Klaphamer
Een klaphamer, knalhamer of knalijzer is een mechaniek waarmee een ontploffing uitgelokt kan worden. Het hiervoor gebruikte apparaat bestaat uit een zware hamer en een metalen plaat waarop poedervormig magnesium, magnesiumchloraat[1] of een mengsel van bijvoorbeeld zwavel en natriumchloraat wordt gelegd; de hamerslag op het verpakte poeder(mengsel) veroorzaakt een ogenblikkelijke explosie vanwege verhitting door compressie in plaats van wrijving, gepaard met een luide knal.[2][3]
Het gebruikte poeder ontploft door de klap, maar kan ook ongewild door een vonk van statische elektriciteit ontploffen.
In Nederland wordt de klaphamer vooral gebruikt in Twente rond oud en nieuw. De klaphamer wordt volgens de wettelijke regels niet als vuurwerk gezien en is legaal.[2]
In Mexico is er het festival van de ontploffingshamers (festival del martillo explosivo).[4] Dit jaarlijks festival vindt plaats in februari in de plaats San Juan de la Vega. Bij dat festival wordt het explosief aan een grote hamer vastgemaakt, die met de hand op een stalen staaf wordt geslagen.[5] Ieder jaar raken tientallen deelnemers gewond omdat ze vrijwel onbeschermd bij hun exploderende hamer staan. Degene die hamert, wordt door de luchtverplaatsing van de explosie achteruitgeslagen.[3][6][7]
Incidenten
- Op 31 december 2015 verloor een inwoner van Vriezenveen een deel van zijn hand bij het voorbereiden van de klaphamer.[8][1]
- Op 31 december 2021 is in Haaksbergen een kind overleden bij een incident met een klaphamer, een ander kind raakte zwaargewond.[9][10] Beide kinderen waren toeschouwer bij een handeling op straat met een klaphamer.
Zie ook
- ↑ 1,0 1,1 Dode door klaphamer: zo zorgt dit apparaat voor hardere knallen dan carbid. NU (1 januari 2022). Gearchiveerd op 1 januari 2022. Geraadpleegd op 1 januari 2022.
- ↑ 2,0 2,1 Dit is klaphamer: een traditie die net als carbidschieten niet zonder risico is, Tubantia, 31 december 2021. Gearchiveerd op 4 juni 2023.
- ↑ 3,0 3,1 Sledgehammers and Fireworks Meet for Epic Explosion | Outrageous Acts of Science op YouTube
- ↑ (Engels) Festival of exploding hammers atlasobscura.com. Gearchiveerd op 24 maart 2023.
- ↑ The crazy exploding hammer festival in Guanajuato, Mexico op YouTube
- ↑ (es) La explosiva fiesta de San Juan de la Vega. La Silla Rota (26 februari 2020). Gearchiveerd op 14 december 2021. Geraadpleegd op 5 januari 2022.
- ↑ (en) Jen Mills, 'Exploding hammer' festival leaves 43 injured in Mexico. Metro (26 februari 2020). Gearchiveerd op 1 januari 2022. Geraadpleegd op 1 januari 2022.
- ↑ Vriezenveens vuurwerkslachtoffer krijgt hulp van familie en vrienden, Tubantia, 5 januari 2016. Gearchiveerd op 17 mei 2022.
- ↑ Jongen (12) omgekomen bij incident met klaphamer, verdachte gearresteerd, NOS, 31 december 2021. Gearchiveerd op 12 maart 2023.
- ↑ Bos, Kim; Willemsen, Marit, ‘Het was geen ongeluk’, zeggen Tom en Kitty over de dood van hun zoon Bram. NRC (23 november 2022). Gearchiveerd op 25 november 2022. Geraadpleegd op 25 november 2022.
