Brontekst bekijken van Otto II van Gelre

{{Infobox dynastie
| naam = Otto II
| leven = ca. 1215-1271
| afbeelding =
| onderschrift = 
| functie = [[Huis Gelre|Graaf van Gelre en Zutphen]]
| periode = [[1229]]–[[1271]]
| voorganger = [[Gerard III van Gelre|Gerard III]]
| opvolger = [[Reinoud I van Gelre|Reinoud I]]
| vader = [[Gerard III van Gelre]]<ref name="vader">''Kronijk van Arent toe Bocop'', p. [http://reader.digitale-sammlungen.de/en/fs1/object/goToPage/bsb10272974.html?pageNo=129 111.]</ref>
| moeder = [[Margaretha van Brabant (-1231)|Margaretha van Brabant]]<ref name="moeder">''Genealogia Ducum Brabantiæ Heredum Franciæ'' 7 (= {{Aut|J. Heller}} (ed.), ''[[Monumenta Germaniae Historica]], Scriptores'' XXV, Hannover, 1880, p. [http://www.dmgh.de/de/fs1/object/goToPage/bsb00000865.html?pageNo=390 390]).</ref>
}}
'''Otto II van Gelre''' (ca. 1215 — 10 januari 1271<ref>9 januari 1271: ''Kronijk van Arent toe Bocop'', p. [http://reader.digitale-sammlungen.de/en/fs1/object/goToPage/bsb10272974.html?pageNo=206 188.]</ref>), bijgenaamd ''de Lamme'', was [[Graaf (titel)|graaf]] van [[Graafschap Gelre|Gelre]] en Zutphen van 22 oktober 1229 tot zijn dood in 1271. Hij is de zoon van graaf [[Gerard III van Gelre]] (ook wel aangeduid als Gerard IV of Gerard V)<ref name="vader"/> en [[Margaretha van Brabant (-1231)|Margaretha van Brabant]].<ref name="moeder"/> De graaf had vele bijnamen. Voorbeelden hiervan zijn ''de Lamme'', ''de Paardenvoet''<ref>{{Aut|G. Hellinga}}, ''Hertogen van Gelre, middeleeuwse vorsten in woord en beeld (1021-1581)'', Zutphen, 2012, p. 63.</ref> of ''de Hinkende'' vanwege zijn [[klompvoet]]. Een andere bijnaam was ook wel ''de Stedenstichter'' vanwege de vele plaatsen die hij tot stad verhief.

== Familie ==
Op vijftienjarige leeftijd volgde hij zijn vader [[Gerard III van Gelre]] op. Otto regeerde 42 jaar. Otto II trouwde in 1240 met [[Margaretha van Kleef (-1251)|Margaretha van Kleef]] († 10 september 1251),<ref>{{Aut|Christophorus Butkens|C. Butkens}}, ''Trophées tant sacrés que profanes du duché de Brabant'', I, Den Haag, 1724, pp. [https://books.google.be/books?id=P-NLAAAAcAAJ&hl=nl&pg=RA1-PA82 82]-[https://books.google.be/books?id=P-NLAAAAcAAJ&hl=nl&pg=RA1-PA83 83]: "''Virum Ottonem Comitem Gelrensem super conventionibus matrimonii inter ipsum comitem et filiam nostram Margaretam factis, obligavit''". Vgl. {{Aut|P.N. van Doorninck - J.S. van Veen}} (edd.), ''Acten betreffende Gelre en Zutphen 1107-1415'', Haarlem, 1908, pp. [https://archive.org/stream/actenbetreffend03ducgoog#page/n499/mode/2up 398-399], [https://archive.org/stream/actenbetreffend03ducgoog#page/n503/mode/2up 402], ''Kronijk van Arent toe Bocop'', p. [http://reader.digitale-sammlungen.de/en/fs1/object/goToPage/bsb10272974.html?pageNo=206 188.]</ref> de dochter van graaf [[Diederik VI van Kleef]] en [[Mechtild van Dinslaken]]. Zij schonk hem twee dochters:
* Elizabeth († 31 maart 1313, begraven in klooster Gräfrath, trouwde op 17 maart 1249 met graaf [[Adolf V van Berg]] (†28 september 1296)
* Margaretha († voor 1286), zij trouwde voor 1262 met graaf [[Engelram IV van Coucy]] en Oisy, Vicomte de Meaux (circa 1236 - 1311)

