Brontekst bekijken van Troonswisseling in Nederland (2013)

[[Bestand:King Willem-Alexander, Princess Beatrix en Queen Maxima.jpg|thumb|Koning [[Willem-Alexander der Nederlanden|Willem-Alexander]], prinses [[Beatrix der Nederlanden|Beatrix]] en koningin [[Máxima Zorreguieta|Máxima]] op het balkon van [[Paleis op de Dam]]]]
Bij de '''troonswisseling in Nederland''' op [[30 april]] [[2013]] vond in [[Amsterdam (hoofdbetekenis)|Amsterdam]] de [[abdicatie]] plaats van koningin [[Beatrix der Nederlanden|Beatrix]], gevolgd door de inhuldiging van [[Willem-Alexander der Nederlanden|Willem-Alexander]] als [[Koning der Nederlanden]].

==Achtergrond==
[[Bestand:De Koningin kondigt haar aftreden aan.webm|thumb|Koningin Beatrix kondigt haar aftreden aan]]
Beatrix was sinds 30 april 1980 koningin van het [[Koninkrijk der Nederlanden]], als opvolgster van koningin [[Juliana der Nederlanden|Juliana]]. Op 28 januari 2013 kondigde Beatrix met een toespraak op de Nederlandse televisie en radio aan dat ze haar ambt op 30 april van datzelfde jaar zou overdragen aan haar oudste kind, de Prins van Oranje.<ref>[http://nos.nl/op3/artikel/467321-koningin-beatrix-treedt-af.html De volledige toespraak van koningin Beatrix], ''NOS'', 23 maart 2013</ref> Kroonprins Willem-Alexander vertelde op 17 april 2013 dat zijn moeder iets meer dan een jaar voor haar officiële bekendmaking binnenskamers al had aangekondigd te willen aftreden. Daarop werd, na overleg met hem en zijn echtgenote [[Máxima Zorreguieta|Máxima]], een datum vastgesteld.<ref>[http://nos.nl/op3/artikel/496823-het-interview-met-willemalexander-en-maxima.html Hét interview met Willem-Alexander en Máxima], ''NOS'', 17 april 2013</ref>

==Abdicatie ==
[[Bestand:Toespraak Koningin op 29 april 2013.webm|thumb|Toespraak koningin Beatrix op 29 april 2013]]
[[Bestand:Abdicatie Beatrix-2000px Foto Jan Zweerts.jpg|thumb|Akte van Abdicatie]]

De ceremonie vond volgens de traditie plaats in de Mozeszaal van het Paleis op de Dam. De koningin hield een korte toespraak. Aansluitend las de directeur van het Kabinet der Koningin de Akte van Abdicatie voor, die de koningin vervolgens bekrachtigde met haar handtekening. Vanaf dat moment was prins Willem-Alexander Koning der Nederlanden. Na zijn moeder plaatste koning Willem-Alexander als eerste getuige zijn handtekening onder de akte.<ref>Direct na de abdicatie van zijn moeder legde de nieuwe koning de [[knoopsgatversiering]] van de [[Orde van de Nederlandse Leeuw]] af.</ref> Daarna volgden Máxima en eenendertig anderen.<ref>Máxima droeg tijdens de plechtigheid een jurk van het Belgische merk Natan, een ontwerp van de eigenaar [[Edouard Vermeulen]].</ref>

Dit waren:
* de voorzitters van beide Kamers der Staten-Generaal
* de ministers van het koninkrijk
* de vicepresident van de [[Raad van State (Nederland)|Raad van State]] van het koninkrijk
* de leden van de deputaties uit [[Aruba]], [[Curaçao]] en [[Sint Maarten (land)|Sint Maarten]]
* de commissaris van de Koning in de provincie [[Noord-Holland]]
* de burgemeester van Amsterdam
* de directeur van het [[Kabinet van de Koning (Nederland)|Kabinet van de Koning]]
Op het paleis werd vervolgens de nieuwe koninklijke standaard gehesen.<ref>Deze wijkt in details af van die koningin Beatrix. De strik op het afgebeelde [[grootlint]] van de [[Militaire Willems-Orde]] is iets royaler uitgevoerd. De vier [[jachthoorn]]s kregen een iets ander strikje.</ref>
Door het ondertekenen van de akte van abdicatie gingen de [[Titels van de Nederlandse koninklijke familie|titels]] van Beatrix op Willem-Alexander over, met uitzondering van die van [[Lippe-Biesterfeld|Prinses van Lippe-Biesterfeld]] en [[Prins van Oranje-Nassau|Prinses van Oranje-Nassau]].

