Draaimolen: verschil tussen versies
Lege pagina aangemaakt |
kGeen bewerkingssamenvatting |
||
| Regel 1: | Regel 1: | ||
{{Infobox attractie | |||
| afbeelding = Karussel 01 Luxembourg.webm | |||
| onderschrift = Carrousel met draaiorgel | |||
}} | |||
Een '''draaimolen''', '''mallemolen''' of '''carrousel''' ([[Vlaams]]: ''paardenmolen'') is een algemeen bekende [[kermis]]- en [[pretpark]][[lijst van attracties|attractie]] en valt op de kermis onder de categorie "klein draaivermaak". Er zijn vele varianten van draaimolens wereldwijd te vinden. | |||
== Geschiedenis == | |||
De naam carrousel komt waarschijnlijk van het Italiaanse ''carrosello'', dat ‘kleine oorlog’ betekent en was een ruiterwedstrijd.<ref name=":1">{{Citeer web |url=https://sites.google.com/site/kermisra/attracties/geschiedenis |titel=Geschiedenis - Kermis RA |bezochtdatum=2023-05-12 |werk=sites.google.com|archiefurl=https://web.archive.org/web/20230512105911/https://sites.google.com/site/kermisra/attracties/geschiedenis|archiefdatum=2023-05-12}}</ref> Een onderdeel in de hedendaagse [[dressuur]] is het [[carrouselrijden]]. Hier worden door paarden en hun ruiters ook soms draaiende ronde cirkelbewegingen gemaakt. | |||
Het ontstaan van de carrousel is mogelijk afkomstig uit Oost-Azië waar met paarden in cirkels gedraaid werd om een spel te spelen waarmee men elkaar moest besmeuren met reukwater. Een variant hierop werd ontwikkeld in Europa dat werd opgevoerd tijdens [[riddertoernooi]]en en de eerste kermissen rond de [[middeleeuwen]]. In die tijd werden [[Paard (dier)|paarden]] soms vastgemaakt aan een houten wiel en ontstond er zodoende een levende draaimolen. | |||
De eerste draaiende molens bestonden uit een rechtopstaande paal met bovenop twee gekruiste balken met 4 lange touwen. Bezoekers namen een touw en liepen zo snel rond, totdat ze begonnen te zweven. Later werden deze draaimolens groter en voorzien van een plateau. Het uiterlijk van een draaimolen werd steeds imposanter en vanaf de 19e eeuw werden nieuwe carrousels ontworpen door gerespecteerde architecten en kunstenaars werden deze rijkelijk versierd.<ref name=":1" /> | |||
Rond dezelfde tijd werd het paard vervangen door andere energiebronnen om [[kinetische energie]] te genereren om de molen in beweging te krijgen. Zo werd er de [[stoomcarrousel]] ontwikkeld waarbij een aparte groep van [[tractiemachines#Ondercategorie weglocomotieven: Showman's engines|weglocomotieven]] diende als motor die de attractie aandreef en van verlichting voorzag. Later werden er ook carrousels ontwikkeld die op [[benzinemotor]]s draaiden. Tegenwoordig worden de recent gebouwde draaimolens op [[elektromotor]]en aangedreven. | |||
<gallery widths="250" heights="250"> | |||
Bestand:Minnesota State Fair- children on small merry-go-round LCCN2005691499.jpg|Voorloper van de draaimolen | |||
Bestand:Karusel u Budvi 02.jpg|Klassieke draaimolen | |||
Bestand:Mr Fields Steam Circus (late 1870s) Hollycombe, Liphook 3.8.2004 P8030104 (10354106344).jpg|Carrousel met draaiorgel (ca. 1870-1880) | |||
Bestand:Stoomcarrousel Efteling König engine.jpg|Stoommachine (Carrouselpaleis, [[Efteling]]) | |||
Bestand:Steam gallopers, Beamish Museum, 6 October 2012 (3).jpg|Carrousel die stoom afblaast | |||
