Brontekst bekijken van Waalwijk (gemeente)

{{Infobox gemeente Nederland
| naam                  = Waalwijk
| bestandsnaam vlag     = Waalwijk vlag.svg
| vlagartikel           = Vlag van Waalwijk
| bestandsnaam wapen    = Waalwijk wapen.svg
| wapenartikel          = Wapen van Waalwijk
| locatie               = LocatieWaalwijk
| provincie             = {{NL-vlag|Noord-Brabant}}
| burgemeester          = [[Sacha Ausems|S.C.A.M. Ausems]]
| hoofdplaats           = '''[[Waalwijk (stad)|Waalwijk]]'''
| lat_deg               = 51
| lat_min               = 42
| lon_deg               = 5
| lon_min               = 6
| verkeersader          = {{Pictogram weg Nederland A-weg|59}} {{Pictogram weg Nederland N-weg|261}}
| netnummer             = 0416
| CBS                   = 0867
| postcode              = 5140-5146, 5160-5165
| Amsterdamse code      = 11359
| religiejaar           = 2010-2015<ref name="religieus">{{Citeer web |url=https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2016/51/helft-nederlanders-is-kerkelijk-of-religieus |titel=Helft Nederlanders is kerkelijk of religieus |auteur= |uitgever=CBS |datum=22 december 2016 |bezochtdatum=24 mei 2020 |archiefdatum=2020-08-15 |archiefurl=https://web.archive.org/web/20200815054833/https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2016/51/helft-nederlanders-is-kerkelijk-of-religieus |dodeurl=ja }}</ref>
| religie               = {{nowrap|44,2% [[Rooms-katholieke Kerk|rooms-katholiek]]}}<br>32,9% geen [[Religie|gezindte]]<br />14,7% [[Protestantisme|protestant]]<br />4,6% [[moslim]]<br>3,5% overige [[Religie|gezindte]]
| website               = [http://www.waalwijk.nl/ www.waalwijk.nl]
| image                 = Overzicht rechter zijgevels met plein en rechts de Rooms katholieke kerk Jan de Doper - Waalwijk - 20350034 - RCE.jpg
| caption               = Zicht op het Raadhuisplein
| COROP                 = [[Midden-Noord-Brabant]]
}}
[[Bestand:Gem-Waalwijk-OpenTopo.jpg|thumb|Topografische gemeentekaart van Waalwijk, september 2022]]
'''Waalwijk''' ([[Brabants]]: ''Wolluk'') ({{Audio|234_Waalwijk.ogg|<small>uitspraak</small>}}) is een [[gemeente (bestuur)|gemeente]] in de [[Nederland (hoofdbetekenis)|Nederland]]se [[provincie]] [[Noord-Brabant]]. De gemeente telt {{Statistiek gemeente Nederland inwoners|0867}} inwoners ({{Statistiek gemeente Nederland inwoners|TXT=Year}}, bron: CBS) en heeft een oppervlakte van 68,15 [[vierkante kilometer|km²]]. Van het totaal aantal inwoners die de gemeente telde in 2024, woonden er 30.455 in de stad [[Waalwijk (plaats)|Waalwijk]], 14.300 in het dorp [[Sprang-Capelle]] en 5.195 in het dorp [[Waspik]]. De gemeente Waalwijk maakt deel uit van regio [[De Langstraat]].

== In de moderne tijd ==
Pas in [[1814]] werd de gehele Langstraat bij de provincie [[Noord-Brabant]] gevoegd. Voordien behoorde een deel van De Langstraat tot het [[Graafschap Holland]]. Op 1 januari [[1922]] werden de zelfstandige gemeenten [[Baardwijk]], [[Besoyen|Besoijen]] en [[Waalwijk (stadsgedeelte)|Waalwijk]] samengevoegd tot de nieuwe gemeente Waalwijk. In [[1997]] werden de gemeenten [[Waspik]] en [[Sprang-Capelle]] aan de gemeente Waalwijk toegevoegd.