Máxima bleef als echtgenote van het staatshoofd de titels van Prinses der Nederlanden en Prinses van Oranje-Nassau dragen.<ref>Conform de Wet lidmaatschap koninklijk huis uit 2002.</ref> Zij werd informeel aangeduid als koningin. Haar aanspreektitel werd [[majesteit (hoofdbetekenis)|majesteit]].

[[Bestand:Willem-Alexander,_Maxima_and_their_daughters_2013.jpg|thumb|Koning [[Willem-Alexander der Nederlanden|Willem-Alexander]], koningin [[Máxima Zorreguieta|Máxima]] en de prinsessen [[Catharina-Amalia der Nederlanden|Catharina-Amalia]], [[Ariane der Nederlanden|Ariane]] en [[Alexia der Nederlanden|Alexia]] op het balkon]]

Daarnaast werd de ceremonie bijgewoond door enkele leden van de [[Koninklijke familie (Nederland)|Koninklijke Familie]].

Op 6 mei werd de akte voorzien van het koninklijk [[grootzegel]].<ref>De akte van abdicatie wordt bewaard in het [[Nationaal Archief]] in [[Den Haag]].</ref>

===Balkonscène===
Vervolgens begaven prinses Beatrix en koning Willem-Alexander zich met Máxima naar het paleisbalkon, waar Beatrix haar zoon als nieuwe koning voorstelde aan het volk op de [[Dam (Amsterdam)|Dam]]. Ook Willem-Alexander hield een korte toespraak.<ref>Hij verscheen op het balkon met in het knoopsgat van zijn [[jacquet]] het versiersel van de [[Militaire Willems-Orde]]. Zo trad hij voor het eerst op als [[Grootmeester (ridderorde)|Grootmeester]] van de Militaire Willems-Orde. Ook op de eerder gemaakte, na de abdicatie openbaar gemaakte, staatsiefoto van de in [[rokkostuum]] geklede nieuwe koning draagt de vorst grootlint, grootkruis en ster van de Militaire Willems-Orde.</ref> Na een uitvoering van het [[Wilhelmus]] verliet prinses Beatrix het balkon en voegden de drie kinderen van het koningspaar zich bij hun ouders en werden de toeschouwers in de gelegenheid gesteld het koninklijk gezin toe te juichen. Na afloop van de balkonscène werd op de Dam door een omstander een oranje rookbom afgestoken.<ref>[http://www.telegraaf.nl/troonsafstand-beatrix/21525488/__Rookbom_op_de_Dam__.html Rookbom op de Dam], ''De Telegraaf'', 30 april 2013</ref>

== Inhuldiging ==
[[Bestand:King Willem-Alexander and Queen Maxima on the inauguration 2013.jpg|thumb|left|Koning [[Willem-Alexander der Nederlanden|Willem-Alexander]] en koningin [[Máxima Zorreguieta|Máxima]] op weg naar de [[Nieuwe Kerk (Amsterdam)|Nieuwe Kerk]] voor de inhuldiging]]
De inhuldiging van Willem-Alexander als koning der Nederlanden vond plaats tijdens een Verenigde Vergadering der [[Staten-Generaal van de Nederlanden|Staten-Generaal]] in de [[Nieuwe Kerk (Amsterdam)|Nieuwe Kerk]]. Tijdens de inhuldigingsceremonie werd de nieuwe koning bevestigd in zijn ambt en zwoer hij trouw aan het Statuut, de Grondwet en een getrouwe vervulling van zijn ambt. Andersom beloofden of zwoeren de meeste van de aanwezige leden van de Verenigde Vergadering en de gedelegeerden van de [[Staten van Aruba]], [[Staten van Curaçao]] en [[Staten van Sint Maarten]] 'de onschendbaarheid van de koning en de rechten van zijn koningschap te handhaven'.

Tijdens de inhuldiging droeg de koning een [[rokkostuum]] met daaronder het grootlint van de [[Militaire Willems-Orde]] en daaroverheen de [[Koningsmantel (kledingstuk)|koningsmantel]] van [[hermelijn (dier)|hermelijnenbont]]; een gerestaureerde versie van de mantel die Beatrix in 1980 droeg.<ref>De koningsmantel wordt ook inhuldigingsmantel genoemd.</ref><ref>[http://www.volkskrant.nl/vk/nl/12364/Abdicatie-koningin-Beatrix/article/detail/3411105/2013/03/18/De-koningsmantel-van-Willem-Alexander-een-slechte-kopie-met-C-A-bont.dhtml De koningsmantel van Willem-Alexander een slechte kopie met C&A-bont], ''de Volkskrant'', 18 maart 2013</ref><ref>De nieuwe koning droeg op het jasje van zijn rokkostuum de ster van de Militaire Willems-Orde en een serie miniaturen. Het ging om een aantal Nederlandse onderscheidingen, zoals de [[Inhuldigingsmedaille 1980|inhuldigingsmedaille]] die ter ere van de troonswisseling in 1980 werd uitgegeven en zijn eigen [[Huwelijksmedaille 2002|huwelijksmedaille]] uit 2002. Daarnaast werden de Nederlands-Luxemburgse [[Orde van de Gouden Leeuw van Nassau]], de [[Johanniter Orde in Nederland|Johanniterorde]] en de Luxemburgse [[Orde van de Eikenkroon]] gedragen. Opvallend was het [[Elfstedenkruisje]] aan een wit lint met lichtblauwe strepen. Bron: [http://nos.nl/koningshuis/artikel/501635-koning-draagt-elfstedenkruis.html Koning draagt Elfstedenkruis], ''NOS'', 30 april 2013</ref><ref>Máxima droeg een koningsblauwe jurk met mantel van de Nederlandse ontwerper [[Jan Taminiau]].</ref>

