Brontekst bekijken van Santiago de Compostella

{{Infobox gemeente Spanje
| naam= Santiago de Compostella<!--N.B. In nl:wikipedia volgen we de spelling zoals die door de Nederlandse Taalunie is voorgeschreven, zelfs als de Taalunie het verkeerd doet. Daarom schrijven we Compostella met een dubbele l. Niet corrigeren a.u.b. -->
| coatofarms= [[Bestand:Coat of Arms of Santiago de Compostela.svg|80px|Wapen van Santiago de Compostella]]
| lat_deg = 42
| lat_min = 53
| lat_sec = 00
| lat_dir = N
| lon_deg = 8
| lon_min = 32
| lon_sec = 00
| lon_dir = W
| provincie= [[A Coruña (provincie)|A Coruña]]
| regio= [[Galicië (Spanje)|Galicië]]
| comarca= [[Comarca de Santiago|Santiago]]
| idnummer= 15.078
| oppervlaktotaal=221
| populatiedatum= 2004
| bevolking=92.298
| dichtheid= 417
| munwebpage= 
| detailkaart= Location of Santiago de Compostela.png
}}
{{Infobox werelderfgoed
| soort=cultuur
| afbeelding=Collage de Santiago de Compostela.jpg
| naam=Santiago de Compostella (oude stad)
| land={{ES}}
| regio=Europa en Noord-Amerika
| criteria=i, ii, iv
| UNESCO volgnr.=347
| inschrijving=1985
}}
'''Santiago de Compostella'''<ref name="spelling">Vernederlandste spelling met dubbele L volgens de lijst ''[http://taaladvies.net/taal/aardrijkskundige_namen/land/ES Buitenlandse Aardrijkskundige Namen]'' van de [[Nederlandse Taalunie|Taalunie]].</ref> (in het [[Castiliaans]] en [[Galicisch]]: ''Santiago de Compostela'' en in het [[Nederlands]] ''Sint-Jacob van Compostella)'' is de hoofdstad van de regio [[Galicië (Spanje)|Galicië]] in het noordwesten van [[Spanje]]. Santiago, dat [[Jakobus de Meerdere|Sint-Jakobus]] betekent (Sant Iago), is daarnaast de hoofdplaats van de [[comarca]] [[Comarca de Santiago|Santiago]], in de [[provincie]] [[A Coruña (provincie)|A Coruña]] in [[Galicië (Spanje)|Galicië]]. De stad heeft circa 100.000 inwoners, waaronder 35.000 studenten, en is de zetel van het Galicische bestuur.

De internationale [[Aeropuerto de Santiago de Compostela|luchthaven Santiago de Compostela]] ([[IATA]]-code SCQ) ligt tien kilometer ten oosten van de stad en is de belangrijkste luchthaven van Galicië.

== Legende ==
Volgens een legende zou het graf van de apostel [[Jakobus de Meerdere]], een van de discipelen van Jezus, zich hier bevinden. Zijn stoffelijk overschot zou, nadat hij in [[Judea]] was [[onthoofding|onthoofd]], in een stenen boot zijn gelegd waarin twee van zijn [[Discipel (christendom)|discipelen]] meereisden. De boot bereikte vanzelf de Galicische kust, waarna het dode lichaam werd begraven in de berg Libredón. Over het graf verrees een machtige [[basiliek]].

De kerkelijke feestdag van de apostel Jakobus is op [[25 juli]]. Hij is de patroonheilige van Spanje (in het bijzonder van Galicië en Santiago de Compostella). Op die dag is het dan ook groot feest in Santiago de Compostella.

Op 24 juli 2013 vond - aan de vooravond van dit feest - een [[Treinramp bij Santiago de Compostella|ernstige treinramp]] plaats nabij het station van Santiago de Compostella. De jaarlijkse feestelijkheden werden voor 2013 dan ook geheel afgelast.