Bestand:0 Carrousel Bruxelles Foire du Midi Aou 1979 (1).jpg|Draaimolen in de Zuidfoor van [[Brussel (stad)|Brussel]] (ca. 1885). | |||
</gallery> | |||
== Draaiorgel == | |||
[[Bestand:C.W. Parker ... Steam riding gallery ... "Special" double cylinder engine ... Military band organ LCCN2018647149.jpg|miniatuur|Affiche met stoommachine, carrousel en draaiorgel.]]De muziek werd destijds ook al vaker verzorgd door een [[draaiorgel]], dat aanvankelijk door mankracht aangedreven werd. Ook hier werd na verloop een andere vorm van aandrijving voor gebruikt. | |||
== Uitvoeringen van draaimolens == | |||
Bij de uitvoeringen van draaimolens is het paard het dier dat het meest is afgebeeld al dan niet vergezeld met een koets waar de bezoekers in of op plaats kunnen nemen. De eerste paarden stonden veelal stil op het plateau, later werden er ook bewegingen van de paarden op de molen aan toegevoegd. | |||
Daarnaast zijn er ook andere en steeds meer verschillende dieren en voertuigen geplaatst op het draaimolenplateau. Denk aan onder andere wilde dieren, koetsen, auto's, brandweerauto's en bussen van onder andere het merk l'Autopède. Dit maakt dat de uitvoeringen van de draaimolens die vandaag de dag te vinden zijn een kleurrijke verzameling is waarvan de uitvoeringen beschikbaar zijn in vele soorten en maten. | |||
<gallery widths="250" heights="250"> | |||
Milwaukee County Zoo August 2022 003 (Penzeys Carousel).jpg|Overdekte carrousel | |||
Fun Spot America Orlando Carousel.jpg|Een dubbeldeks carrousel | |||
Manège du Trocadéro (4675185346).jpg|Verlichte draaimolen | |||
Pattaya Park Carousel.jpg|Draaimolen met muziekinistrumenten | |||
</gallery> | |||
== Afgeleide attracties == | |||
Er zijn ook attracties die varianten zijn op de carrousel. Bij sommige attracties zit men eveneens op of in een object, maar gaat men ook nog op en neer. Men spreekt dan van een [[Red baron (attractie)|draaimolen met armen]]. | |||
Als de objecten vliegen of min of meer in de lucht hangen, wordt er gesproken van het type [[luchtballonnencarrousel]]. | |||
== Trivia == | |||
Traditioneel wordt er in de carrousel een kwast (in Vlaanderen vaak floche genoemd) opgehangen aan een bal. Deze wordt om beurten omhoog en omlaag bewogen boven de hoofden van de kinderen die op de carrousel zitten. Als iemand erin slaagt deze kwast te grijpen, mag hij nog een beurt gratis op de carrousel. Dit wordt ook vaak gedaan bij een [[rupsbaan]]. | |||
{{Appendix}} | |||
{{Navigatie attractietypes}} | |||
[[Categorie:Draaimolen| ]] | |||
Versie van 26 jul 2026 15:54
| Draaimolen | ||||
|---|---|---|---|---|
Carrousel met draaiorgel
| ||||
| ||||
Een draaimolen, mallemolen of carrousel (Vlaams: paardenmolen) is een algemeen bekende kermis- en pretparkattractie en valt op de kermis onder de categorie "klein draaivermaak". Er zijn vele varianten van draaimolens wereldwijd te vinden.
Geschiedenis
De naam carrousel komt waarschijnlijk van het Italiaanse carrosello, dat ‘kleine oorlog’ betekent en was een ruiterwedstrijd.[1] Een onderdeel in de hedendaagse dressuur is het carrouselrijden. Hier worden door paarden en hun ruiters ook soms draaiende ronde cirkelbewegingen gemaakt.