Als troonzetels in de Nieuwe Kerk dienden twee opgeknapte stoelen uit paleis [[Paleis Het Loo|Het Loo]] die in 1901 door de bevolking van Amsterdam aan koningin [[Wilhelmina der Nederlanden|Wilhelmina]] zijn geschonken ter gelegenheid van haar huwelijk. Het was de bedoeling dat dezelfde zetels gebruikt zouden worden als die bij de inhuldiging van koningin Beatrix, maar daarvan werden de zitvlakken te laag bevonden. De nu gebruikte stoelen waren voorzien van de afbeeldingen van heraldische [[Leeuw (heraldiek)|leeuwen]] die op de bekleding zaten van de troonzetels van koningin Beatrix en prins [[Claus van Amsberg|Claus]].<ref>[http://www.ad.nl/ad/nl/10784/Kroning-Willem-Alexander/article/detail/3430652/2013/04/23/Prins-betreurt-controverse-Koningslied.dhtml Prins betreurt controverse Koningslied], ''Algemeen Dagblad'', 23 april 2013</ref>

Op de [[Credens (priesterkoor)|credenstafel]] in de Nieuwe Kerk lagen, naast de grondwet, de drie symbolen van koninklijk gezag en waardigheid; de [[kroon (hoofddeksel)|kroon]], symbool voor soevereiniteit en waardigheid; de [[scepter]], symbool voor gezag en de [[rijksappel]], die het grondgebied symboliseert.

De voorbereiding van de Verenigde Vergadering stond onder leiding van de [[griffier (volksvertegenwoordiging)|griffier]] van de Verenigde Vergadering der Staten-Generaal [[Geert Jan Hamilton]]. Voor de muzikale omlijsting zorgden het strijkorkest [[Amsterdam Sinfonietta]], het [[Nederlands Blazers Ensemble]], het [[Nederlands Kamerkoor]], het Nieuw Amsterdams Kinderkoor en de organist van de Nieuwe Kerk, [[Bernard Winsemius]]. Onder begeleiding van de vier strijkers van het [[Matangi Quartet]] zong het Nieuw Amsterdams Kinderkoor het lied 'Later als ik groot ben' van [[Herman van Veen]],<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=qQA7VsqH5fY Later als ik groot ben, Herman van Veen].</ref> dat speciaal voor deze gelegenheid geschreven was, op de muziek van ''[[Cent mille chansons]]'' en gecomponeerd door [[Paul Mauriat]].

===Cortège===
Onderweg van het Paleis op de Dam naar de Nieuwe Kerk werd de nieuwe koning traditiegetrouw begeleid door [[heraut|wapenherauten]], [[wapenkoning]]en (zonder de [[tabberd]], maar met staf) en dragers van het [[Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden]] en de Nederlandse [[Grondwet]]; deze werd in een witte kaft met gouden letters voor de koning uit gedragen en in het kerkgebouw op de [[Credens (priesterkoor)|credenstafel]] gelegd.

Voor deze taak waren mensen verkozen die zich volgens de nieuwe koning sterk onderscheiden hebben en hun vakgebied toegankelijk hebben gemaakt voor een breed publiek.
Het gezelschap bestond uit:<ref>[http://www.koninklijkhuis.nl/nieuws/nieuwsberichten/2013/april/wapenkoningen-en-wapenherauten/ Wapenkoningen en wapenherauten], ''officiële website Koninklijk Huis'', 17 april 2013</ref>
* Koning van wapenen: oud-commandant der strijdkrachten generaal buiten dienst [[Peter van Uhm]]<ref name="ref1">[http://www.bondvanwapenbroeders.nl/ Bondvanwapenbroeders]</ref>
* Koning van wapenen: astronaut [[André Kuipers (ruimtevaarder)|André Kuipers]]<ref name="ref1" />
* Heraut: [[Robbert Dijkgraaf]],<ref name="ref1" /> oud-president van de [[Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen]] en directeur van het [[Institute for Advanced Study]] in Princeton
* Heraut: amazone [[Anky van Grunsven]]<ref name="ref2">[http://www.elsevier.nl/Nederland/nieuws/2013/4/Bekijk-hier-het-officiele-programma-van-abdicatie-en-Inhuldiging-1243838W/ Elsevier.nl]</ref>
* Heraut: secretaris-generaal [[Renée Jones-Bos]] van het ministerie van Buitenlandse Zaken<ref name="ref4">[http://nos.nl/koningshuis/artikel/501524-wie-is-wie-op-het-troonpodium.html nos.nl]</ref>
* Drager statuut: [[Jaime Saleh]]
* Drager Grondwet: [[Herman Tjeenk Willink]]

