Brontekst bekijken van Oortje (munt)

[[Bestand:Oord (double duit), 1653 - Netherlands, province of Zeeland.jpg|thumb|250px|Oortje 1653 (57), Zeeland. Koper, diameter 24,5 mm, gewicht 4,1 g. Op de voorzijde staat een portret van Prins Maurits van Oranje.]]
Een '''oortje''' (soms: ''oord'') was een [[Nederland]]s koperen geldstuk ter waarde van ƒ&nbsp;0,0125, dat is twee [[duit]]en, een kwart [[stuiver]] of 1/80 gulden, wat met de [[decimalisatie]] van het Nederlandse geldsysteem verdween aan het begin van de [[19e eeuw]]. In [[België]] werd de term na de decimalisatie gebruikt voor een munt van 2 [[Belgische frank|centiem]]. Daar is de term in onbruik geraakt, toen de twee-centiemstukken vanwege de [[inflatie]] buiten omloop werden gesteld. Vanwege deze historie heeft de [[Bond Tegen Leenwoorden]] voorgesteld de naam oortje weer in te voeren, nu als naam voor een munt van 2 eurocent. 

Eén oortje was twee [[duit]]en waard, en vier oortjes waren een [[stuiver]] waard. In een [[Nederlandse gulden|gulden]] gingen dus 80 oortjes.

Er worden verschillende verklaringen gegeven voor de naam: 
* Afleiding van het [[Latijn]]se woord ''aureus'' (gouden munt), evenals het Deense [[øre]]. 
* Ontleend aan de herkomst (oord), die op de munt stond vermeld. 
* In de [[Middeleeuwen]] waren er talrijke munten in omloop die door een kruis in vier oorden (hoeken) verdeeld waren. 'Oord' kreeg zo de betekenis ''vierde deel van een munt''. 

De naam van het oortje is bewaard gebleven in de uitdrukkingen ''[[Lijst van uitdrukkingen en gezegden K-O#Oortje (munt)|zijn laatste oortje versnoept hebben]]'', de oren van het hoofd eten en [[Lijst van uitdrukkingen en gezegden K-O#oortje (munt)|hij zou een oortje in vieren bijten]]. Het Oortjespad nabij het Utrechtse gehucht (de) [[Kanis]] ontleent zijn naam aan het muntje dat moest worden betaald om vroeger gebruik te mogen maken van het pad.

==Zie ook==
* [[Geschiedenis van de Nederlandse gulden]]
* [[Lijst van oude muntsoorten in de Lage Landen]]

[[Categorie:Nederlandse munt]]
[[Categorie:Koperen munt]]