Brontekst bekijken van M1 Carbine

{{Infobox wapen
| naam=M1 carbine
| afbeelding=M1 Carbine.jpg
| onderschrift=M1 carbine
| type=Semiautomatisch karabijn
| oorsprong={{US}}
| dienst=1942-1973 (Verenigde Staten)
1942-heden (andere landen)
| ontwerper=Fred Humeston
William C. Roemer
David Marshall Williams
| eenheidskost=Ongeveer $45 (gelijk aan $700 in 2021)
| productie_datum=juli 1942-augustus 1945 voor de Amerikaanse strijdkrachten
| aantal=6.121.309 tijdens de tweede wereldoorlog
| patroon=.30 Carbine
| snelheid=607 m/s
| bereik=270 m
| lengte=900 mm
| deel_lengte=loop 451 mm
| gewicht=2,4 kg ongeladen
2,6 kg geladen
}}

De '''M1 Carbine''' is een [[karabijn]] van [[Verenigde Staten|Amerikaanse]] makelij, met vijftien [[patroon (munitie)|patronen]] [[Kaliber (wapen)|kaliber]] 0,3" (7,62 × 33&nbsp;mm) per [[magazijn (wapen)|magazijn]]; ook is er een langer magazijn gemaakt dat dertig patronen kan bevatten.
Het voordeel van het geweer is dat het een compact en [[semiautomatisch wapen]] is. Het werd ontwikkeld door de [[Winchester Repeating Arms Company]]. Hoewel de M1 Carbine ook wel vaak de 'Baby Garand' wordt genoemd is hij echter niet van dezelfde ontwikkelaar. Het wapen werd ontwikkeld om de [[M1911|Colt 1911A1]] te vervangen, maar dit is echter nooit gebeurd. De M1 Carbine was en is nog altijd een zeer populair wapen. Er werden meer M1 Carbines geproduceerd in de Tweede Wereldoorlog dan de populaire [[M1 Garand]]. Ook bestaat er een model met inklapbare [[Kolf (vuurwapen)|kolf]]: de M1A1 Carbine; dit model werd ontwikkeld voor de luchtlandingstroepen, maar er werden door deze eenheden ook de standaard infanterieversies gebruikt. In de laatste jaren van de oorlog werden verbeteringen aangebracht. Er werd een [[bajonet]] (M4 Bayonet) ontwikkeld en van het eerst L-sight werd een verstelbaar [[vizier (wapen)|vizier]] gemaakt. Er zijn tussen einde 1941 en midden 1945 zo'n 6.221.220 M1 Carbines geproduceerd door verschillende fabrikanten.

Een variatie op de M1 carbine is de M2. Deze is identiek aan de M1 met het verschil dat deze zowel semiautomatisch als volautomatisch kan schieten. Hiertoe werd gebruikgemaakt van een 30-patroons magazijn. De vuursnelheid is 650-700 schoten per minuut. De M2 werd op 23 oktober 1944 in gebruik genomen door het [[Verenigde Staten|Amerikaanse]] leger.
De M1 wordt ook "nickel rifle" genoemd, omdat de voorste riem bevestiging met een muntje kon worden losgedraaid. Hierna kon het wapen gedemonteerd worden. De gedachte hierachter was dat iedere soldaat wel een muntje bij zich had en derhalve het wapen kon demonteren. Na de tweede wereldoorlog kocht de Rijkspolitie dit wapen voor kiloprijs en deed de M1 dienst tot de vervanging rond 1990, door de Heckler&Koch MP5.

== Fabrikanten ==
* Winchester Repeating Firearms Company 828.059 (13,5%)
* Inland Manufacturing Division of General Motors 2.632.097 (43%)
* Underwood-Elliot-Fisher 545.616 (8,9%)
* Rock-Ola Manufacturing Corporation 228.500 (3,7%)
* Quality Hardware Machinery Corporation 359.666 (5,9%)
* National Postal Meter 413.017 (6,8%)
* Irwin Pedersen Arms Company 1000 (0,01%)
* Standard Products 247.100 (4%)
* International Business Machines 346.500 (5,7%)
* Saginaw SG Division of General Motors 517.212 (8,5%)

== Gebruik ==
=== Tweede wereldoorlog ===
[[Bestand:USMC M1 Carbine.JPEG|miniatuur|Een Amerikaanse marinier met een karabijn op Guam]]
De M1 carbine, met het minder krachtige .30 carabine patroon was nooit bedoeld om als primair wapen voor gevechtseenheden gebruikt te worden. Het was echter wel effectiever dan .45 kaliber [[Machinepistool|machinepistolen]] uit dat tijdperk op het gebied van nauwkeurigheid en doordringingsvermogen. Om deze reden werd het wapen in grote aantallen in gebruik genomen door officieren, parachutisten, [[Onderofficier|onderofficieren]], en ondersteunende troepen.<ref>{{Citeer boek |titel=GI : the US Infantryman in World War II |achternaam=Rush |voornaam=Robert S. |medeauteurs=Elizabeth Sharp, Ian Palmer |url=https://www.worldcat.org/oclc/56139319 |uitgever=Osprey |plaats=Oxford |datum=2003 |isbn=1-84176-739-5}}</ref> De eerste M1 carbine karabijnen werden halverwege 1942 geleverd, aanvankelijk met prioriteit voor troepen in [[Europa (werelddeel)|Europa]].<ref>{{Citeer boek |titel=Shots fired in anger : a rifleman's view of the war in the Pacific, 1942-1945, including the campaign on Guadalcanal and fighting with Merrill's Marauders in the jungles of Burma |achternaam=George |voornaam=John B. |url=https://www.worldcat.org/oclc/8409550 |uitgever=National Rifle Association of America |plaats=Washington, D.C. |datum=1981 |isbn=0-935998-42-X}}</ref>