Het hoofdcortège werd vergezeld door de [[Korps Rijdende Artillerie|Gele Rijders]], een [[saluutbatterij]] van het [[Korps Rijdende Artillerie]].

Twee [[regalia]], het [[rijkszwaard]], dat voor macht staat en de [[rijksstandaard]] met het 19e-eeuwse [[Wapen van het Koninkrijk der Nederlanden|Nederlandse wapen]] werden door respectievelijk de [[Commandant der Strijdkrachten]] [[Tom Middendorp]] en de [[Inspecteur-generaal der Krijgsmacht]] [[Ton van Ede]] naar de Nieuwe Kerk gedragen en door hen tijdens de eedaflegging en inhuldiging aan weerszijden van de koning omhooggehouden.<ref>[https://web.archive.org/web/20130730111602/http://www.metronieuws.nl/troonswisseling/legerchef-middendorp-draagt-rijkszwaard/pwxmdk!J1EMSZmiISO_DmfFTSwLxw/ Legerchef Middendorp draagt rijkszwaard], ''Metro'', 11 april 2013</ref><ref>Dezelfde voorwerpen worden gebruikt sinds 1840 toen koning [[Willem II der Nederlanden|Willem II]] werd ingehuldigd.</ref>

Bij aankomst in de Nieuwe Kerk werd het koningspaar begeleid door de [[Commissie van in- en uitgeleide]], bestaande uit de voorzitter van de Tweede Kamer [[Anouchka van Miltenburg]], de Tweede Kamerleden [[Mariëtte Hamer]] en [[Kees van der Staaij]] en de senatoren [[René van der Linden]] en [[Heleen Dupuis]], voorafgegaan door de griffier van de Tweede Kamer, Jacqueline Biesheuvel-Vermeijden.

=== Toespraak koning en eedaflegging ===
Vooraf aan de eedaflegging hield de koning een korte toespraak,<ref>[http://www.eerstekamer.nl/behandeling/20130430/handelingen_beediging_en/document3/f=/vjcsf5jwkos7.pdf Handelingen Verenigde Vergadering van 30 april 2013]</ref><ref>[http://www.koninklijkhuis.nl/nieuws/toespraken/2013/april/toespraak-van-zijne-majesteit-koning-willem-alexander/ Toespraak koning Willem-Alexander]</ref> waarin hij zijn moeder uitvoerig bedankte voor de drieëndertig jaar dat zij koningin was geweest. Over zijn eigen koningschap zei hij: "Met vertrouwen durf ik tegen mezelf en tegen de wereld te zeggen: ik aanvaard dit ambt met overtuiging. Daarbij besef ik hoe intens gelukkig ik ben met de steun van mijn vrouw, Máxima. Zij is zich bewust van de persoonlijke begrenzing die haar positie soms van haar vraagt. Zij heeft ons land omarmd en is Nederlandse onder de Nederlanders geworden. Ten volle is zij bereid haar vele capaciteiten in dienst te stellen van mijn koningschap en ons aller koninkrijk."

Door de koning werd aansluitend de volgende eed afgelegd:
{{Cquote|Ik zweer aan de volkeren van het koninkrijk dat ik het Statuut voor het Koninkrijk en de Grondwet steeds zal onderhouden en handhaven. Ik zweer dat ik de onafhankelijkheid en het grondgebied van het koninkrijk met al mijn vermogen zal verdedigen en bewaren; dat ik de vrijheid en de rechten van alle Nederlanders en alle ingezetenen zal beschermen, en tot instandhouding en bevordering van de welvaart alle middelen zal aanwenden welke de wetten mij ter beschikking stellen, zoals een goed en getrouw koning schuldig is te doen. Zo waarlijk helpe mij God almachtig!}}