== Naam ==
De stad heet officieel kortweg Santiago, maar er zijn nog veel meer steden die zo heten. Compostella is een toevoeging, die vooral wordt gebruikt als men de stad als bedevaartsoord beschouwt.

Vaak wordt gezegd dat de toevoeging komt van ''Campus Stellae'' (Sterrenveld), vanwege de ster die, volgens de overlevering, het gebeente van Jakobus op deze plaats heeft aangewezen. Een betere verklaring is dat de naam is afgeleid van het Latijnse ''compos[i]tum'' of in het plaatselijke Latijn ''composita tella'', dat wijst naar een ''begraafplaats'' of ''kerkhof''. Bij archeologische opgravingen tussen 1946 en 1959 werd inderdaad een Romeinse [[necropolis|necropool]] gevonden.

Compostela schrijft men in het Spaans met één L. De Taalunie schrijft voor dat de bijnaam in het Nederlands met een dubbele L wordt geschreven, maar dat een enkele L in het Nederlands in toenemende mate voorkomt.<ref>http://namen.taalunie.org/content/39487/santiago-de-compostella</ref> Een dubbele L zal tot een verkeerde uitspraak leiden als men denkt dat dat de Spaanse spelling is.

== Bestuurlijke indeling ==
Santiago de Compostella is de hoofdstad van de regio [[Galicië (Spanje)|Galicië]], maar heeft geen eigen provincie. Op dat niveau valt het in de [[A Coruña (provincie)|provincie A Coruña]]. Daarnaast is het de hoofplaats van de [[comarca]] [[Comarca de Santiago|Santiago]].

De president van de regionale regering en de gemeente zetelen beiden in het [[Pazo de Raxoi]], een historisch gebouw in de centrum van de stad.

== Bedevaartsoord ==
Santiago de Compostella is een van de belangrijkste christelijke [[bedevaart]]soorden. [[Pelgrim]]s uit heel Europa eindigen hier hun voet- of fietstocht.

Deze tocht noemt men de [[Camino de Santiago]] (De weg van Santiago). De pelgrims op weg naar Santiago zijn herkenbaar aan de [[Jakobsmantel|sint-jakobsschelp]], het teken van de heilige Jakob. De schelp heet in het Latijn ''Pecten jacobaeus'', in het Duits ''Pilgermuschel'' (pelgrimsschelp) of ''Jakobsmuschel'' en in het Frans ''coquille Saint-Jacques''. De schelp wordt gedragen met de sluiting naar boven (in tegenstelling tot de schelp van oliemaatschappij [[Royal Dutch Shell|Shell]]). Dit dier wordt langs de Galicische kust gekweekt (de kwekers zeggen niet precies waar, om diefstal te voorkomen) en is onder de naam ''vieira'' in de Galicische restaurants een gewilde delicatesse. De weg naar Santiago (in het Spaans ook wel 'el camino'; de weg genoemd) kent veel van deze tradities. Zo laten pelgrims een van huis meegenomen steen achter bij Cruz de Ferro waarmee ze symbolisch hun zonden van zich afleggen en (letterlijk) verlicht hun weg vervolgen.

== Demografische ontwikkeling ==
[[Bestand:Stjacquescompostelle1.jpg|thumb|Pelgrimsroutes naar Santiago de Compostella]]
[[Bestand:Vista aéra da zona vella de Santiago de Compostela.jpg|thumb|Zicht op de stad]]

<timeline>
Colors=
 id:a value:gray(0.9)
 id:b value:gray(0.7)
 id:c value:rgb(1,1,1)
 id:d value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:450 height:250
PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:100000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:b increment:12500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:a increment:2500 start:0
BackgroundColors = canvas:c

BarData=

 bar:1857 text:1857
 bar:1877 text:1877
 bar:1897 text:1897
 bar:1910 text:1910
 bar:1930 text:1930
 bar:1950 text:1950
 bar:1970 text:1970
 bar:1991 text:1991
 bar:2011 text:2011
 bar:2017 text:2017

