Brontekst bekijken van Nicolaas Cop

'''Nicolaas Cop''' (ook bekend als Nicolaus Cop, Nicolaus Copus; Kopp; Kob of Cope, [[Parijs (hoofdbetekenis)|Parijs]], circa 1501 - aldaar, [[1540]]) was een [[Zwitserland|Zwitserse]], [[protestant]]se [[reformatie|hervormer]] en vriend van [[Johannes Calvijn]]. Hij was vanaf 10 oktober 1533 rector van de [[Universiteit van Parijs]].

Nicolaas Cop was de jongste zoon van ''Guillaume Cop'', lijfarts van koning [[Frans I van Frankrijk]]. Hij was vriend van Calvijn geworden tijdens hun gezamenlijke studietijd aan het ''Collège de Montaigu''. Cop studeerde filosofie en geneeskunde in Parijs, leerde vanaf 1530 filosofie op het ''Collège Sainte-Barbe'' en werd op 10 oktober 1533 als rector van de [[Universiteit van Parijs]] aangesteld.

==Hervorming==
Rond 1533, toen Calvijn naar Parijs was teruggekeerd, stegen er spanningen tussen de humanistische en religieuze hervormers van het Collège Royal en de conservatieve senior faculteitsleden. Nicolas Cop, een van de hervormers, was gekozen tot rector van de universiteit, hoewel deze instelling [[Maarten Luther]] over het algemeen veroordeelde. Op de dag van [[Allerheiligen]], 1 november 1533, voerde Cop als rector zijn [[inauguratie]]rede, waarin hij zijn sympathie voor Luther bekende.<ref>Concio Academica nomine rectoris universitatis Parisiensis scripta. CO 10b: 30-36; OS 1: 4-10. Zie ook Eberhard Busch et al ., Eds., Calvin - Studien Ausgabe vol.1 / 1, Reformatorische Anfange (1533-1541). Neu Kirchen: Vly Vluyn 1994, blz. 10-25.</ref> Cop behandelde de noodzaak tot hervorming en vernieuwing binnen de [[Rooms-Katholieke Kerk]] en benadrukte de verschillen tussen de [[zaligsprekingen]] van de [[evangelie|evangeliën]] en de theologie en praktijken van de periode van voor de [[contrareformatie]] binnen de Rooms-Katholieke Kerk. Calvijn was zeker beïnvloed, maar onderschreef niet de rede van Cop, die de leer van ''rechtvaardiging door het geloof alleen'' verdedigde. Calvijn wordt beschouwd als medeplichtig omdat hij zich naar Parijs had gespoed, net voor het uitspreken van Cops inauguratierede.

Nicolas Cops inauguratierede als rector van de Universiteit van Parijs veroorzaakte een felle reactie binnen de faculteit, waarvan velen die als des [[ketter]]s veroordeelden. Binnen twee dagen, op 3 november 1533, hadden twee [[Franciscaan|Franciscanen]] een klacht ingediend in het [[Parlement van Parijs]] tegen Cop voor [[dwaalleer]]. Cop verscheen voor het parlement<ref>Dit was een Franse instelling die niet gelijkwaardig was aan die in Nederland</ref> en, bij gebrek aan steun van de koning of de universiteit, moest hij vluchten. Cop vertrok in februari 1534 in het geheim naar [[Bazel (Zwitserland)|Bazel]] en ging vervolgens naar [[Freiburg im Breisgau|Freiburg]] met de [[theoloog|theologen]] Erasmus en [[Ludwig Bär]]. Hij maakte kennis  met hervormers in Straatsburg en ontmoette de Zwitserse [[humanist]] en arts Ludovicus Carinus of [[Ludwig Carinus]], die hij in Parijs had leren kennen. <br />Koning Francis I verwees, refererend aan de opstand die tijdens Cops korte ambtstermijn als rector ontstond, naar "de vervloekte Luthers". Calvijn, betrokken bij Cops overtreding, was het daarop volgende jaar genoodzaakt onder te duiken.

In januari 1535 kwam Cop samen met Calvijn aan in Bazel, een stad die onder invloed stond van de reformator [[Johannes Oecolampadius]].

==Verdere studie==
Cop vertrok opnieuw naar Parijs, waar hij in mei 1536 zijn medische akte behaalde. In het daaropvolgende jaar werd hij naar [[Schotland]] geroepen, waar een ziekte de pasgetrouwde ''Madeleine van Frankrijk'' had getroffen. <br />Tijdens zijn studie geneeskunde aan de Universiteit van Parijs, stierf Cop plotseling in de winter van 1539/1540.

== Trivia ==
Nicolas Cop was bevriend door de zuster van de koning, ''Marguerite de Navarre''. Hij gebruikte zijn positie om haar werk ''Le miroir de l'âme pécheresse'' (''De spiegel van de zondige ziel'') te rehabiliteren.

Protestantse familieleden van Nicolas Cop namen uiteindelijk de toevlucht tot het [[Rijnland (Duitsland)|Rijnland]], waar zijn achternaam verduitst werd naar "Kob", voordat de naam in de Amerikaanse koloniën tot Cope werd verbasterd.<ref>De Cop / Kob / Cope Papers" in 2009 in bezit van Marsha Cope Huie, LL.M. Cambridge Univ. (Cantab. Hons. 1986).</ref>

{{Appendix|1=Referenties, noten:|2=
* Deze pagina berust op een gedeeltelijke vertaling van het lemma op de (en)Wikipedia
* ''Calvin: A Biography'', Cottret, Bernard; Grand Rapids, Michigan: Wm. B. Eerdmans, 2000; {{ISBN|0-8028-3159-1}}. Engelse vertaling uit het origineel ''Calvin: Biografie'', Editions Jean-Claude Lattès, 1995.
* ''Calvin's Life'', Ganoczy, Alexandre, in ''The Cambridge Companion to John Calvin'', McKim, Donald K.; Cambridge University Press, Cambridge, 2004; {{ISBN|978-0-521-81647-2}}.
* '' A Life of John Calvin'', Alister E. McGrath; Basil Blackwell, Oxford, 1990; {{ISBN|0-631-16398-0}}.
* ''John Calvin: A Biography'', T.H.L. Parker; Lion Hudson plc, Oxford, 2006; {{ISBN|978-0-7459-5228-4}}.
* [https://doi.org/10.1093/fh/10.2.182]''Heresy and Protestantism, 1520-1542: Questions of Perception and Communication'', David Nicholls; Oxford Universiteit paper. 10 (2): 182-205, 1996. 
* ''The Cop / Cope / Kob Papers'' in bezit van Marsha Cope Huie, MA, JD; en LL.M. (Cantab. Hons.1986).
* ''Reformatorische Anfange (1553-41)'', Johannes Calvin; Neukirchen-Vluyn 1994.
{{References}}
}}

{{DEFAULTSORT:Cop, Nicolaas}}
[[Categorie:Frans hoogleraar]]
[[Categorie:Frans predikant]]
[[Categorie:Frans theoloog]]
[[Categorie:Reformator]]
[[Categorie:Protestantisme]]