Na de toespraak en de eedaflegging van de nieuwe koning hield voorzitter [[Fred de Graaf]] een korte toespraak.<ref>[http://www.eerstekamer.nl/id/vj98dkl3nboz/document_extern/toespraak_voorzitter_van_de/f=/vj98dl7gwflg.pdf Toespraak voorzitter Verenigde Vergadering]</ref><ref>
[http://www.eerstekamer.nl/behandeling/20130430/handelingen_beediging_en/document3/f=/vjcsf5jwkos7.pdf Verenigde vergadering van de Staten-Generaal in De Nieuwe Kerk te Amsterdam (Handelingen van 30 april 2013)], ''eerstekamer.nl''</ref> Vervolgens sprak hij namens de Staten-Generaal, de Staten van Aruba, de Staten van Curaçao en de Staten van Sint Maarten de volgende woorden:

{{Cquote|Wij ontvangen en huldigen, in naam van de volkeren van het koninkrijk en krachtens het Statuut voor het Koninkrijk en de Grondwet, u als koning; Wij zweren, of beloven, dat wij uw onschendbaarheid en de rechten van uw koningschap zullen handhaven. Wij zweren, of beloven, alles te zullen doen wat goede en getrouwe Staten-Generaal, Staten van Aruba, Staten van Curaçao en Staten van Sint Maarten schuldig zijn te doen. Zo waarlijk helpe ons God almachtig! Dat beloven wij!}}

Na het uitspreken werd deze door de voorzitter en elk aanwezig lid, een voor een op afroep door de griffiers, beëdigd of bevestigd. 121 van hen deden dit met de woorden "Dat beloof ik!" en 99 Kamerleden zeiden "Zo waarlijk helpe mij God almachtig!". Zestien Kamerleden weigerden de eed of belofte af te leggen. Degenen onder hen die aanwezig waren, kregen een zitplaats achter in het vak waar de Kamerleden zaten.<ref name="Trouw">[http://www.trouw.nl/tr/nl/4492/Nederland/article/detail/3428496/2013/04/19/Weigeraars-achterin-kerk-tijdens-inhuldiging.dhtml Weigeraars achterin kerk tijdens inhuldiging], ''Trouw'', 19 april 2013</ref>

===Aanwezigen===
In de Nieuwe Kerk was plaats voor tweeduizend mensen.<ref>Tijdens de inhuldiging van koningin Beatrix waren er dat nog drieduizend, maar verscherpte brandweervoorschriften verboden dat het deze keer meer werden dan tweeduizend.</ref> De leden van het Koninklijk Huis mochten vijfhonderd gasten uitnodigen. Daarnaast werden uitgenodigd de honderdvijftig leden van de Tweede Kamer en de vijfenzeventig leden van de Eerste Kamer. Allen mochten hun partner meenemen. Verder waren er delegaties van de drie staten van het Caribisch deel van het koninkrijk: Aruba, Curaçao en Sint Maarten. Ook waren de ministers en staatssecretarissen present, evenals de ambassadeurs uit ruim honderdveertig landen, waarmee Nederland diplomatieke betrekkingen heeft. Alle leden van de Raad van State, de [[Nationale Ombudsman]] en van de [[Algemene Rekenkamer]] waren eveneens aanwezig. De [[Commissaris van de Koning|commissarissen van de koning]], de president van de [[Hoge Raad der Nederlanden|Hoge Raad]] en enkele vicepresidenten waren er ook. Tot slot waren burgemeesters van enkele grote steden en vertegenwoordigers van werkgevers- en werknemersorganisaties present. De commissarissen van de koning hadden samen vijfhonderd burgers uitgenodigd die een afspiegeling vormden van de Nederlandse samenleving. Zij moesten een [[verklaring omtrent het gedrag]] overleggen.<ref>[http://nos.nl/koningshuis/artikel/473477-500-burgers-bij-inhuldiging-30-april.html 500 burgers bij inhuldiging 30 april], ''NOS'', 12 februari 2013</ref><ref>[http://nos.nl/koningshuis/artikel/481162-wie-zit-er-in-de-nieuwe-kerk.html Wie zit er in de Nieuwe Kerk?], ''NOS'', 5 maart 2013</ref>

Het kledingvoorschrift voor de vrouwelijke Kamerleden was een middagtoilet, zonder [[hoofddeksel]]. De vrouwelijke koninklijke gasten mochten wel een hoed dragen. De mannen dienden een [[jacquet]] of donkerkleurig pak te dragen.

