Brontekst bekijken van Oorlog bij volmacht

Een '''oorlog bij volmacht''' ([[Engels (hoofdbetekenis)|Engels]]: ''proxy war'') is een [[conflict (onenigheid)|conflict]] waarbij één partij (meestal een [[grootmacht]]) een andere partij, de gevolmachtigde, een [[oorlog]] laat voeren, en daarbij als achterman optreedt. De grootmacht levert [[economie (hoofdbetekenis)|economische]], [[ideologie|ideologische]], [[logistiek]]e en/of militaire steun. De gevolmachtigde is meestal een kleiner land.
De gevolmachtigde draait echter meestal voor de negatieve consequenties van zo'n oorlog op. De grootmacht, die bang is voor gezichtsverlies, trekt zijn handen principieel van de zaak af.

==Voorbeelden==
Voorbeelden van oorlogen bij volmacht zijn:
* de [[Grieks-Turkse Oorlog]] van 1922, waarbij het [[Verenigd Koninkrijk (hoofdbetekenis)|Verenigd Koninkrijk]] als achterman voor [[Griekenland]] optrad;
* de [[Koreaanse Oorlog]] (1950-1953), waarbij de [[Sovjet-Unie]] en de [[Verenigde Staten (hoofdbetekenis)|VS]] als achtermannen optraden;
* de [[Suezcrisis]] van 1956, waarbij het Verenigd Koninkrijk en [[Frankrijk (hoofdbetekenis)|Frankrijk]] als achtermannen voor Israël optraden;
* de [[Vietnamoorlog]] (1955-1975), waarbij de Sovjet-Unie, [[Volksrepubliek China|China]] en de VS als achtermannen optraden;
* de [[Chinees-Vietnamese Oorlog|inval van China in Vietnam]] (1979), waarbij de USSR en de VS als achtermannen optraden voor respectievelijk [[Vietnam]] en China;
* de [[Syrische Burgeroorlog]] (2011-heden), waarbij onder meer de VS en Rusland als achtermannen optraden voor respectievelijk de oppositie en Syrië;
* de [[Jemenitische Burgeroorlog (2015)|Jemenitische Burgeroorlog]] (2015-heden), waarbij onder meer [[Saoedi-Arabië]] en [[Iran]] als achtermannen optraden voor respectievelijk de [[Abd Rabbuh Mansur Al-Hadi|Al-Hadi]]-regering en de [[Houthi's|Houthi-rebellen]]. 

===Afghanistan===
De VS gaven via de [[Pakistan|Pakistaanse]] inlichtingendienst [[Directorate for Inter-Services Intelligence|ISI]] militaire en financiële steun aan de [[Afghanistan|Afghaanse]] [[moedjahedien]]. De ISI kreeg ook vanuit [[Saoedi-Arabië]] geld om de moedjahedien te steunen. De Saoedi's hamerden er echter op dat alleen de islamitische moedjahedien hun steun konden ontvangen. De ISI verdeelde op basis van eigen criteria wapens en geld aan zeven moedjahedin-partijen (Afghanistan National Liberation Front, Movement of the Islamic Revolution, National Islamic Front of Afghanistan, Islamic Party of Afghanistan factie Hekmatyar, Islamic Party of Afghanistan factie Khalis, Islamic Society of Afghanistan en de Islamic Union for the Freedom of Afghanistan). 
De Sovjet-Unie gaf op haar beurt rechtstreekse logistieke steun via Russische troepen, maar ook financiële en militaire steun aan de communistische regering in het land.

Na het einde van de [[Koude Oorlog]] en het [[uiteenvallen van de Sovjet-Unie]] spreekt men van een regionalisering van de oorlog bij volmacht, met [[India]], Pakistan en de Centraal-Aziatische staten ([[Oezbekistan]], [[Turkmenistan]], [[Tadzjikistan]]) als nieuwe achtermannen.

[[Categorie:Koude Oorlog]]
[[Categorie:Oorlog naar type]]