Brontekst bekijken van Solvay

{{Zie dp}}
{{Infobox bedrijf
| bedrijfsnaam        = Solvay NV/SA
| afbeelding          = Couillet - Usine Solvay - 1939 - 01.jpg
| onderschrift        = De inplanting in Couillet (1939)
| beurs               = Euronext
| beurscode1          = SOLB
| oprichting          = 1863
| oprichter           = [[Ernest Solvay|Ernest]] en [[Alfred Solvay]]
| eigenaar            = Solvay familie heeft nog circa 30% van de aandelen in handen via Solvac SA
| sleutelfiguren      = [[Nicolas Boël]] (voorzitter)<br />Philippe Kehren ([[Bestuursvoorzitter|CEO]])
| land                = {{BE}}
| locatie             = [[Brussel (stad)|Brussel]]
| slogan              = 
| werknemers          = circa 22.000 (2022)<ref name=S22>Solvay [https://www.solvay.com/en/investors/financial-reporting/annual-reports Annual report 2022], geraadpleegd op 21 november 2023</ref>
| producten           = Chemicaliën en kunststoffen
| sector              = 
| omzet               = € 13,4 miljard (2022)<ref name=S22/>
| winst               = € 1934 miljoen (2022)<ref name=S22/>
| marktkapitalisatie  = € 11 miljard (21 nov. 2023)
| website             = [https://www.solvay.com www.solvay.com]
| overig              = 
}} 
[[Bestand:Usine Solvay a Tavaux DSC 0632.jpg|miniatuur|Solvayfabriek in [[Tavaux]] (Frankrijk).]]
[[Bestand:Rheinberg, de Solvay fabriek foto5 2016-05-05 13.09.jpg|miniatuur|Solvayfabriek in [[Rheinberg]] (Duitsland)]]
[[Bestand:Catalyst - 2015-08-08 - Andy Mabbett - 02.jpg|miniatuur|Medaille uit 1913 om het 50-jarig bestaan van Solvay te herdenken met de tekst "Ernest et Alfred Solvay".]]

'''Solvay''' is een [[België|Belgische]] [[Multinationale onderneming|multinational]] die actief is in de [[Scheikunde|chemie]] en [[plastic]]s.

==Activiteiten==
Solvay is actief in 61 landen met ruim 22.000 medewerkers in 99 vestigingen. Iets meer dan 2000 medewerkers zijn actief op het gebied van onderzoek en innovatie. De hoofdzetel is in Brussel. In 2022 haalde de groep een geconsolideerde omzet van 13,4 miljard euro in de activiteitssectoren chemie en kunststoffen. In zowel Europa als en Noord-Amerika werd een kwart van de omzet behaald. 

In december 2023 zijn de activiteiten van Solvay gesplitst en is [[Syensqo]] opgericht.

Het aandeel is genoteerd op de [[Euronext Brussels]] en vanaf 23 januari 2012 ook op de beurs van Euronext Parijs. Het maakt onderdeel uit van de [[BEL 20]]. Per 28 maart 2018 had Solvac SA, een beursgenoteerde beleggingsmaatschappij, een aandelenbelang van 30,71% in Solvay.

===Vestigingen in België en Nederland===
*In België: [[Brussel (stad)|Brussel]], [[Gent]], [[Jemeppe-sur-Sambre]], [[Kalmthout]], [[Louvain-la-Neuve]], [[Oudenaarde]], [[Walcourt]], [[Zandvliet (plaats)|Zandvliet]]
*In Nederland: [[Herten (Nederland)|Herten]], [[Haven- en industriegebied Moerdijk|Moerdijk]]