Prinses Máxima had drie maanden eerder via de [[Rijksvoorlichtingsdienst]] aangegeven dat haar familie niet aanwezig zou zijn.<ref>[http://www.nrc.nl/nieuws/2013/01/28/maxima-wordt-koningin-beatrix-na-abdicatie-prinses/ Máxima wordt koningin, Beatrix na abdicatie prinses], ''NRC Handelsblad'', 28 januari 2013</ref> Die afwezigheid werd veelal toegeschreven aan controverses rond haar vader [[Jorge Zorreguieta]] die staatssecretaris was onder het regime-[[Jorge Videla|Videla]].<ref>[http://www.rtl.nl/components/actueel/rtlnieuws/2013/01_januari/28/binnenland/vader-en-moeder-maxima-niet-bij-inhuldiging.xml Vader en moeder Máxima niet bij inhuldiging], ''RTL Nieuws'', 28 januari 2013</ref>

Alle Europese vorstenhuizen waren vertegenwoordigd, evenals enkele Arabische. Prins [[Albert II van Monaco]] was het enige aanwezige staatshoofd. Uit [[Japan]] kwam het kroonprinselijk paar.<ref>Het was voor het eerst in elf jaar dat prinses [[Masako Owada|Masako]] een officiële buitenlandse reis maakte, de reden dat tachtig Japanse journalisten met het paar waren meegereisd.</ref> Uit [[Marokko]] was prinses [[Salma Bennani]] aanwezig; de echtgenote van koning [[Mohammed VI van Marokko|Mohammed VI]]. De voormalige secretaris-generaal [[Kofi Annan]] van de [[Verenigde Naties]] gaf eveneens acte de présence.<ref>Hij was met zijn vrouw al aanwezig bij het huwelijk van Willem-Alexander en Máxima.</ref> Het [[Internationaal Olympisch Comité]] stuurde [[Jacques Rogge|Jacques graaf Rogge]]. Uit [[Argentinië]] was een delegatie van bijna twintig personen, onder wie [[vicepresident]] [[Amado Baudou]] en de waarnemend voorzitter van de [[Senaat (Argentinië)|Argentijnse senaat]], [[Beatriz Rojkes de Alperovich]]. De [[Europese Unie]] was vertegenwoordigd met de voorzitters van het [[Europees Parlement]], de [[Europese Raad]] en de [[Europese Commissie]]. Directeur [[Helen Clark]] van het [[VN-Ontwikkelingsprogramma]] was ook overgekomen.

{{Zie hoofdartikel|Lijst van vorstelijke en bijzondere missies bij de Nederlandse troonswisseling in 2013}}

De oudste aanwezige in de Nieuwe Kerk was voormalig minister-president [[Piet de Jong (politicus)|Piet de Jong]], 98 jaar oud. Hij was minister-president op 27 april 1967 toen Willem-Alexander geboren werd. De Jong was erbij toen Willem-Alexander door zijn vader prins [[Claus van Amsberg|Claus]] voor het eerst in het openbaar werd getoond.<ref>[http://nos.nl/koningshuis/video/12130-geboorte-willemalexander.html Geboorte Willem-Alexander], ''NOS'', 30 oktober 2008</ref><ref>[http://nos.nl/koningshuis/artikel/501534-genodigden-naar-nieuwe-kerk.html Genodigden naar Nieuwe Kerk], ''NOS'', 30 april 2013</ref>

==Receptie==
Aan het eind van de middag was er in het Paleis op de Dam een uur durende receptie voor de leden van de Staten-Generaal en andere genodigden.

== Koningsvaart==
Koning Willem-Alexander, zijn echtgenote en kinderen maakten vroeg in de avond op uitnodiging van de gemeente Amsterdam een vaartocht over het [[IJ (water)|IJ]]. Voorafgaand werd in [[Ahoy Rotterdam]] het [[Koningslied]] gezongen, dat via een videoscherm door het nieuwe koningsgezin werd bekeken.

Bij het [[EYE Film Instituut Nederland]] aan de noordoever ging het gezin aan boord van de boot MS Havenbeheer. De vaartocht ging langs het Oeverpark en de Noordwal naar de kop van het [[Java-eiland]], en eindigde aan de overkant van het water, bij het [[Muziekgebouw aan 't IJ]], waar de avondmaaltijd voor genodigden plaatsvond.<ref>[https://web.archive.org/web/20130915125617/http://koninginnedag2013.nl/koninginnedag2013/nieuws/270-programma-inhuldiging  Programma inhuldiging koninginnedag], ''koninginnedag2013.nl''</ref>

