Brontekst bekijken van Nassau-Dietz

{{Infobox historisch land
| Naam in Landstaal =Nassau-Dietz
| Status =Deel van het [[Heilige Roomse Rijk]]
| Voor1 =Nassau-Dillenburg
| Vlag_Voor1 =
| Voor2 =
| Vlag_Voor2 =
| Na1 =Nassau-Dillenburg
| Vlag_Na1 =
| Jaar van ontstaan =1606{{Bron?||2020|10|11}}
| Jaar van afloop =1742
| Vlag = 
| Vlagartikel =
| Wapen = [[Bestand:Nassau-Diez 1640 wapen.svg|125px]]
| Wapenartikel = Wapen van Nassau
| Leus = Zo wijd de wereld strekt!
| Kaart =
| Kaartjaar =
| Hoofdstad =[[Diez|Dietz]]
| Oppervlakte =
| Bevolking =
| Munteenheid =
| Nationale feestdag =
| Volkslied =
| Talen =[[Duits]]
| Religie =
| Regeringsvorm =[[Monarchie]]
| Staatshoofd =
| Plv. Staatshoofd =
| Regeringsleider =
| Legislatuur =
| Dynastie =[[Huis Nassau]]
}}
[[Bestand:1789 House of Orange-Nassau possessions in Germany.png|{{largethumb}}|Kaart van Nassau-Oranien met de vorstendommen en ambten in 1789]]'''Nassau-Dietz''' is een tak van het [[Huis Nassau]] die ontstond na het overlijden van [[Jan VI van Nassau-Dillenburg|Jan van Nassau]] ([[1536]]-[[1606]]).

== Ontstaan van het graafschap Nassau-Dietz ==
In 1606{{Bron?||2020|10|11}} wordt [[Nassau-Dillenburg]] verdeeld onder de vijf zonen van Jan VI, waarbij [[Ernst Casimir van Nassau-Dietz|Ernst Casimir]] ([[1573]]-[[1632]]) het [[graafschap Diez]] (rond het stadje [[Diez]]) erft. Hij is dus de stichter van het huis Nassau-Diez, in Nederland Nassau-Dietz genoemd.{{Bron?||2020|10|11}} Het graafschap maakte deel uit van de [[Nederrijns-Westfaalse Kreits]]. In 1652 wordt de graaf van Nassau-Dietz tot rijksvorst verheven.

== Hereniging van alle Ottoonse landen ==
Als de tak [[Nassau-Hadamar]] in 1711 uitsterft, komt dit vorstendom aan de overgebleven drie takken: [[Nassau-Siegen]], [[Nassau-Dillenburg]] en Nassau-Dietz. Graaf [[Christiaan van Nassau-Dillenburg]] treedt op als regent in Hadamar.{{Bron?||2020|10|11}} Met de dood van graaf Christiaan in 1739 is ook de tak Nassau-Dillenburg uitgestorven. In 1620 was [[Nassau-Beilstein]] al met Nassau-Dillenburg verenigd.{{Bron?||2020|10|11}} Als dan met [[Willem Hyacinth van Nassau-Siegen|Willem Hyacinthus]] in 1743 ook [[Nassau-Siegen]] is uitgestorven kan de vorst van Nassau-Dietz alle landen van de Ottoonse linie herenigen.

== Oranje-erfenis ==
De achterkleinzoon van Ernst Casimir, [[Johan Willem Friso van Nassau-Dietz]], wordt in [[1702]] erfgenaam van zijn kinderloos overleden verre neef koning-stadhouder [[Willem III van Oranje|Willem III]] waarmee de bezittingen van de takken Nassau-Dietz en Oranje-Nassau gedeeltelijk bij elkaar komen. Johan Willem Friso wordt hiermee ook ''Prins van Oranje''.
De titel van Nassau-Dietz wordt daarna in Duitsland vervangen door: ''Fürst von [[Vorstendom Nassau-Oranje|Nassau-Oranien]]''.{{Bron?||2020|10|11}} In Nederland wordt dat prins van Oranje-Nassau.
De keizerlijke administratie blijft echter de titel Nassau-Dietz of Nassau-Dillenburg gebruiken. Een ander deel van de Oranje-erfenis ([[graafschap Meurs]], [[graafschap Lingen]]) gaat naar de [[Koninkrijk Pruisen|koning van Pruisen]], die voortaan ook de titel prins van Oranje voert.

== Vorstendom onder vreemde heersers ==
Bij de Rijnbondacte van [[12 juli]] [[1806]] werd het graafschap Dietz met onderhorigheden onder de soevereiniteit van het [[groothertogdom Berg]] gesteld: de mediatisering. In [[1808]] werden aan de prins van Oranje alle rechten ontzegd. Na de nederlaag van Napoleon werd in [[1813]] het oude gezag hersteld. Op [[31 mei]] [[1815]] sloot de prins van Oranje een verdrag met Pruisen, waarbij hij al zijn Duitse bezittingen aan Pruisen afstond. Nog dezelfde dag stond Pruisen het voormalige vorstendom Diez aan het hertogdom Nassau af.

== Gebied ==
Het vorstendom Dietz bestaat uit de ambten Diez, Dauborn en Marienberg (tot 1782 deel van de heerlijkheid Beilstein).

== Literatuur ==
A.J. Weidenbach: Nassauische Territorien (1870)

== Zie ook ==
* [[Lijst van heersers van Nassau]]
[[Categorie:Historisch land in Duitsland]]
[[Categorie:Huis Nassau-Dietz| ]]
[[Categorie:Geschiedenis van Rijnland-Palts]]
[[Categorie:Rijksgraafschap]]