PlotData=
 color:d width:25 align:left

 bar:1857 from:0 till: 26938
 bar:1877 from:0 till: 23629
 bar:1897 from:0 till: 24529
 bar:1910 from:0 till: 24660
 bar:1930 from:0 till: 39620
 bar:1950 from:0 till: 52675
 bar:1970 from:0 till: 65270
 bar:1991 from:0 till: 87807
 bar:2011 from:0 till: 95397
 bar:2017 from:0 till: 96456

PlotData=

 bar:1857 at: 26938 fontsize:s text: 26.938 shift:(-15,5)
 bar:1877 at: 23629 fontsize:s text: 23.629 shift:(-15,5)
 bar:1897 at: 24529 fontsize:s text: 24.529 shift:(-15,5)
 bar:1910 at: 24660 fontsize:s text: 24.660 shift:(-15,5)
 bar:1930 at: 39620 fontsize:S text: 39.620 shift:(-15,5)
 bar:1950 at: 52675 fontsize:S text: 52.675 shift:(-15,5)
 bar:1970 at: 65270 fontsize:S text: 65.270 shift:(-15,5)
 bar:1991 at: 87807 fontsize:S text: 87.807 shift:(-15,5)
 bar:2011 at: 95397 fontsize:S text: 95.397 shift:(-15,5)
 bar:2017 at: 96456 fontsize:S text: 96.456 shift:(-15,5)

</timeline>
{{Clearleft}}
:<small>Bron: [[Instituto Nacional de Estadística (Spanje)|INE]]; 1857-2011: volkstellingen</small>
:<small>Opm: aanhechting van Conjo (1930) en Enfesta (1970)</small>

== Bezienswaardigheden ==
=== Plaza del Obradoiro ===
{{Zie ook|Zie het artikel [[Plaza del Obradoiro]]}}

=== Plaza de Abastos ===
Markt van Abastos. Een van de vijf grootste markten van Spanje en het tweede meest bezochte monument van de stad.

=== Plaza de la Azabachería o Inmaculada ===
* Noordfaçade van de kathedraal of de Azabachería
* San Martín Pinario
Benedictijnse abdij van de elfde eeuw. Het huidige bouwwerk is barok.

=== Plaza de la Quintana ===
Noemt men ook Los Literarios. Casa de la Parra.

=== San Martín Pinario ===
Voormalig klooster, dateert uit de 18de eeuw, met gelijknamige kerk.

In [[1985]] werd het oude deel van de stad door de [[UNESCO]] tot [[werelderfgoed]] verklaard.
In de stad bevindt zich het kunstmuseum [[Centro Galego de Arte Contemporánea]].

== Partnersteden ==
* {{AR-VLAG}} [[Buenos Aires (stad)|Buenos Aires]] (Argentinië), sinds 1975.

== Geboren in Santiago de Compostella ==
* [[Mariano Rajoy Brey]] (1955), premier van Spanje (2011-2018), lid van de [[Partido Popular (Spanje)|Partido Popular]]

== Zie ook ==
* [[Treinramp bij Santiago de Compostella]]
* [[Pelgrimsroute naar Santiago de Compostella]]

== Externe links ==
* [http://www.santiagodecompostela.org/ Officiële website] (in het [[Galicisch]] met Spaanse, Franse, Duitse en Engelse vertaling)

{{Appendix}}
{{Navigatie steden Spanje}}
{{Navigatie provincie A Coruña}}
{{Navigatie werelderfgoed Spanje}}
{{Coor title dms|42|53|0|N|8|32|0|W|type:city(92298)_region:ES-GA}}

[[Categorie:Christelijke bedevaart]]
[[Categorie:Werelderfgoed in Spanje]]
[[Categorie:Santiago de Compostella| ]]
[[Categorie:Sint Jacobsroute]]