Het ontstaan van de carrousel is mogelijk afkomstig uit Oost-Azië waar met paarden in cirkels gedraaid werd om een spel te spelen waarmee men elkaar moest besmeuren met reukwater. Een variant hierop werd ontwikkeld in Europa dat werd opgevoerd tijdens riddertoernooien en de eerste kermissen rond de middeleeuwen. In die tijd werden paarden soms vastgemaakt aan een houten wiel en ontstond er zodoende een levende draaimolen.
De eerste draaiende molens bestonden uit een rechtopstaande paal met bovenop twee gekruiste balken met 4 lange touwen. Bezoekers namen een touw en liepen zo snel rond, totdat ze begonnen te zweven. Later werden deze draaimolens groter en voorzien van een plateau. Het uiterlijk van een draaimolen werd steeds imposanter en vanaf de 19e eeuw werden nieuwe carrousels ontworpen door gerespecteerde architecten en kunstenaars werden deze rijkelijk versierd.[1]
Rond dezelfde tijd werd het paard vervangen door andere energiebronnen om kinetische energie te genereren om de molen in beweging te krijgen. Zo werd er de stoomcarrousel ontwikkeld waarbij een aparte groep van weglocomotieven diende als motor die de attractie aandreef en van verlichting voorzag. Later werden er ook carrousels ontwikkeld die op benzinemotors draaiden. Tegenwoordig worden de recent gebouwde draaimolens op elektromotoren aangedreven.
-
Voorloper van de draaimolen -
Klassieke draaimolen -
Carrousel met draaiorgel (ca. 1870-1880) -
Stoommachine (Carrouselpaleis, Efteling) -
Carrousel die stoom afblaast -
Draaimolen in de Zuidfoor van Brussel (ca. 1885).
_Hollycombe,_Liphook_3.8.2004_P8030104_(10354106344).jpg)
.jpg)
.jpg)
Draaiorgel
De muziek werd destijds ook al vaker verzorgd door een draaiorgel, dat aanvankelijk door mankracht aangedreven werd. Ook hier werd na verloop een andere vorm van aandrijving voor gebruikt.
Uitvoeringen van draaimolens
Bij de uitvoeringen van draaimolens is het paard het dier dat het meest is afgebeeld al dan niet vergezeld met een koets waar de bezoekers in of op plaats kunnen nemen. De eerste paarden stonden veelal stil op het plateau, later werden er ook bewegingen van de paarden op de molen aan toegevoegd.
Daarnaast zijn er ook andere en steeds meer verschillende dieren en voertuigen geplaatst op het draaimolenplateau. Denk aan onder andere wilde dieren, koetsen, auto's, brandweerauto's en bussen van onder andere het merk l'Autopède. Dit maakt dat de uitvoeringen van de draaimolens die vandaag de dag te vinden zijn een kleurrijke verzameling is waarvan de uitvoeringen beschikbaar zijn in vele soorten en maten.
-
Overdekte carrousel -
Een dubbeldeks carrousel -
Verlichte draaimolen -
Draaimolen met muziekinistrumenten
.jpg)
.jpg)
Afgeleide attracties
Er zijn ook attracties die varianten zijn op de carrousel. Bij sommige attracties zit men eveneens op of in een object, maar gaat men ook nog op en neer. Men spreekt dan van een draaimolen met armen.
Als de objecten vliegen of min of meer in de lucht hangen, wordt er gesproken van het type luchtballonnencarrousel.
Trivia
Traditioneel wordt er in de carrousel een kwast (in Vlaanderen vaak floche genoemd) opgehangen aan een bal. Deze wordt om beurten omhoog en omlaag bewogen boven de hoofden van de kinderen die op de carrousel zitten. Als iemand erin slaagt deze kwast te grijpen, mag hij nog een beurt gratis op de carrousel. Dit wordt ook vaak gedaan bij een rupsbaan.
- ↑ 1,0 1,1 Geschiedenis - Kermis RA. sites.google.com. Gearchiveerd op 12 mei 2023. Geraadpleegd op 12 mei 2023.
· 
· 
