolg met ''[[Dragon Ball Super]]'', waar Toriyama aan meewerkte, maar het tekenwerk liet hij aan een collega over. Juist voor zijn overlijden werkte hij nog aan de anime ''[[Dragon Ball Daima]]''. In een interview verklaarde Toriyama geen idee te hebben waarom Dragon Ball zo'n wereldwijd succes werd. Hij wou gewoon een leuke manga voor de jongens en meisjes in Japan maken.

Na de manga ''Dragon Ball'' vervaardigde Toriyama overwegend korte werken, zoals ''Neko Majin Z'', ''Cowa!'' en ''Sand Land'', waarvan in 2024 een tv-bewerking op [[Disney+]] verscheen. Tevens schreef en illustreerde hij het kinderboek ''Toccio the Angel''. Toriyama's tekenstudio is Bird Studio, waarvan de naam verwijst naar hemzelf. (鳥 ''tori'' betekent 'vogel', 山 ''yama'' betekent 'berg'.) Toriyama ontwikkelde ook personages voor [[Computerspel|games]], waaronder de series ''[[Dragon Quest (computerspelserie)|Dragon Quest]]'', ''[[Chrono Trigger]]'' en ''[[Dragon Ball Z: Budokai Tenkaichi 3]]''.

Toriyama's oeuvre droeg bij aan de wereldwijde verspreiding van de Japanse cultuur. Tekenaars en schrijvers van over de hele wereld noemen hem van grote invloed op hun werk. Hij geldt als inspiratie voor heel wat creatieve industrieën, van rappers in hun muziek tot computerspellen zoals ''[[Mortal Kombat (computerspelserie)|Mortal Kombat]]'' en ''[[Street Fighter (computerspelserie)|Street Fighter]]''. Zelf was Toriyama eerder mediaschuw en altijd zeer bescheiden over zijn succes. Hij gaf maar zelden interviews en deed amper publieke optredens, ondanks veelvuldige wereldwijde uitnodigingen. Als hij een cameo deed in zijn werk tekende de mangaka zichzelf vaak als de kleine cyborg 'Robotoriyama', het gezicht verstopt achter een gasmasker.<ref>{{Citeer web |url=https://newsmonkey.be/bedenker-dragon-ball-akira-toriyama-overleden/ |titel=Bedenker van 'Dragon Ball', Akira Toriyama, is op 68-jarige leeftijd overleden |achternaam=Swiggers |voornaam=Runa |datum=2024-03-08 |werk=Newsmonkey}}</ref>

In februari 2024 werd bij Toriyama een hersentumor verwijderd en overleed kort daarna op 1 maart 2024 op 68-jarige leeftijd aan een [[hersenbloeding]]. Hij werd in alle stilte begraven vooraleer het nieuws van zijn overlijden een week later publiek werd gemaakt. De familie vroeg geen massale herdenking te houden, niet passend bij zijn persoon. Wereldwijd werd er wel gerouwd door zijn fans. Toriyama was getrouwd met manga artieste [[Yoshimi Katō]] sinds 1982. Samen kregen ze twee kinderen, een zoon en een dochter.<ref>{{Citeer web |url=https://nos.nl/artikel/2511899-dragon-ball-bedenker-akira-toriyama-68-overleden |titel=Dragon Ball-bedenker Akira Toriyama (68) overleden |datum=2024-03-08 |werk=nos.nl |taal=nl}}</ref><ref>{{Citeer web |url=https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2024/03/08/bedenker-van-mangaserie-dragon-ball-overleden/ |titel=Bedenker van succesvolle mangaserie 'Dragon ball' overleden |datum=2024-03-08 |werk=vrtnws.be |taal=nl}}</ref><ref>{{Citeer web |url=https://newsmonkey.be/akira-toriyama-zijn-gezondheid-was-aan-het-afnemen-voor-zijn-overlijden/ |titel=Akira Toriyama zijn gezondheid was aan het afnemen voor zijn overlijden |achternaam=Swiggers |voornaam=Runa |datum=2024-03-13 |werk=Newsmonkey}}</ref>
[[Bestand:Super Saiyan Blue Goku statue (51714078525) (cropped).jpg|miniatuur|200px|[[Son Goku]] uit ''Dragon Ball'']]