Onderweg werden achtendertig voorbeelden getoond van waar (volgens de gemeente Amsterdam) 'Nederland trots op is'. Zo kreeg de boot een ere-escorte van de roeiers van de [[Holland Acht]] die bij de [[Olympische Zomerspelen 1996|Olympische Spelen van 1996]] in [[Atlanta (hoofdbetekenis)|Atlanta]] de [[goud]]en medaille wonnen, [[windsurfen|windsurfer]] [[Dorian van Rijsselberghe]] die goud won op de [[Olympische Zomerspelen 2012|Olympische Spelen van 2012]] in [[Londen]] en van de (voormalige) wedstrijdschaatsers [[Bob de Jong (schaatser)|Bob de Jong]], [[Gianni Romme]], [[Marianne Timmer]], [[Annamarie Thomas]] en [[Bart Veldkamp]]. Ook deed [[Epke Zonderland]] aan de rekstok de oefening waarmee hij tijdens de Olympische Spelen van 2012 in Londen goud won. [[Het Nationale Ballet]] voerde Trois Gnossiennes van [[choreograaf]] [[Hans van Manen]] uit en op de kop van het Java-eiland speelde het [[Koninklijk Concertgebouworkest]] en draaide [[diskjockey]] [[Armin van Buuren]] tegelijkertijd muziek. Het koninklijk gezin stapte spontaan bij Van Buuren uit de boot en gaf de [[Diskjockey|dj]] een hand, evenals enkele muzikanten.<ref>[http://www.volkskrant.nl/vk/nl/13164/Inhuldiging-Willem-Alexander/article/detail/3434348/2013/04/30/Koningspaar-spontaan-van-boord.dhtml Koningspaar spontaan van boord], ''De Volkskrant'', 30 april 2013</ref> [[De Nationale Opera|De Nederlandse Opera]] verzorgde eveneens een optreden en musicalsterren brachten een [[medley (muziek)|medley]] van Nederlandse [[musical]]s. Langs de route lagen ruim 130 schepen van het [[varend erfgoed]] voor [[anker (schip)|anker]], waaronder veel stamboekschepen.<ref>[http://www.ssrp.nl/nieuws/koningsvaart-2013-met-veel-stamboekschepen-in-amsterdam-ter-geleg Koningsvaart 2013 met veel stamboekschepen] ''ssrp.nl''</ref>
Zie ook: [[Lijst van deelnemende schepen aan de Koningsvaart 2013]]

== Groet van de luchtmacht ==
Na de koningsvaart brachten tien [[F-16 Fighting Falcon|F-16]]'s een groet door in formatie over het IJ te vliegen. Eén was oranje geschilderd.<ref>[http://www.volkskrant.nl/vk/nl/13164/Inhuldiging-Willem-Alexander/article/detail/3434624/2013/05/01/Zo-zag-Amsterdam-er-vanuit-een-F-16-uit.dhtml Zo zag Amsterdam er vanuit een F-16 uit], ''De Volkskrant'', 1 mei 2013</ref> Voor genodigden werd er na de avondmaaltijd een feest gegeven.<ref>[http://www.nrc.nl/troonswisseling/2013/04/30/het-programma-voor-vandaag-van-saluutschoten-tot-rondvaart Het programma voor vandaag van saluutschoten tot rondvaart], ''NRC Handelsblad'', 30 april 2013</ref>

== Formele gevolgen ==
* De troonswisseling heeft gevolgen voor het lidmaatschap van het [[Koninklijk Huis (Nederland)|Koninklijk Huis]]. Door de abdicatie van koningin Beatrix is de omvang het Koninklijk Huis verminderd van zeventien tot tien personen. De kinderen van prins [[Constantijn der Nederlanden|Constantijn]] en prinses [[Laurentien Brinkhorst|Laurentien]] maken er geen deel meer van uit, al blijven ze wel in de lijn van troonopvolging. Prins [[Maurits van Oranje-Nassau, van Vollenhoven|Maurits]], prins [[Bernhard van Oranje-Nassau, van Vollenhoven|Bernhard]] en hun echtgenotes zijn eveneens geen lid meer.
* Prinses [[Catharina-Amalia der Nederlanden|Catharina-Amalia]] is vanaf de ondertekening van de akte van abdicatie, als beoogde troonopvolger, [[Prins van Oranje|Prinses van Oranje]]. Zij is de eerste van het vrouwelijke geslacht die de titel draagt.
* Kort voor de abdicatie van koningin Beatrix werden op het IJ vanaf het [[fregat]] [[Zr.Ms. Evertsen (2005)|Hr. Ms. Evertsen]] 101 [[saluutschot]]en gelost, onmiddellijk na de abdicatie gevolgd door een ceremoniële naamswisseling naar Zr. Ms. Evertsen. Vanaf dat moment dragen alle Nederlandse marineschepen het predicaat [[Zijner Majesteits]].<ref>[http://www.marineschepen.nl/dossiers/evertsen-inhuldiging.html Saluutschoten op marinefregat Hr. Ms. Evertsen, gevolgd door ceremoniële naamswisseling], ''marineschepen.nl'', 1 mei 2013</ref>
* Per 30 april 2013 legde prins Willem-Alexander zijn militaire functies neer; hij was reserve-[[commandeur (marine)|commandeur]] bij de [[Koninklijke Marine]] en had vergelijkbare rangen bij de overige krijgsmachtonderdelen. Omdat de regering het oppergezag over de krijgsmacht heeft, en de Koning deel uitmaakt van de regering, kunnen de Koning en ministers niet in actieve dienst zijn. Op de dag van zijn inhuldiging werd hem daarom eervol ontslag verleend. Als kroonprins kondigde hij aan dat hij zo nu en dan bij ceremonies militaire uniformen zal blijven dragen, overigens zonder rangonderscheidingstekens. Op het uniform van de koning worden dan de [[epaulet]]ten die de rang aangeven, vervangen door het embleem van het [[koninklijk distinctief]]. Het wapenbeeld daarvan bestaat uit het rijkszwaard, de rijksappel en de scepter.<ref>[http://nos.nl/koningshuis/artikel/481842-willemalexander-stopt-als-militair.html Willem-Alexander stopt als militair], ''NOS'', 7 maart 2013</ref>

