Piron
Zie: Schansstraat 19
Een piron is een op een voet staand ornament op het uiteinde van een nok van een dak. Dit is vaak de plaats waar drie of meer dakvlakken bij elkaar komen in een punt. Dit ornament dient ter versiering van een dak en is vaak bolvormig (bolpiron), met een punt of een combinatie van beide, maar kan ook diverse andere vormen hebben. Ze is vrijwel altijd van gebakken klei, lood of zink.
De term grijpt in beginsel terug naar de loden of in klei gebakken afdekking op een boven het dak uitstekende koningsstijl of makelaar.
Omdat de uiteinden van een schilddak of een wolfsdak het meest in het oog vallen, werden deze vaak versierd met een piron ook wel piek genoemd.
Etymologie
Vermoedelijk is de term piron een afgeleide van het Latijnse pirum (peer), een verwijzing naar de vorm van het ornament. In moderne literatuur wordt ook wel eens van dakpion (zonder r) gesproken. Onduidelijk is of dit een taalfout betreft, of dat het naar iets anders verwijst, zoals de stilistische vorm van pionnen in bordspellen, zoals een schaakpion.
Dakpiron
Een piron op het uiteinde van een nok van een dak wordt ook wel een nokpiron of dakpiron genoemd. Het markeert de plek waar meerdere dakvlakken bij elkaar komen en kan ook dienen als bescherming van de onderliggende daknaden. Die komen met name voor bij dakdragende staanders (koningsstijlen) en makelaars die boven het dak uitsteken. Een dergelijke piron is vrijwel altijd van gebakken klei, lood of zink.
Het in het oog springende uiteinde van een schilddak of een wolfsdak dat versierd is met een piron wordt een piek genoemd.
Zie ook
- Piron op documentatie.org
- Haslinghuis-Janse (2001), Bouwkundige termen : Verklarend woordenboek van de westerse architectuur- en bouwhistorie, p.270, 354
- Francis D. K. Ching (2007), Architecture : Form, space, and order (derde editie), John Wiley & Sons, p.413