== Kernen ==
=== Woonplaatsen ([[Woonplaats in Nederland#BAG (2008)|BAG]]) ===
{{Tabel woonplaatsen Nederland
|{{Item|artikel=Waalwijk (stad)|plaatsnaam=Waalwijk|woonplaatscode=2597}}
|{{Item|artikel=Sprang-Capelle|woonplaatscode=2596}}
|{{Item|artikel=Waspik|woonplaatscode=2598}}
}}

[[Bestand:BAG woonplaatsen - Gemeente Waalwijk.png|thumb|Woonplaatsen in de gemeente Waalwijk]]

=== Ligging ===
Waalwijk ligt tussen [[Drunen]] en [[Raamsdonk]] in het gebied [[De Langstraat]]. Dichtstbijzijnde grote plaatsen zijn [[Tilburg]], [['s-Hertogenbosch]] en [[Breda]]. Waalwijk is bereikbaar via de A59 en de N261.

{{Tabel windroos
| NW= 
| N= {{NL-vlag|Altena}}
| NO= 
| W= {{NL-vlag|Geertruidenberg}}
| O= {{NL-vlag|Heusden}}
| ZW= {{NL-vlag|Dongen}}
| Z= {{NL-vlag|Loon op Zand}}
| ZO= 
}}

== Dorpskernen en wijken ==
[[Sprang (plaats)|Sprang]], [[Capelle (Noord-Brabant)|'s-Grevelduin-Capelle]], [[Vrijhoeve-Capelle]] en [[Waspik]].

In Waalwijk liggen twaalf wijken: [[Baardwijk]], [[Besoyen|Besoijen]], Zanddonk, Laageinde, De Hoef, Centrum, Sint-Antonius parochie, Bloemenoord, Meerdijk, Zanddonk-Zuid, Carthografenweg en [[Driessen (Waalwijk)|Driessen]].

== Politiek ==
=== Zetelverdeling gemeenteraad ===
De [[gemeenteraad]] van Waalwijk bestaat uit 29 zetels. Hieronder staat de samenstelling van de gemeenteraad sinds 1998:
{| class="wikitable sortable" style="text-align:center; white-space: nowrap;"
!colspan="8"|Gemeenteraadszetels
|-
!Partij||[[Nederlandse gemeenteraadsverkiezingen 1998|1998]]||[[Nederlandse gemeenteraadsverkiezingen 2002|2002]]||[[Nederlandse gemeenteraadsverkiezingen 2006|2006]]||[[Nederlandse gemeenteraadsverkiezingen 2010|2010]]||[[Nederlandse gemeenteraadsverkiezingen 2014|2014]]||[[Nederlandse gemeenteraadsverkiezingen 2018|2018]]||[[Nederlandse gemeenteraadsverkiezingen 2022|2022]]
|-
|align="left"| [[Lokaal Belang (Waalwijk)|Lokaal Belang]]|| ||-||-||7<sup>*</sup>||9||9||11
|-
|align="left"| [[Volkspartij voor Vrijheid en Democratie|VVD]]||5||5||3||6||5||5||4
|-
|align="left"| GroenLinksaf||2||2||2||2||3||4||3
|-
|align="left"| [[Christen-Democratisch Appèl|CDA]]||6||5||4||4||4||3||2
|-
|align="left"| [[Democraten 66|D66]]||-||-||-||2||2||3||2
|-
|align="left"| [[Staatkundig Gereformeerde Partij|SGP]]||1||1||1||1||1||2||2
|-
|align="left"| Samen Waalwijk||-||-||-||-||-||-||2
|-
|align="left"| Lijst IJpelaar||-||-||-||-||-||1||1
|-
|align="left"| [[ChristenUnie]]||1||1||3||2||2||1||1
|-
|align="left"| Blanco (Aussems, N.R.W.A.)||-||-||-||-||-||-||1
|-
|align="left"| [[Partij van de Arbeid (Nederland)|PvdA]]||4||2||6||3||2||1||-
|-
|align="left"| Werknemersbelang||1||2||2||2||1||-||-
|-
|align="left"| Plaats Burger Initiatief||-||2||3||-<sup>*</sup>||-||-||-
|-
|align="left"| Acht Kernen||3||3||2||-<sup>*</sup>||-||-||-
|-
|align="left"| Gemeentebelangen||4||4||2||-<sup>*</sup>||-||-||-
|-
|align="left"| Algemeen Belang||2||2||1||-<sup>*</sup>||-||-||-
|-
!Totaal!!29!!29!!29!!29!!29!!29!!29
|-
!Opkomst
!
!
!51,77%
!46,68%
!44,79%
!47,08%
!42,06%
|}
: *De vier lokale partijen Algemeen Belang, De Acht Kernen, Gemeentebelangen en Plaatselijk Burger Initiatief fuseerden voor de gemeenteraadsverkiezingen in 2010. Zij gingen op in Lokaal Belang.