== Geschiedenis ==
[[Bestand:Ernest Solvay 1874.jpg|alt=Globaal certificaat voor 100 obligaties nr. 1-100 van Société Solvay & Cie. à 500 frank per stuk, uitgegeven op 1 mei 1874 aan Ernest Solvay en door hem persoonlijk ondertekend als directeur. De obligatie met een rente van 6% en een totaalbedrag van 600.000 frank werd uitgegeven voor de bouw van een fabriek in Dombasle-sur-Meurthe in Frankrijk.|miniatuur|Globaal certificaat voor 100 obligaties nr. 1-100 van Société Solvay & Cie. à 500 frank per stuk, uitgegeven op 1 mei 1874 aan [[Ernest Solvay]] en door hem persoonlijk ondertekend als directeur. De obligatie met een rente van 6% en een totaalbedrag van 600.000 frank werd uitgegeven voor de bouw van een fabriek in [[Dombasle-sur-Meurthe]] in Frankrijk.]]
Het bedrijf werd opgericht door de gebroeders [[Ernest Solvay|Ernest]] en [[Alfred Solvay]]. Ernest had in 1863 een [[Octrooi|patent]] genomen op een nieuw productieproces voor [[Natriumcarbonaat|Na<sub>2</sub>CO<sub>3</sub>]] (natriumcarbonaat - vooral bekend als [[natriumcarbonaat|soda]]) uit [[Natriumchloride|NaCl]] (natriumchloride) en [[Calciumcarbonaat|CaCO<sub>3</sub>]] (calciumcarbonaat). Dit proces staat bekend als het [[Solvayproces]] en is efficiënter dan het voorheen in zwang zijnde [[Leblancproces]]. De eerste (soda-)fabriek van Solvay werd geopend in [[Couillet]] bij [[Charleroi]] in [[1865]].

In 1895 werd, samen met [[Louis Semet]], het bedrijf [[Semet-Solvay]] opgericht, dat [[cokesfabriek]]en exploiteerde alsmede de verwerking van de bijproducten [[steenkoolgas]], [[steenkoolteer]], [[ammoniak]] en dergelijke.

Solvay was in de negentiende eeuw een van de weinige ondernemingen die vooruitstrevend waren inzake sociale politiek. Ook bevorderde Solvay sterk het wetenschappelijk onderzoek. Vanaf 1911 werden daartoe de [[Solvayconferenties]] gehouden, waarin vooraanstaande geleerden bijeenkwamen.

In 1938 kwam te [[Herten (Nederland)|Herten]] de [[Nepakris]] in bedrijf, een elektrolysebedrijf voor keukenzout.

In april 2009 gaf het management van Solvay aan de medicijntak, goed voor bijna 30% van de omzet, te willen afstoten. In 2010 volgde de verkoop voor 4,5 miljard euro aan het Amerikaanse [[Abbott Laboratories]].<ref>NU.NL [http://www.nu.nl/beurs/2090635/solvay-verkoopt-medicijnentak-abbott.html Solvay verkoopt medicijnentak aan Abbott, 28 september 2009], geraadpleegd op 7 januari 2016</ref>

Een jaar later bood Solvay in totaal 3,4 miljard euro om het [[Frankrijk|Franse]] Rhodia over te nemen.<ref name=REDSR>deredactie.be [http://deredactie.be/permalink/1.996065 Solvay neemt Franse chemiereus Rhodia over, 4 april 2011], geraadpleegd op 6 januari 2016</ref> Topman Jean-Pierre Clamadieu van Rhodia wordt vice-topman van de nieuwe groep en zal de CEO van Solvay, Christian Jourquin, opvolgen als hij met pensioen gaat. Rhodia werd in 1998 verzelfstandigd van Franse farmagroep [[Rhône-Poulenc]], die nu deel uitmaakt van [[Sanofi]].<ref name=REDSR/> Vlak voor de overname had Rhodia een jaaromzet van 5,2 miljard euro en telde 14.000 werknemers.<ref name=REDSR/> Het maakt materialen voor de autosector, elektronica en aroma's voor voeding en parfums. Samen hebben de twee een omzet van 12 miljard euro en met de overname komt Solvay op de 15e plaats in de wereldranglijst van grote chemiebedrijven.<ref name=REDSR/>