==Protest==
[[Bestand:Ik Willem niet.png|thumb|Nederlands protestlogo ontworpen door het [[Nieuw Republikeins Genootschap]] (NRG)]]

Van de zes door de gemeente Amsterdam aangeboden protestplekken werd er één gebruikt, op het [[Waterlooplein (Amsterdam)|Waterlooplein]].<ref>[http://nos.nl/koningshuis/artikel/501670-nauwelijks-protest-republikeinen.html Nauwelijks protest van Republikeinen], ''NOS'', 30 april 2013.</ref> Twee demonstranten, Hans Maessen van het [[Nieuw Republikeins Genootschap]] en de Utrechtse activiste Joanna van der Hoek, werden op de Dam aangehouden. Zij protesteerden tegen de monarchie. De arrestaties waren onterecht, zo liet de politie later op de dag weten.<ref>[http://nos.nl/koningshuis/artikel/501396-excuses-politie-na-aanhoudingen.html Excuses politie na aanhoudingen], ''NOS'', 30 april 2013.</ref>

== Kennismakingsbezoek ==
Ter kennismaking bezocht het koningspaar in de periode 28 mei - 21 juni 2013 alle twaalf provincies van Nederland. Er waren zes bezoekdagen. Op elk van die dagen werden twee provincies bezocht en dan steeds de hoofdstad en enkele andere plaatsen.

{{Zie hoofdartikel|Lijst van bezochte plaatsen in de kennismakingstoer van Willem-Alexander en Máxima}}

== Politieke nasleep ==
De samenstelling van de [[Commissie van in- en uitgeleide]] zou nog een politieke nasleep krijgen. Op 12 juni 2013 publiceerde dagblad ''[[de Volkskrant]]'' een interview met [[Fred de Graaf]], die verantwoordelijk was geweest voor de samenstelling ervan. Feitelijk had Tweede Kamerlid en PVV-fractieleider [[Geert Wilders]] het recht gehad om van deze commissie deel uit te maken. In het artikel werd de suggestie gewekt dat De Graaf een procedurele kunstgreep zou hebben toegepast om Wilders geen lid te maken. In het artikel kwam een een citaat voor van De Graaf over Wilders in relatie tot de commissie: "In mijn achterhoofd heeft zeker meegespeeld dat het beeld van Wilders naast de koning veel aandacht zou hebben getrokken."<ref>[http://www.volkskrant.nl/vk/nl/13164/Inhuldiging-Willem-Alexander/article/detail/3457044/2013/06/12/Senaatsvoorzitter-hield-Wilders-weg-bij-koning-tijdens-inhuldiging.dhtml Senaatsvoorzitter hield Wilders weg bij koning tijdens inhuldiging], ''de Volkskrant'', 12 juni 2013</ref> Het interview leidde tot veel commotie en uiteindelijk tot het aftreden van De Graaf als Eerste Kamervoorzitter op 18 juni. Hij ontkende echter dat hij partijdig had gehandeld.<ref>[http://www.refdag.nl/nieuws/politiek/de_graaf_naar_eer_en_geweten_gehandeld_1_747491 De Graaf: Naar eer en geweten gehandeld], Reformatorisch Dagblad, 18 juni 2013</ref>

== Zie ook ==
* [[Nationaal Comité Inhuldiging]]
* [[Koninginnedag 2013]]
* [[Koningsdag in Amsterdam]]
* [[Koningslied]]
* [[Alternatieven voor het Koningslied]]
* [[Samen voor Oranje]]
* [[Inhuldigingsmedaille 2013]]
* [[Herdenkingsmunt troonswisseling Nederland 2013]]

==Externe link==
* [https://web.archive.org/web/20131004064759/http://www.mijndroomvooronsland.nl/ Website Nationaal Comité Inhuldiging]

{{Appendix|2=
{{References|2=2}}
}}
<br><br>
Digitalisering en Wiki opmaak: [[Terry van Erp]]
<br>
[[Categorie:Troonswisseling in Nederland (2013)| ]][[Categorie:Nederlandse politiek in 2013]]