In 1253 trouwde hij met Filippa de Dammartin, dochter van graaf [[Simon van Dammartin]], en werd vader van:<ref name="Filippa & Reinoud">''Kronijk van Arent toe Bocop'', p. [http://reader.digitale-sammlungen.de/en/fs1/object/goToPage/bsb10272974.html?pageNo=206 188.] Vgl. ''Lignages de Coucy'' (= {{Aut|André Duchesne|A. Du Chesne}}, ''Preuves de l’Histoire des maisons de Guines, d’Ardres, Gand et Coucy'', Parijs, 1631, p. [https://books.google.be/books?id=8wx-yCoHAIsC&pg=RA1-PA384 384]), {{Aut|E. Prarond}} (ed.), ''Le cartulaire du comté de Ponthieu, Mémoires de la société d'émulation d'Abbeville'', II, Abbeville, 1897, CCXV, pp. [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k220693z/f282.image.langEN 279]-[http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k220693z/f283.image.langEN 280], {{Aut|P.N. van Doorninck - J.S. van Veen}} (edd.), ''Acten betreffende Gelre en Zutphen 1107-1415'', Haarlem, 1908, pp. [https://archive.org/stream/actenbetreffend03ducgoog#page/n501/mode/2up 401]-[https://archive.org/stream/actenbetreffend03ducgoog#page/n503/mode/2up 402.]</ref>
* [[Reinoud I van Gelre|Reinoud]] (1255-1326)<ref name="Filippa & Reinoud"/>
* Filippa, gehuwd met [[Walram de Rosse|Walram van Valkenburg, Monschau en Sittard]], zoon van [[Dirk II van Valkenburg]]
* Margaretha, gehuwd met graaf [[Diederik VIII van Kleef]].

== Levensloop ==
Otto II was graaf van Gelre van 1229 tot aan zijn dood. Hij bemiddelde vaak bij vetes in zijn omgeving. Ook werd hijzelf vaak in conflicten betrokken door zijn bezittingen in [[Hertogdom Westfalen|Westfalen]], onder andere met de graven van [[Graafschap Ravensberg|Ravensberg]] en [[Graafschap Tecklenburg|Tecklenburg]] maar ook met de bisschoppen van [[Bisdom Münster|Münster]], [[Osnabrück]] en [[Paderborn (stad)|Paderborn]].

Om de invloed in de Nederrijnlanden voerde Otto II vele oorlogen met de graven van [[Hertogdom Kleef|Kleef]] en bisschoppen van [[Prinsbisdom Utrecht|Utrecht]]. Zijn aanspraken op Salland moest hij daardoor opgeven.

In 1247 werd Otto II door [[paus Innocentius IV]] gevraagd of hij [[Rooms-koning]] wilde worden. Hij was de tweede keus, want de hertog van Brabant had de kroon al geweigerd. Hij wees dit aanbod af, omdat dit ambt veel nadeel zou brengen.

Het [[Klooster 's-Gravendaal]] werd in 1248 gebouwd op aandringen van zijn vrouw Margaretha van Kleef. De kloosterkerk was het eerste bouwwerk op het kloostercomplex. In hetzelfde jaar kwam de stad [[Nijmegen (hoofdbetekenis)|Nijmegen]] in zijn bezit. Otto II liet in 1250 aanvangen met de bouw van de [[Grote of Sint-Stevenskerk]], die pas in 1476 zou worden voltooid. In 1251 werd het lichaam van Margaretha van Kleef bijgezet in de kerk van het Klooster 's-Gravendaal. Vlak voor zijn dood vocht hij nog enkele geschillen met de stad Zutphen uit.

Otto bereikte als bondgenoot van de [[Lijst van graven van Brussel en hertogen van Brabant|Hertogen van Brabant]] en [[Lijst van graven van Holland|Graven van Holland]] (van 1261 t/m 1262) een hoge positie in [[Hertogdom Neder-Lotharingen]]. Hij verkreeg vele heerlijkheden waaronder [[Gebied van Grol|Groenlo]], [[Heerlijkheid Bredevoort|Bredevoort]] en [[Heerlijkheid Lichtenvoorde|Lichtenvoorde]]. Zodoende was hij beschermheer van [[Keulen (stad)|Keulen]].
[[Bestand:Goch Asperden - Kloster Graefenthal - Otto II 03 ies.jpg|thumb|Graftombe van Otto II bij Goch, Asperden op het kloostergoed 's-Gravendaal.]]

=== Voogd van Holland (1263-1266) ===
Otto II was een goede bondgenoot van [[Willem II van Holland]]. Toen deze sneuvelde in een campagne tegen de Friezen in 1256, erfde [[Floris V van Holland]] het graafschap Holland. Floris V stond nog onder voogdij van [[Floris de Voogd]] (tot 1258) en daarna door [[Aleid van Holland]] waarmee Otto II de voogdij bevocht over Holland en Zeeland met andere edelen.<ref>{{Aut|L. Mulder - J. Brouwers}} (edd.), ''Lexicon geschiedenis van Nederland & België'', Utrecht - Antwerpen, 1994.</ref> Bij de slag bij Reimerswaal op 22 januari 1263 versloeg Otto II zijn rivaal Aleid, waarna hij als voogd werd verkozen.<ref>{{Aut|E.H.P. Cordfunke}}, Familierelaties en dynastieke belangen, in {{Aut|D.E.H. de Boer - E.H.P. Cordfunke - H. Sarfatij}} (edd.), ''"Wi Florens ..." De Hollandse graaf Floris V in de samenleving van de dertiende eeuw'', Utrecht, 1996, pp. 24-29.</ref> In 1266 werd Floris V meerderjarig op twaalfjarige leeftijd en werd hij in staat geacht om zelf zijn graafschap te regeren.