Medio 2015 nam het bedrijf de [[Verenigde Staten|Amerikaanse]] branchegenoot Cytec over voor €&nbsp;5 miljard.<ref name=AMSC>Automobielmanagement [https://web.archive.org/web/20160304230019/http://www.automobielmanagement.nl/nieuws/auto-technologie/nid22342-solvay-wordt-concurrent-als-leverancier-plastic-auto.html Solvay wordt concurrent als leverancier plastic auto, 31 juli 2015], geraadpleegd op 6 januari 2016</ref> Solvay versterkt hiermee haar positie om hoogwaardige materialen te maken voor moderne lijn[[vliegtuig]]en en sportauto's omdat kunststof het [[Staal (legering)|staal]] zal verdringen. Solvay verwacht dat deze markt in omzet zal groeien van €&nbsp;300 miljoen nu naar €&nbsp;2 miljard in 2020.<ref name=AMSC/>

In maart 2016 stapte Solvay uit Inovyn, een [[joint venture]] voor de productie van [[polyvinylchloride]] (pvc) die het in juli 2015 had opricht met [[INEOS]].<ref name=NBINEOS>Nieuwsblad [http://www.nieuwsblad.be/cnt/dmf20160316_02185656 Solvay stapt al na een jaar uit pvc-joint venture, 16 maart 2016], geraadpleegd op 22 maart 2016</ref> Inovyn heeft een jaaromzet van meer dan €&nbsp;3,5 miljard met in België vestigingen in [[Antwerpen (stad)|Antwerpen]] en [[Jemeppe-sur-Sambre]].<ref name=NBINEOS/> De uitstap van Solvay was oorspronkelijk gepland in juli 2018.<ref name=NBINEOS/> Solvay wil de activiteiten richten op hoogwaardige polymeren en composietmaterialen. Solvay krijgt van INEOS een vergoeding van €&nbsp;335 miljoen die zal worden gebruikt voor de aflossing van schulden.<ref name=NBINEOS/>

In september 2017 werd de verkoop van de [[polyamide]] activiteiten aan [[BASF (chemieconcern)|BASF]] bekendgemaakt.<ref name=SOLBASF>De Standaard [http://www.standaard.be/cnt/dmf20170919_03081129 Solvay verkoopt polyamide aan Basf voor 1,1 miljard, 19 september 2017], geraadpleegd op 19 september 2017</ref> De verkoop levert €&nbsp;1,8 miljard op en Solvay realiseert een winst van €&nbsp;1,1 miljard.<ref name=SOLBASF/> Het past in Solvay’s transformatie naar een gespecialiseerd chemiebedrijf. Met de verkoop gaan 2400 medewerkers over.<ref name=SOLBASF/> De Europese Commissie heeft toestemming verleend onder voorwaarden. Uiteindelijk is een deel overgenomen door Domo Chemicals en de rest is - zoals in september 2017 afgesproken - verkocht aan BASF. Deze transacties werden in januari 2020 afgerond.<ref>Solvay persbericht [https://www.solvay.com/sites/g/files/srpend221/files/2020-01/Press%20Release%202020-01-31%20Divestment%20of%20Polyamides%20completed%20NL.pdf Solvay rondt verkoop van Polyamiden af, 31 januari 2020], geraadpleegd op 13 juni 2021</ref>

In december 2023 stemden de aandeelhouders in met het plan om Solvay te splitsen. De traditionele activiteiten, zoals soda, waterstofperoxide en kleefstoffen, gaan verder onder de naam Solvay en worden geleid door Philippe Kehren.<ref name="DTS2">De Tijd [https://www.tijd.be/ondernemen/chemie/solvay-en-syensqo-gaan-voor-marktleiderschap-na-splitsing/10505720.html Solvay en Syensqo gaan voor marktleiderschap na splitsing, 13 november 2023], geraadpleegd op 21 november 2023</ref> De overige activiteiten, zoals de kunststoffen voor elektronica en herlaadbare batterijen, zijn overgegaan naar een nieuw bedrijf met de naam Syensqo (uitspraak: science-co).<ref name="DTS2"/> De producten in Syensqo hebben een hoger groeipotentieel, met Ilham Kadri als bestuursvoorzitter. Solvay gaat verder met 9000 werknemers en een omzet van €&nbsp;5,6 miljard per jaar. Syensqo begint met 13.200 medewerkers en een jaaromzet van €&nbsp;7,9 miljard.<ref name="DTS2"/> Op maandag 11 december zijn de aandelen Syensqo op de beurs genoteerd en zijn direct opgenomen in de BEL 20 aandelenindex.<ref>VRT Nieuws [https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2023/12/11/bel-20-tijdelijk-bel-21-door-splitsing-van-solvay-en-syensqo/ Bel-20 is even Bel-21: Solvay splitst na 160 jaar in 2 aparte bedrijven, 11 december 2023], geraadpleegd op 12 december 2023</ref>