De Britse "[[Special Air Service]]" (SAS) gebruikte M1 en M1A1 karabijnen vanaf 1943. Het wapen werd in gebruik genomen na het besluit om deze wapens aan verzetsgroepen uit te delen waar Britse [[Special Operations Executive]] soldaten zich ter ondersteuning aansloten. Er werd voor een Amerikaans wapen gekozen omdat de gebieden waar deze operaties plaatsvonden later tijdens [[Operatie Overlord]] binnen de grenzen van Amerikaanse sectoren zouden vallen. Andere Britse speciale eenheden, zoals No.30 Commando gebruikten het wapen ook tijdens de tweede wereldoorlog. Verschillende eenheden van het Britse leger en de koninklijke Malayse politie gebruikten de M2 karabijn tijdens de crisis in [[Malaya (Britse Rijk)|Brits Malaya]].<ref>{{Citeer web |url=https://www.gohd.com.sg/shop/spearhead-in-malaya-j-w-g-moran-1959-1st-edition/ |titel=Spearhead in Malaya – J.W.G. Moran (1959) (1st edition) – GOHD Books |bezochtdatum=2023-05-01 |taal=en|archiefurl=https://web.archive.org/web/20230406195811/https://www.gohd.com.sg/shop/spearhead-in-malaya-j-w-g-moran-1959-1st-edition/|archiefdatum=2023-04-06}}</ref><ref>{{Citeer web |url=https://www.gohd.com.sg/shop/the-door-marked-malaya-oliver-crawford-1958-1st-ed/ |titel=The Door Marked Malaya – Oliver Crawford (1958) (1st ed) – GOHD Books |bezochtdatum=2023-05-01 |taal=en|archiefurl=https://web.archive.org/web/20230406134802/https://www.gohd.com.sg/shop/the-door-marked-malaya-oliver-crawford-1958-1st-ed/|archiefdatum=2023-04-06}}</ref><ref>{{Citeer web |url=https://www.cameron-highland-destination.com/jungle-beat-roy-follows-fort-brooke.html |titel=The Jungle Beat – Roy Follows, of Fort Brooke and Cameron Highlands {{!}} Comprehensive Guide to Cameron Highlands |datum=2020-10-18 |bezochtdatum=2023-05-01 |taal=en|archiefurl=https://web.archive.org/web/20230110232245/https://www.cameron-highland-destination.com/jungle-beat-roy-follows-fort-brooke.html|archiefdatum=2023-01-10}}</ref>

Een klein aantal M1 karabijnen werden door Duitsland buitgemaakt tijdens de tweede wereldoorlog, voornamelijk na [[D-day]].<ref>{{Citeer boek |titel=Nuts! the Battle of the Bulge : the story and photographs |achternaam=Goldstein |voornaam=Donald M. |medeauteurs=Katherine V. Dillon, J. Michael Wenger |url=https://www.worldcat.org/oclc/30070420 |uitgever=Brassey's |plaats=Washington |datum=1994 |isbn=0-02-881069-4}}</ref> De Duitsers noemden het wapen ''Selbstladekarabiner 455(a).'' De ''a'' staat hier voor het land van herkomst, namelijk Amerika. Na de oorlog werd het wapen gebuikt door Duitse grenstroepen in [[Beieren]] tot in de jaren 50.

