Sophia Dorothea van Hannover

Sophia Dorothea van Hannover
	1687-1757
Koningin-gemalin van Pruisen
Periode	1713-1740
Voorganger	Sophie Louise van Mecklenburg-Schwerin
Opvolger	Elisabeth Christine van Brunswijk-Bevern
Familie
Vader	George I van Groot-Brittannië
Moeder	Sophia Dorothea van Celle

Sophia Dorothea van Hannover (Hannover, 16 maart 1687 — Berlijn, 28 juni 1757) was koningin-gemalin van Pruisen van 1713 tot 1740. Zij had een grote belangstelling voor kunst en cultuur en steunde musici, filosofen en schilders. Ze was getrouwd met koning Frederik Willem van Pruisen en was de moeder van Frederik de Grote.

Biografie

Ze werd op 16 maart 1687 geboren als hertogin Sophia Dorothea van Brunswijk-Lüneburg. Haar vader George Lodewijk was op dat moment troonopvolger van het keurvorstendom Hannover. Het huwelijk van haar ouders werd in 1694 ontbonden; haar moeder, Sophia Dorothea van Celle, werd op verdenking van overspel tot haar dood in 1726 gevangengehouden in Slot Ahlden. Sophia Dorothea en haar oudere broer, George Augustus (1683-1760) werden daarom opgevoed door hun grootmoeder Sophia van de Palts. Toen haar grootvader in 1698 overleed werd haar vader keurvorst van Hannover en kreeg zij de titel prinses van Hannover. ^[1]

Door bemiddeling van Sophia van de Palts werd er een huwelijk gearrangeerd tussen Sophia Dorothea en haar neef Frederik Willem, de kroonprins van Pruisen. Frederik Willem was een zoon van koning Frederik I van Pruisen en Sophie Charlotte van Hannover. Bij hun huwelijk op 28 november 1706 kreeg Sophia Dorothea de titel kroonprinses van Pruisen. Haar schoonvader stierf op 25 februari 1713; haar man werd de nieuwe koning in Pruisen en zij werd de nieuwe koningin-gemalin. ^[2]

Een Britse wet (de Act of Settlement uit 1701) bepaalde dat als koningin Anna van Groot-Brittannië kinderloos zou sterven alleen Sophia van de Palts, een kleindochter van Jacobus I van Engeland en Schotland, en haar nakomelingen in aanmerking kwamen voor de Britse troon. Bij het overlijden van koningin Anna in 1714 besteeg Sophia Dorothea's vader de Britse troon als George I, en werd zijzelf naast koningin van Pruisen en prinses van Hannover ook prinses van Groot-Brittannië.

Koningin van Pruisen

Sophia Dorothea was een goed opgeleide en belezen vrouw, met belangstelling voor kunst en literatuur en een voorliefde voor de goede dingen van het leven. Dit in tegenstelling tot haar streng-autoritaire man. Frederik Willem I van Pruisen staat bekend als de soldatenkoning en legde aan zijn gezin en hofhouding met strakke hand een sobere levensstijl op. Hij had echter vertrouwen in Sophia Dorothea's oordeel en verordonneerde dat tijdens zijn afwezigheid de koningin hem in de regering verving en dat de ministers haar bij belangrijke zaken om raad moesten vragen. Citefout: Na het label <ref> ontbreekt het afsluitende label </ref>

Nakomelingen

Uit het huwelijk van Sophia Dorothea en Frederik Willem I werden de volgende kinderen geboren^[3]:

Frederik Lodewijk (1707-1708)
Frederika Sophia Wilhelmina (1709-1758), gehuwd met markgraaf Frederik van Brandenburg-Bayreuth (1711-1763) en de lievelingszuster van Frederik II
Frederik Willem (1710-1711)
Frederik (1712-1786), getrouwd met Elisabeth Christine van Brunswijk-Wolfenbüttel, dochter van hertog Ferdinand Albrecht II van Brunswijk-Wolfenbüttel
Charlotte (1713-1714)
Frederike Louise (1714-1784), gehuwd met markgraaf Karel Willem Frederik van Brandenburg-Ansbach (1712-1757)
Philippina Charlotte (1716-1801), gehuwd met hertog Karel I van Brunswijk (1713-1780)
Lodewijk Karel (1717-1719)
Sophia Dorothea (1719-1765), gehuwd met markgraaf Frederik Willem van Brandenburg-Schwedt (1700-1771)
Louisa Ulrika (1720-1782), gehuwd met koning Adolf Frederik van Zweden (1710-1771)
August Willem (1722-1758), gehuwd met Amalia van Brunswijk-Wolfenbüttel (1722-1780), dochter van hertog Ferdinand Albrecht II van Brunswijk-Bevern
Anna Amalia (1723-1787), abdis van Quedlinburg
Frederik Hendrik (1726-1802), gehuwd met Wilhelmina van Hessen-Kassel (1726-1808), dochter van landgraaf Maximiliaan van Hessen-Kassel
August Ferdinand (1730-1813), gehuwd met prinses Anna (1738-1820), dochter van Frederik Willem van Brandenburg-Schwedt

Sophia Dorothea is een stammoeder van de koningen van Nederland. Haar kleindochter Wilhemina van Pruisen (1751-1820), dochter van August Willem, trouwde met stadhouder Willem V van Oranje-Nassau. Hun zoon koning Willem I trouwde met zijn volle nicht, die ook Wilhelmina van Pruisen (1774-1837) heette. Zij was een achterkleindochter van Sophia Dorothea.

Via haar achter-achterkleindochter Louise van Oranje-Nassau (1828-1871), koningin-gemalin van Zweden, en haar nakomeling Astrid van Zweden (1905-1935), de echtgenote van koning Leopold III, is ze ook een voorouder van de koningen van België.