Brontekst bekijken van Schilderhuis

[[Bestand:Praag-wacht.jpg|miniatuur|[[Aflossing van de wacht]]]]
Een '''schilderhuis''', ook wel '''wachthuisje''', is een klein huisje, groot genoeg om een man te kunnen bevatten dat dient tot de beschutting van een [[schildwacht]] bij hevige regen. Een schilderhuisje kan van planken zijn vervaardigd, maar ook gemetseld zijn in [[Donjon|torens]], [[Weermuur|muren]], [[brug (bouwwerk)|brug]]gen, of bijvoorbeeld in de uitspringende hoeken van een [[bastion]].<ref>{{aut|H.M.F. Landolt}}, ''H.M.F. Landolt Militair woordenboek (twee delen.)'', uitgave: A.W. Sijthoff, Leiden 1861</ref>

==Geschiedenis==
[[Etymologie]]: ''schilderen'' is het bedrijvend werkwoord van ''"op schildwacht staan"'' het woord is waarschijnlijk afgeleid van het [[Schild (militaire bescherming)|schild]] dat een wachter bij zich droeg tijdens het waarnemen. "Ik heb geschilderd" (''Ik heb op wacht gestaan''); "Laat me daar niet staan schilderen" (''Laat me niet te lang op je wachten'', Belgisch Limburg). Het huisje waarin de wachter kon schuilen werd om die reden schilderhuis genoemd.<ref>{{aut|Pieter Weiland}}, ''Nederduitsch letterkundig woordenboek, Volume 2'', uitgave: Van Dieren, 1844</ref> Doorgaans mocht een schildwacht alleen bij zeer ongunstig weer in het schilderhuis schuilen. Voor het brengen van eerbewijzen en bij het naderen van aflossing, [[patrouille]]s of verdachte personen moest hij het schilderhuis tijdig verlaten.<ref>{{aut|KMA Breda}},''Handboek voor den soldaat'', Uitgave: Koninklijke Militaire Academie, Breda 1937</ref> Met name de houten schilderhuisjes zijn in de regel in opvallende kleuren geverfd. Oorspronkelijk werden ze geverfd in de wapenkleuren of landskleuren zoals zwart-wit voor [[Pruisen]], of rood-wit voor de [[Hanzestad|Hanzesteden]].<ref>{{Bronvermelding anderstalige Wikipedia|taal=de|titel=Schilderhaus|oldid=95748991|datum=20130707}}</ref>

==Zie ook==
* [[Lijst van vaktermen in de vestingbouwkunde]]

{{Commonscat|Sentry boxes}}
{{Appendix|2=
{{References}}
}}
{{Navigatie vaktermen vestingbouwkunde}}

[[Categorie:Krijgsmacht|Schild]]
[[Categorie:Vestingbouw]]
[[Categorie:Militaire sociologie]]