=== Koreaoorlog ===
Ten tijde van de [[Koreaanse Oorlog|Koreaoorlog]] waren machinepistolen in het [[United States Army|Amerikaanse leger]] grotendeels vervangen door de M2 carbine.<ref>{{Citeer boek |titel=The M16 |achternaam=Rottman |voornaam=Gordon L. |medeauteurs=Martin Pegler |url=https://www.worldcat.org/oclc/699764134 |uitgever=Osprey Publishing |plaats=Botley, Oxford, UK |datum=2011 |isbn=978-1-84908-690-5}}</ref> Hoewel dit de meest voorkomende karabijn was werd de M1 carbine ook nog in grote getalen gebuikt tijdens deze oorlog, voornamelijk door ondersteuningseenheden.<ref>{{Citeer boek |titel=The M1 carbine |achternaam=Thompson |voornaam=Leroy |url=https://www.worldcat.org/oclc/794243376 |uitgever=Osprey |plaats=Oxford |datum=2011 |isbn=978-1-84908-907-4}}</ref><ref name=":0">{{Citeer web |url=https://www.americanrifleman.org/content/arms-of-the-chosin-few/ |titel=An Official Journal Of The NRA {{!}} Arms Of The Chosin Few |achternaam=Association |voornaam=National Rifle |bezochtdatum=2023-05-01 |werk=An Official Journal Of The NRA |taal=en|archiefurl=https://web.archive.org/web/20230501155134/https://www.americanrifleman.org/content/arms-of-the-chosin-few/|archiefdatum=2023-05-01}}</ref> De wapens kregen in Korea snel een slechte reputatie omdat ze in de extreme kou snel vastliepen.<ref>{{Citeer web |url=https://www.americanheritage.com/winter-yalu |titel=Winter Of The Yalu |bezochtdatum=2023-05-01 |werk=AMERICAN HERITAGE |taal=en|archiefurl=https://web.archive.org/web/20230407083459/https://www.americanheritage.com/winter-yalu|archiefdatum=2023-04-07}}</ref><ref name=":0" /><ref>{{Citeer boek |titel=Chosin, heroic ordeal of the Korean War |achternaam=Hammel |voornaam=Eric M. |url=https://www.worldcat.org/oclc/157023484 |uitgever=Zenith Press |plaats=St. Paul |datum=2007 |isbn=978-0-7603-3154-5}}</ref> Er kwamen ook steeds meer klachten van soldaten dat de kogels die ze afvuurden niet door de dikke kleding en uitrusting van [[Noord-Korea|Noord-Koreaanse]] en Chinese soldaten heen kwamen.<ref>{{Citeer boek |titel=Give me tomorrow : the Korean War's greatest untold story--the epic stand of the marines of George Company |achternaam=O'Donnell |voornaam=Patrick K. |url=https://www.worldcat.org/oclc/651072886 |plaats=Cambridge, MA |datum=2010 |isbn=978-0-306-81801-1}}</ref><ref>{{Citeer boek |titel=The last stand of Fox Company : a true story of U.S. Marines in combat |achternaam=Drury |voornaam=Bob |medeauteurs=Tom Clavin |url=https://www.worldcat.org/oclc/275170519 |uitgever=Atlantic Monthly Press |plaats=New York |datum=2009 |isbn=978-0-87113-993-1}}</ref><ref>{{Citeer boek |titel=The Chinese Army 1937-49 : World War II and Civil War |achternaam=Jowett |voornaam=Philip S. |medeauteurs=Stephen Walsh |url=https://www.worldcat.org/oclc/59138681 |uitgever=Osprey |plaats=Oxford |datum=2005 |isbn=1-84176-904-5}}</ref> Chinese vrijwilligers die buitgemaakte Amerikaanse M1 en M2 karabijnen toegewezen kregen hekelden de wapens om dezelfde redenen.<ref>{{Citeer boek |titel=Enter the dragon |achternaam=Spurr |voornaam=Russell |url=https://www.worldcat.org/oclc/449858222 |uitgever=Newmarket |plaats=New York |datum=2010 |isbn=978-1-55704-914-8}}</ref>

=== Vietnamoorlog ===
M1 en M2 karabijnen werden vanaf 1956 gebruikt door Amerikaanse militaire adviseurs in Vietnam,<ref name=":1">{{Citeer web |url=https://www.americanrifleman.org/content/the-m1-carbine-in-vietnam/ |titel=An Official Journal Of The NRA {{!}} The M1 Carbine In Vietnam |achternaam=Association |voornaam=National Rifle |bezochtdatum=2023-05-01 |werk=An Official Journal Of The NRA |taal=en|archiefurl=https://web.archive.org/web/20230501155135/https://www.americanrifleman.org/content/the-m1-carbine-in-vietnam/|archiefdatum=2023-05-01}}</ref> en later aan de beveiligingsdienst van de US Air Force en speciale eenheden van het Amerikaanse leger. Vanaf 1964 werden deze wapens vervangen met het nieuwe M16 geweer. Het wordt geschat dat aan het einde van de oorlog, in totaal 1,5 miljoen M1 en M2 karabijnen waren achtergelaten in Vietnam.<ref name=":1" />

Ten minste 793.994 zijn er aan het Zuid-Vietnamese leger gegeven, die het gedurende de hele oorlog gebruikte.<ref>{{Citeer web |url=http://www.bavarianm1carbines.com/carbinesnara.html |titel=Foreign Military Assistance |bezochtdatum=2023-05-01 |werk=www.bavarianm1carbines.com|archiefurl=https://web.archive.org/web/20230607163940/http://www.bavarianm1carbines.com/carbinesnara.html|archiefdatum=2023-06-07}}</ref>

== Referenties ==
{{References}}

== Zie ook ==
* [[Carbine]]

{{Navigatie vuurwapens Verenigde Staten Tweede Wereldoorlog}}
{{Commons|M1 Carbine}}

[[Categorie:Amerikaans vuurwapen in de Tweede Wereldoorlog]]