=== College van B&W ===
Het [[college van burgemeester en wethouders]] bestaat voor de periode 2022-2026 uit een [[coalitie]] van Lokaal Belang, VVD, GroenLinksaf en D66.<ref>[https://www.waalwijk.nl/nieuwe-coalitie-in-gemeente-waalwijk-aan-de-slag Nieuwe coalitie in gemeente Waalwijk aan de slag]</ref><ref>[https://waalwijk.notubiz.nl/vergadering/990657 Extra raadsvergadering 16-06-2022]{{Dode link}}</ref><ref>[https://www.waalwijk.nl/samenstelling-college Samenstelling college]</ref>

{| class="wikitable" width="60%"
! colspan="3" |College van burgemeester en wethouders
|-
|'''[[Burgemeester (hoofdbetekenis)|Burgemeester]]'''
| [[Sacha Ausems]] (partijloos) ||
* Algemeen bestuur (Publiekszaken, communicatie, representatie, personeel, organisatie en strategie)
* Openbare orde & veiligheid
* Democratische vernieuwing
* Regionale samenwerking
|-
| rowspan="5" |'''[[Wethouder]]s'''
| Timon Klerx
([[Lokaal Belang (Waalwijk)|Lokaal Belang]])
|
Transformatie Binnenstad
* 1e locoburgemeester
* Wijkwethouder Binnenstad
* Financiën
* Programma Binnenstad
* Vrije tijd (Sport, cultuur, evenementen, monumenten en archeologie, recreatie en toerisme en citymarketing)
* Openbare werken
|-
| Frank Spierings ([[Volkspartij voor Vrijheid en Democratie|VVD]]) ||
Realisatie Gebiedsontwikkeling Oostelijke Langstraat en Haven 8 Oost Afronding
* 2e locoburgemeester
* Wijkwethouder Zuid
* Economische Zaken (Relatiebeheer, Midpoint, ontwikkeling industrieterreinen, Haven 8 Oost Afronding, Gebiedsontwikkeling Oostelijke Langstraat (GOL), Smart Port, havens en huisvesting arbeidsmigranten (short-stay))
* Werk & inkomen (Baanbrekers en participatiewet)
* Sociale, fysieke en informatieveiligheid
* Informatiesamenleving (Datagedreven werken, Smart City, automatisering, digitalisering, gemeentelijke dienstverlening en deregulering)
|-
| Sjors Slaats (GroenLinksaf) ||
Transformatie Sociaal Domein
* 3e locoburgemeester
* Wijkwethouder Waspik
* Programma Jeugd, Jeugdbeleid en stop the braindrain
* Sociaal domein (coördinerend wethouder) (Team WijZ, jeugdzorg, WMO en armoedebeleid)
* Gezondheidszorg
* Onderwijs en kinderopvang
|-
| Sheila Schuijffel ([[Democraten 66|D66]]) ||
Duurzaamheidsopgave, participatie en inclusie
* 4e locoburgemeester
* Wijkwethouder Noord
* Programma Duurzaamheid (Klimaat, energie, warmte en circulariteit)
* Milieu, natuur & landschap (Grondstoffenbeleid, afvalbeheer/uitvoering, groenbeleid, landbouw, water (beleid en beheersing), Westelijke Langstraat en dierenwelzijn)
* Inclusieve samenleving (Leefbaarheid, coördinatie wijkgericht werken, inwonersparticipatie, burgerbegroting, WIJ-dienstencentra, integratie nieuwe Waalwijkers en opvang statushouder)
* Gemeentelijk vastgoed (beheer/onderhoud/verduurzaming)
|-
| Ad de Jong
([[Lokaal Belang (Waalwijk)|Lokaal Belang]])
|
Woningbouwopgave en invoering Omgevingswet
* 5e locoburgemeester
* Wijkwethouder Sprang-Capelle
* Fysieke domein (Wonen, bouwen, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing)
* Mobiliteit (Verkeer, vervoer en parkeren (beleid en uitvoering))
* Omgevingswet (Vergunningverlening en regionale omgevingsdienst)
* Grondbedrijf
|-
|'''[[Gemeentesecretaris]]'''
| Michel Tromp ||
* Secretaris van het college van B&W
* Algemeen directeur van de ambtelijke organisatie
|}