Een andere bijnaam van Otto is ‘de stedenstichter’. Hij verleende tijdens zijn regeerperiode [[stadsrechten]] aan 29 steden, onder meer [[Geldern]] (1229), [[Goch]] (ca. 1230), [[Roermond (stad)|Roermond]] (1231), [[Harderwijk (hoofdbetekenis)|Harderwijk]] (1231), [[Grave (plaats)|Grave]] (1232), [[Emmerik]] (1233), [[Arnhem]] (1233), [[Lochem (stad)|Lochem]] (1233), [[Doetinchem (stad)|Doetinchem]] (1236), [[Doesburg]] (1237), [[Wageningen (Nederland)|Wageningen]] (1263) en [[Montfort (Limburg)|Montfort]] (waarschijnlijk in 1263). Omdat Otto onbevoegd was om deze stadsrechten te verlenen zijn al deze stadsrechten in 1310 op de landdag van Speyer vervallen verklaard. <ref> https://www.dbnl.org/tekst/_tij008186701_01/_tij008186701_01_0118.php </ref> <ref> https://www.google.co.th/books/edition/Bijdragen_en_Mededeelingen/0pg7AQAAIAAJ?hl=nl&gbpv=1&dq=elburg+1310&pg=PA47&printsec=frontcover pag 44</ref>

Otto II werd opgevolgd door zijn zoon [[Reinoud I van Gelre|Reinoud I]]. Hij ligt begraven in het [[Klooster 's-Gravendaal]], ook wel "Kloster Graefenthal".<ref>''Kronijk van Arent toe Bocop'', p. [http://reader.digitale-sammlungen.de/en/fs1/object/goToPage/bsb10272974.html?pageNo=202 184]: "in dat closter Gronnendael."</ref>

== Voorouders ==
{| class="wikitable" style="background:#FFFFFF; font-size:85%; text-align:center"
|- bgcolor="#E0E0E0"
!colspan="9"|Voorouders van Otto II van Gelre
|-
|'''Overgrootouders'''
|colspan="2"|[[Hendrik I van Gelre]] <br />(1117-1182)<br />∞ 1186<br />[[Agnes van Arnstein]] <br />(1130-<1179)<br />
|colspan="2"|[[Otto I van Beieren (hertog)|Otto I van Beieren]]<br /> (1117-1183)<br />∞ <br />[[Agnes van Loon]]<br /> (1150–1191)<br /> 
|colspan="2"|[[Godfried III van Leuven]] <br />(1140-1190) <br />∞ 1155 <br />[[Margaretha van Limburg]] <br /> (1135-1172)<br />
|colspan="2"| [[Mattheüs I van de Elzas]] <br />(1138-1173)<br />∞ 1150 <br />[[Maria van Boulogne]] <br />(1136-1182) <br />
|-
|'''Grootouders'''
|colspan="4"|[[Otto I van Gelre]] (1150-1207)<br />∞ 1186<br />[[Richarda van Beieren]] (1173-1231)<br />
|colspan="4"|[[Hendrik I van Brabant]] (1160-1235)<br />∞ <br />[[Mathilde van Boulogne (1210)|Mathilde van Boulogne]] (1161–1210)<br />  
|-
|'''Ouders'''
|colspan="8"|[[Gerard III van Gelre]] (1185-1229)<br />∞ 1206<br />[[Margaretha van Brabant († 1231)|Margaretha van Brabant]] (1190-1231)<br />
|-
|- bgcolor="#E0E0E0"
|colspan="9"|'''Otto II van Gelre (1215-1271)'''
|}

== Literatuur ==
* {{Aut|Pieter Lodewijk Muller|P.L. Muller}}, {{Link ADB|Otto II. (Graf von Geldern und Zuetphen)|art. Otto II. (Graf von Geldern und Zuetphen)}}, 24 (1887), pp.&nbsp;690–691.

{{Commonscat}}
{{Appendix|1=Bronnen|2=
* {{Aut|Noordzij, Aart}} (2009) ''Gelre. Dynastie, land en identiteit in de late middeleeuwen''. Werken Gelre 59 (Hilversum), proefschrift
* {{Aut|Evers, M. e.a.)}} (2003) ''Het hertogdom Gelre. Geschiedenis, kunst en cultuur tussen Maas, Rijn en IJssel'' (Utrecht Matrijs)
----
'''Referenties'''
{{References}}
}}

[[Categorie:Graaf van Gelre]]
[[Categorie:Huis Wassenberg]]
[[Categorie:Heer van Bredevoort]]
[[Categorie:Adel in de Nederlanden in de 13e eeuw|Gelre, Otto II]]