== Bestuur ==
{|
| valign="top" |
{| class="wikitable"
! Periode !! CEO
|-
| 1863 - 1922 || [[Ernest Solvay]]
|-
| 1863 - 1894 || [[Alfred Solvay]]
|-
| 1894 - 1930 || [[Armand Solvay]]
|-
| 1930 - 1947 || [[Louis Solvay]]
|-
| 1947 - 1963 || [[Ernest-John Solvay]]
|-
| 1964 - 1971 || [[René Boël]]
|-
| 1971 - 1986 || [[Jacques Solvay]]
|-
| 1986 - 1998 || [[Daniel Janssen (industrieel)|Daniel Janssen]]
|-
| 1998 - 2006 || [[Aloïs Michielsen]]
|-
| 2006 - 2012 || [[Christian Jourquin]]
|-
| 2012 - 2019 || [[Jean-Pierre Clamadieu]]
|-
| 2019 - 2023 || [[Ilham Kadri]]
|-
| 2023 - || Philippe Kehren
|}
| valign="top" |
{| class="wikitable"
! Periode !! Voorzitter
|-
| 1971 - 1991 || [[Jacques Solvay]]
|-
| 1991 - 1998 || [[Yves Boël]]
|-
| 1998 - 2006 || [[Daniel Janssen (industrieel)|Daniel Janssen]]
|-
| 2006 - 2012 || [[Aloïs Michielsen]]
|-
| 2012 - heden || [[Nicolas Boël]]
|}
|}

==Varia==
De Solvay-berghut op de [[Matterhorn]] in de [[Zwitserland|Zwitserse]] [[Alpen]] is genoemd naar Ernest Solvay, een van de oprichters van het bedrijf, die in 1917 met een donatie de bouw ervan mogelijk maakte. De hut bevindt zich op 4003 m hoogte op de zogeheten ''normaalroute'' naar de top via de Hõrnli-graat en is alleen bedoeld voor gebruik bij noodsituaties, niet voor geplande overnachtingen.

==Literatuur==
* Louis BERTRAND, ''Ernest Solvay, réformateur social'', University of Michigan, 1918.
* Grégoire WALLENBORN & Pierre MARAGE, ''La naissance de la physique moderne racontée au fil des Conseils Solvay'', Université Libre de Bruxelles, Brussel, 2009. 
* Kenneth BERTRAMS, e.a. ''Solvay: History of a Multinational Family Firm'', Cambridge University Press, 2013 (vertaald als ''[https://dipot.ulb.ac.be/dspace/bitstream/2013/145721/1/SolvayNL.pdf Een bedrijf in de spiegel van geschiedenis: Solvay, 1863-2013]'' {{pdf}}, 2013)
* Wolfgang RIEPL, ''De tentakels van de Solvay-families'', in: Trends, 8 september 2016.
* Ilse DE WITTE & Wolfgang RIEPL, ''"Gelukkig heeft Ernest Solvay zijn fortuin niet weggeschonken"'', in: Trends 8 september 2016.

==Externe link==
* [https://www.solvay.com/ Officiële website]

{{Appendix}}
{{Navigatie ondernemingen Bel20}}

[[Categorie:Belgische multinational]]
[[Categorie:Belgisch chemiebedrijf]]
[[Categorie:Bedrijf genoteerd aan Euronext Brussels]]
[[Categorie:Bedrijf met zetel in Brussel]]
[[Categorie:Eponiem]]