{{Zie ook|Zie ook [[lijst van burgemeesters van Waalwijk]].}}

== Verkeer en vervoer ==
De gemeente Waalwijk wordt ontsloten door een aantal autowegen, waarmee [['s-Hertogenbosch]], [[Raamsdonksveer]] en [[Tilburg]] te bereiken zijn. Van [[1886]]-[[1950]] was er ook een station aan de [[spoorlijn Lage Zwaluwe - 's-Hertogenbosch]]. Deze lijn is echter verdwenen, en heeft op vele plaatsen ruimte gemaakt voor een fietspad. Waalwijk heeft ook een binnenhaven die verbonden is met de [[Bergsche Maas]].

== Monumenten ==
[[Bestand:Achterzijde Sint Clemenskerk Braamdijk, Waalwijk.jpg|thumb|Achterzijde Sint Clemenskerk, Baardwijk, Waalwijk]]
In de gemeente zijn er een aantal rijksmonumenten, gemeentelijke monumenten en oorlogsmonumenten, zie:
* [[Lijst van rijksmonumenten in Waalwijk (gemeente)]]
* [[Lijst van gemeentelijke monumenten in Waalwijk (gemeente)]]
* [[Lijst van oorlogsmonumenten in Waalwijk]]
== Kunst in de openbare ruimte ==
In de gemeente Waalwijk zijn diverse beelden, sculpturen en objecten geplaatst in de openbare ruimte, zie:
* [[Lijst van beelden in Waalwijk]]

== Bekende inwoners ==
<!--Gelieve de alfabetische rangschikking aan te houden (i.e. achternaam)-->
=== Geboren in Waalwijk ===
* [[Rini van Bracht]], biljarter
* [[Clemens van Bracht]], presentator en zanger van [[De Deurzakkers]]
* [[Theo van Delft]], schilder
* [[Yuri van Gelder]], turner
* [[Olcay Gulsen]], mode-ondernemer
* [[Ramon van Haaren]], voetballer
* [[Dirk den Hartog]], politicus
* [[Aimée de Jongh]], illustrator
* [[Jan-Hein Kuijpers]], advocaat
* [[Jan Loeff]], advocaat en politicus
* [[René Mioch]], filmjournalist
* [[Frank van Mosselveld]], voetballer
* [[Leonie Overgoor]], verzetsstrijdster
* [[Kees de Ruyter]], biljarter
* [[Frans Slaats]], wielrenner
* [[Martinus Veltman (natuurkundige)|Martinus Veltman]], Nobelprijswinnaar natuurkunde

=== Woonachtig geweest in Waalwijk ===
* [[Jantje Koopmans]], volkszanger
* [[Jan de Rooij (verzetsstrijder)|Jan de Rooij]], verzetsstrijder
* [[Frans de Waal]], primatoloog

== Afbeeldingen ==
<gallery mode="packed">
Bestand:Grotestraat-Waalwijk-2008.jpg|[[Grotestraat (Waalwijk)|Grotestraat]], met op de achtergrond de [[Kerk aan de Haven]] (Waalwijk-Centrum)
Bestand:waalwijkraadhuis.jpg|[[Gemeentehuis van Waalwijk|Voormalig gemeentehuis]]
Bestand:Wapen van Waalwijk gemeentehuis.jpg|Wapen van gemeente Waalwijk op het gemeentehuis
Bestand:Stadhuis_Waalwijk.jpg|Gemeentekantoor
Bestand:Waalwijk, de Sint Janskerk RM444705 foto2 2012-10-07 14.34.jpg|[[Sint-Janskerk (Waalwijk)|Sint-Jan-de-Doperkerk]]
Bestand:Waalwijk, straatzicht Stationsstraat foto1 2012-10-07 14.38.jpg|[[Stationsstraat (Waalwijk)|Stationsstraat]]
Bestand:Waalwijk, grand café in monumentaal pand RM521819 foto5 2012-10-07 14.42.jpg|Grand café in monumentaal pand
Bestand:Waalwijk gemeentehuis.jpg|Raadhuis en centrum
</gallery>

{{Appendix}}
{{Navigatie gemeente Waalwijk}}
{{Navigatie provincie Noord-Brabant}}
{{Coor title dms|51|40|57|N|5|4|10|E|type:city_scale:50000_region:NL}}

[[Categorie:Waalwijk| ]]