Brontekst bekijken van Yersinia pestis

{{Taxobox bacterie
| titelweergave = cursief
| naam = ''Yersinia pestis''
| afbeelding =Yersinia pestis wayson.jpg
| afbeeldingtekst = ''Yersinia pestis'', 2000x. bron: CDC 
| stam = [[Proteobacteriën|Proteobacteria]] (Proteobacteriën)
| klasse = [[Gammaproteobacteria]]
| orde = [[Enterobacterie|Enterobacterales]]
| familie = [[Enterobacterie|Enterobacteriaceae]] (Enterobacteriën)
| geslacht = ''[[Yersinia]]''
| auteur = ([[Karl Bernhard Lehmann|Lehmann]] & [[Rudolf Otto Neumann|Neumann]] 1896) [[Joghem van Loghem|van Loghem]] 1944
}}
'''''Yersinia pestis''''' of '''''pestbacterie''''' is een [[Bacteriën|bacterie]] die de verwekker van de [[pest (ziekte)|pest]] is en wordt overgebracht door [[rattenvlo|vlooien van ratten]] of andere knaagdieren op mensen: een [[vlo]] die eerst besmet [[bloed]] zuigt, en daarna een mens bijt, brengt daarmee de bacterie over.

== Besmetting en ziekteverloop ==
De werking van de bacterie is als volgt: de bacterie verstopt de maagingang van de rattenvlo waardoor deze grote honger krijgt. De vlo bijt hierdoor sneller en bij een beet komt de bacterie in het lichaam van het gebeten organisme. Het betreft meestal ratten, maar indien deze niet genoeg voorhanden zijn - de pest is ook dodelijk voor ratten - worden ook mensen gebeten door de hongerige vlo. Door een beet kan het lichaam besmet raken en krijgt men [[builenpest]], die een deel van de slachtoffers overleeft. Als de bacterie echter in de bloedbaan terechtkomt treedt de dood binnen korte tijd in. Indien de longen worden besmet, bijvoorbeeld via speeksel, spreekt men van [[longpest]] en sterft een hoog percentage van de slachtoffers.

== Voorkomen ==
Deze bacterie komt vooral nog voor op bepaalde plaatsen in Afrika en Azië.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Dubyanskiy |voornaam=Vladimir M. |titel=Ecology of Yersinia pestis and the Epidemiology of Plague |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27722862 |jaargang=918 |tijdschrift=Advances in Experimental Medicine and Biology |datum=2016 |doi=10.1007/978-94-024-0890-4_5 |issn=0065-2598 |pmid=27722862 |pagina's=101–170 |last2=Yeszhanov |first2=Aidyn B.}}</ref> Wat betreft de [[westerse wereld]] zijn enkel in natuurparken in het westen van de Verenigde Staten in beperkte mate nog eekhoorns beschreven die deze bacterie droegen.<ref>{{Citeer tijdschrift |achternaam=Smith |voornaam=Charles R. |titel=Plague studies in California: a review of long-term disease activity, flea-host relationships and plague ecology in the coniferous forests of the Southern Cascades and northern Sierra Nevada mountains |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20618641 |jaargang=35 |tijdschrift=Journal of Vector Ecology: Journal of the Society for Vector Ecology |datum=2010-06 |nummer=1 |doi=10.1111/j.1948-7134.2010.00021.x |issn=1948-7134 |pmid=20618641 |pagina's=1–12 |last2=Tucker |first2=James R. |last3=Wilson |first3=Barbara A. |last4=Clover |first4=James R.}}</ref>

[[Bestand:Yersinia pestis.jpg|270px|thumb|none|[[Rasterelektronenmicroscoop|SEM]]-opname van ''Yersinia pestis'']]

== Externe link ==
* [https://nos.nl/artikel/2129271-pestbacterien-uit-zesde-eeuw-onthullen-geschiedenis-zwarte-dood.html ''Pestbacteriën uit zesde eeuw onthullen geschiedenis zwarte dood''], NOS, 31 augustus 2016

{{Appendix|2=
{{References}}
}}

[[Categorie:Bacterie]][[Categorie:Pest (ziekte)]]