==Werk (selectie)==
=== Manga's ===
* ''Wonder Island'' (1978)
* ''[[Dr. Slump]]'' (1980-1984)
* ''Dragon Boy'' (1983)
* ''[[Dragon Ball]]'' (1984-1995)
* ''Cowa!'' (1997-1998)
* ''Kajika'' (1998)
* ''Neko Majin'' (1999-2005)
* ''Sand Land'' (2000)
* ''[[Dragon Ball Super]]'' (2015-2024)

=== Computerspellen ===
* ''[[Dragon Quest (computerspelserie)|Dragon Quest]]''-serie (1986-2023)
* ''[[Chrono Trigger]]'' (1995)
* ''[[Blue Dragon]]'' (2006)

=== Andere ===
* ''Toccio the Angel'' (illustratieboek, 2003)

== Waardering ==
* Het oeuvre van Toriyama werd bekroond met de speciale [[Grand Prix de la ville d'Angoulême|Grote Prijs]] van het [[Internationaal stripfestival van Angoulême|Internationaal Stripfestival van Angoulême]] voor de veertigste jubileumeditie van 2013.
* In 2019 werd Toriyama benoemd tot [[Ridder (titel)|ridder]] in de [[Orde van Kunsten en Letteren]] door het Franse ministerie van cultuur.<ref>{{fr}}[https://www.actuabd.com/Akira-Toriyama-Dragon-Ball-Chevalier-de-l-Ordre-des-Arts-et-des-Lettres Akira Toriyama (Dragon Ball), Chevalier de l’Ordre des Arts et des Lettres], Actuabd.com. [https://web.archive.org/web/20210415074708/https://www.actuabd.com/Akira-Toriyama-Dragon-Ball-Chevalier-de-l-Ordre-des-Arts-et-des-Lettres Gearchiveerd] op 15 april 2021.</ref><ref>{{fr}}[https://soirmag.lesoir.be/228318/article/2019-06-02/akira-toriyama-dragon-ball-nomme-chevalier-de-lordre-des-arts-et-des-lettres Akira Toriyama («Dragon Ball») nommé Chevalier de l’Ordre des Arts et des Lettres], Lesoir.be. [https://web.archive.org/web/20201030075546/https://soirmag.lesoir.be/228318/article/2019-06-02/akira-toriyama-dragon-ball-nomme-chevalier-de-lordre-des-arts-et-des-lettres Gearchiveerd] op 30 oktober 2020.</ref>
* Op 10 maart 2024 kreeg Toriyama [[postuum]] de Lifetime Achievement Award op het [[Tokyo Anime Award Festival]] (TAAF) in Japan. De organisatie had hem eerder in december 2023 als een van de laureaten aangekondigd.<ref>{{Citeer web |url=https://www.kanzenshuu.com/2024/03/11/akira-toriyama-lifetime-achievement-award-comment/ |titel=New Translation: Tokyo Anime Award Festival 2024 - Akira Toriyama Lifetime Achievement Award Comment |achternaam=VegettoEX |datum=2024-03-11 |werk=Kanzenshuu |taal=en}}</ref>

== Literatuur ==
* {{Cite book |last=Richard |first=Olivier |year=2011 |title=Akira Toriyama: le maître du manga |language=fr |publisher=12 bis |isbn=978-2-35648-332-4}}

== Externe link ==
* {{Citeer web |url=https://www.animenewsnetwork.com/encyclopedia/people.php?id=12 |titel=Akira TORIYAMA - biografie & werken |werk=www.animenewsnetwork.com}}

{{Appendix|2=
* {{Bronvermelding anderstalige Wikipedia|taal=en|titel=Akira Toriyama|oldid=859441616}}
----
{{References}}
}}
{{Bibliografische informatie}}
{{Wikiquote}}
<br><br>
Digitalisering en Wiki opmaak: [[Terry van Erp]]
<br>

{{DEFAULTSORT:Toriyama, Akira}}
[[Categorie:Mangaka]]
[[Categorie:Ridder]]
[[Categorie:Dragon Ball]]