Brontekst bekijken van Theodorus Christiaan van Dierendonck

{{Infobox persoon Tweede Wereldoorlog
| naam        = Theodorus Christiaan van Dierendonck
| afbeelding  = 
| onderschrift= 
| gbdat       = [[6 mei]] [[1893]]
| sterfdat    = onbekend
| geslacht    = 
| gbplaats    = [[Vlissingen]]
| sterfplaats = onbekend
| zijde       = {{DE-1935}}
| org         = [[Nationaal-Socialistische Beweging|NSB]]<br>[[Weerbaarheidsafdeling|WA]]
| spfunc      = [[burgemeester]] van Ede<br/>(in WO II)
| rang        = heerbanleider
}}
'''Theodorus Christiaan van Dierendonck''' ([[Vlissingen (hoofdbetekenis)|Vlissingen]], [[6 mei]] [[1893]] - ???) was als gepensioneerd [[kapitein (rang)|kapitein]] te [[Bloemendaal (Noord-Holland)|Bloemendaal]] lid van de [[Nationaal-Socialistische Beweging|NSB]] en heerbanleider bij het stafkwartier van de [[Weerbaarheidsafdeling|WA]]. Hij is bekend als de burgemeester van de [[Gelderland|Gelderse]] gemeente [[Ede (gemeente)|Ede]] tijdens de [[Tweede Wereldoorlog]].<ref>[https://gemeentearchief.ede.nl/kennisbank/01-openbaar-bestuur/dierendonck-theodorus-christiaan-van/ Gemeentearchief Ede: Dierendonck, Theodorus Christiaan van]</ref>

== Biografie ==
Na de vijfjarige [[hogereburgerschool|hbs]] in Vlissingen ging Van Dierendonck naar de [[Koninklijke Militaire Academie|KMA]] in Breda. In 1919 werd hij bevorderd tot [[eerste luitenant]]. In 1921 trouwde hij en vertrok naar [[Nederlands-Indië]] waar hij gedetacheerd werd te [[Malang (stad)|Malang]] bij het [[Koninklijk Nederlandsch-Indisch Leger|KNIL]]. In 1925 keerde hij terug in Vlissingen. In 1927 woonde hij in Assen. In 1934 werd hij bevorderd tot kapitein.<ref>'Nieuwe burgemeesters benoemd', ''Provinciale Zeeuwse Courant'', 3 oktober 1941, p. 1</ref><ref>'Stads- en provincienieuws', ''Vlissingsche Courant'', 13 juni 1919, p. 2</ref><ref>'Marine en leger', '' Vlissingsche Courant'', 22 september 1921, p. 2</ref><ref>'Advertentiën', ''Vlissingsche Courant'', 23 november 1921, p. 3</ref><ref>'Leger en vloot', ''Middelburgsche Courant'', 3 februari 1925, p. 2</ref><ref> 'Opgave der personen – Vertrokken', ''Vlissingsche Courant'', 21 juli 1926, p. 1</ref><ref>[https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMDA03:000112521:mpeg21:a0033 'Aangekomen en vertrokken personen', ''Provinciale Drentsche en Asser courant'', 30 mei 1927, p. 6], geraadpleegd op Delpher op 23-08-2017</ref><ref>[https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010015310:mpeg21:a0415 'Legerpromotie', ''Het Vaderland : staat- en letterkundig nieuwsblad'', 's-Gravenhage, 17 april 1934, p. 20], geraadpleegd op Delpher op 23-08-2017</ref>

===Burgemeester===
Hij werd op 7 april 1941 door de [[rijkscommissaris]] voor het bezette Nederlandse gebied ([[Arthur Seyss-Inquart]]) benoemd tot burgemeester van [[Ede (gemeente)|Ede]] in plaats van de ontslagen [[Leopold Roland Middelberg]]. Van Dierendonck stond bekend als zeer [[antisemitisme|antisemitisch]] en wilde daarom niet meewerken aan het [[Plan-Frederiks]]. Dit plan beoogde de bescherming door de [[Nazi-Duitsland|Duitse bezetter]] van een bepaalde groep in Nederland verblijvende [[Joden]], in verband met de maatschappelijke betekenis die zij vóór de Tweede Wereldoorlog voor Nederland of Duitsland hadden gehad. Het in de gemeente Ede gelegen [[Huize De Biezen]] maakte deel uit van het Plan-Frederiks. Aangezien Van Dierendonck niet wilde meewerken, werd de gemeentegrens tussen Ede en [[Barneveld (gemeente)|Barneveld]] verlegd, zodat het niet meer onder zijn verantwoording viel. Vanaf 17 april 1945 was Leopold Roland Middelberg weer burgemeester.

===Aanhouding en veroordeling===
Van Dierendonck bleef burgemeester tot de bevrijding van Ede in april 1945. Hij werd gevangengezet en pas in 1948 berecht. Hij werd veroordeeld tot 5 jaar gevangenisstraf en ontzetting uit het actief en passief kiesrecht. Tevens mocht hij levenslang geen ambt meer bekleden en 15 jaar geen functie binnen de gewapende macht.

Zijn dochter Johanna Eliza van Dierendonck, arbeidscontractante ter gemeentesecretarie van Ede, kreeg in 1946 een ernstige berisping bij beschikking van de burgemeester ‘wegens het te kort schieten<!--spelling is correct!--> in het betrachten van de juiste houding in verband met de bezetting’.<ref>[https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMKB08:000167112:mpeg21:p003 ''Nederlandsche Staatscourant'', nr. 137, p. 3, 24 september 1946]</ref>

Over Van Dierendoncks verdere leven is weinig bekend. Zijn gezin verhuisde na de oorlog naar een woning in [[Heemstede (Noord-Holland)|Heemstede]] en daar ging hij na zijn vrijlating ook wonen.<ref>Van Dierendonck staat vermeld in diverse adresboekjes van de gemeente Heemstede, voor het eerst in de [http://nha.courant.nu/issue/ABHB/1951-01-01/edition/null/page/43 editie van 1951] voor de laatste maal in de [http://nha.courant.nu/issue/ABHE/1971-01-01/edition/null/page/33 editie van 1971], in de [http://nha.courant.nu/issue/ABHE/1975-01-01/edition/null/page/38 editie van 1975] wordt niet hij maar zijn vrouw Jozina Brevet genoemd. De naam van zijn vrouw en die van haar ouders staan op een [https://www.online-begraafplaatsen.nl/zerken.asp?g=376568 grafsteen in Heemstede], zijn naam ontbreekt.</ref>

== Externe link ==
*[https://gemeentearchief.ede.nl/kennisbank/01-openbaar-bestuur/dierendonck-theodorus-christiaan-van/ Burgemeester Van Dierendonck in de Kennisbank van de gemeente Ede]

{{Appendix}}
{{StartOpvolging}}
{{OpvolgingCombi|
| lijst = [[Lijst van burgemeesters van Ede|Burgemeester van Ede]]<br>1941-1945
| vorige = [[Leopold Roland Middelberg]]
| volgende = [[Leopold Roland Middelberg]]
}}
{{EindOpvolging}}

{{DEFAULTSORT:Dierendonck, Theodorus Christiaan van}}
[[Categorie:Burgemeester van Ede]]
[[Categorie:NSB-politicus]]
[[Categorie:Nederlands collaborateur in de Tweede Wereldoorlog]]
[[Categorie:Militair in het KNIL]]