Stormvloed van 1682

Uit Wiki Raamsdonk
Versie door Colani (overleg | bijdragen) op 29 jan 2026 om 09:54
Stormvloed van 1682
Steen met een aanduiding van de hoogte van de Stormvloed van 1682 te Goes
Steen met een aanduiding van de hoogte van de Stormvloed van 1682 te Goes
Datum 26 januari 1682
Regio Zuidwest-Nederland, Vlaanderen

De Stormvloed van 1682 trof op 26 januari 1682 het Delta-gebied van Zuidwest Nederland en Vlaanderen. Door een combinatie van springtij en noordwesterstorm ontstonden op veel plaatsen overstromingen. In Zeeland overstroomden 161 polders. De dorpen Valkenisse en Bommenede verdronken, alsmede het nabij Valkenisse gelegen Fort Keizershoofd en het nabij Retranchement gelegen Fort Oranje. Op Goeree-Overflakkee verdronken 22 personen. Te Dordrecht stort een molen met vluchtelingen in, waarbij 10 personen om het leven komen.

Met zandzakken wordt gepoogd het gat in een doorgebroken dijk van Westkapelle te dichten.
Prentmaker: Jan Luyken, Rijksmuseum, Objectnummer: RP-P-OB-82.517

De Stormvloed

In 1682 werd de kuststreek van Nederland getroffen door stormachtig weer. Het noodweer, gecombineerd met springtij, zorgde voor veel slachtoffers en schade in Zeeland.

Op 26 januari 1682 werd Zeeland getroffen door een stormvloed. Zware windstoten en regenbuien raasden vanuit de Noordzee landinwaarts. Ook was op dat moment het springtij gaande, een hoge vloed die ontstaat als de zon, de maan en de aarde op één lijn staan. Omdat de hevige storm tegelijkertijd viel met het springtij, werd het natuurgeweld teveel voor de dijken, die het begaven. 161 Zeeuwse polders overstroomden door het zeewater en een fort, dat in 1621 door de Spanjaarden bij het Zwin was gebouwd, werd volledig weggevaagd.

Grote materiële schade

De stormvloed van 1682 was de eerste Nederlandse vloed waar zoveel details over bekend zijn. Zo weten we dat de stormachtige omstandigheden zorgden voor grote materiële schade. Een Zeeuwse arts, F. Gruiwardt, schreef een pamflet over: <blockqoute>“den ellendigen toestand van onse amechtige provintie”. In Vlissingen werd er bericht over “zulke gaten in de muren, in de straten, ja zelfs in de kaaien, dat men nauwelijks schrijven kan. Het water staat tot aan de luifels, alle kerken zijn onbruikbaar en de graven neergestort. Zelfs de doden zijn uit de graven gewekt en weggedreven op de kerkhoven”.</blockqoute>

Humanitaire ramp

De Zeeuwen werden zwaar getroffen door de storm en de bronnen uit die tijd wijzen op een humanitaire ramp. De secretaris van het ondergelopen dorpje Waarde schreef: “daar was dien ganschen nacht sulcken drovigen geschreuw, gehuil, gekrijt, ende gecrijsch van menschen en beesten als met geen penne kan uijt gedruckt worden”.

Ook elders hield het water huis. Op Goeree-Overflakkee verdronken 22 mensen en grote hoeveelheden vee. Toen een molen instortte waar een groepje mensen schuilde voor het weer, werden 10 mensen bedolven onder het puin.



Digitalisering en Wiki opmaak: Terry van Erp