Smakbak
Het werk werd verdeeld onder de leden van het gilde. Als een vracht, passagier of schip aankwam om te lossen luidde de gildeknecht de bel. Binnen draaide hij een zandloper om. Deze was na 7 minuten leeggelopen. De gildeleden hadden zo 7 minuten de tijd om naar het gildehuisje te komen. Het luiden van de bel mocht alleen tussen 7 uur ´s morgens en 8 uur ´s avonds. ‘Meesters en Gezellen’ kwamen in het gebouwtje bij elkaar om uit te maken aan wie het werk zou worden opgedragen.
Het werk werd aan een bepaalde ploeg opgedragen door middel van ‘smakken’, ofwel dobbelen. De mannen gingen om een smakbak staan (soms met daarboven een blikken trechter). Een ieder wierp twee dobbelstenen in de trechter. De stenen kwamen uit de trechter terecht op een houten bal (meestal bekleed met de bol van een hoed) en verspreidden zich in de bak. Het aantal ogen dat iedereen gooide werd aangegeven door een houten pennetje te steken in een bord aan de wand.
Het bord (pennensteker) is voorzien van gaatjes waarbij de nummers 6 tot en met 12 staan. Het aantal ogen beneden zes werd ‘onthouden’. Wanneer er geworpen was riep de ‘Meester’ driemaal “Kom bij”. Had hij dat driemaal geroepen dan had niemand meer het recht om te gooien. Wie het hoogste aantal ogen gooide werd aangewezen voor het werk. De gelukkigen konden die dag dus een ‘smak’ verdienen.
Van de verdiensten der dragers werd een deel in de kas gestort voor het onderhoud van het gebouw.
Wie lid was van het gilde had een garantie voor vast- of tenminste regelmatig werk. Het gilde vervulde ook een sociale taak. In geval van ziekte of onmogelijkheid tot werken werd ondersteuning (broodgeld) verstrekt. Weduwen en wezen van de gildeleden werden door het gilde ondersteund. Ieder lid was verplicht 10 cent per week te storten in de gildekas.
Uit deze gildekas werden de chirurgijn en de dokter betaald. Een overleden lid of zijn echtgenote werd door de gildebroeders begraven en de kosten werden vergoed uit de gildekas. Een gilde was op deze manier een voorloper van de vakbonden van nu.
Bron, Digitalisering en Wiki opmaak: Terry van Erp
