Brontekst bekijken van Liturgisch vaatwerk (katholicisme)

{{Zijbalk liturgisch gerei}}

Het '''[[liturgisch vaatwerk]] in de [[Rooms-Katholieke Kerk|Katholieke Kerk]]''' bestaat uit de niet-textiele benodigdheden voor het vieren van de [[Mis]]. Het liturgisch vaatwerk omvat de ''vasa sacra'' en de ''vasa non sacra''.

==Vasa sacra==
De ''vasa sacra'' of ''heilig vaatwerk'' (het liturgisch vaatwerk dat direct in aanraking komt met de geconsacreerde eucharistische gaven) zijn
* de [[miskelk]] met [[kelklepeltje]]
* de [[pateen]] of hostieschaal
* de [[Ciborie (liturgisch vaatwerk)|ciborie]]
* de [[Pyxis (kerk)|pyxis]] of ziekendoosje
* de [[monstrans]], die gebruikt wordt voor de aanbidding van de [[consecratie|geconsacreerde]] [[hostie]]
* de [[custodiale]] waarin de grote [[Hostie]] buiten de [[aanbidding]] in een [[lunula (christendom)|lunula]] wordt bewaard.
[[Bestand:Messdienergruppe -001-.jpg|thumb|left|350px|[[Misdienaar]]s met wierookvaten, lavabokan, lavaboschaal, kelk en hostieschalen]]

{{Clearleft}}

==Vasa non sacra==
De ''vasa non sacra'' (liturgisch vaatwerk dat niet in aanraking komt met de geconsacreerde eucharistische gaven) zijn
*de vaten en flesjes voor de [[H. oliën]]
*[[wierookvat]] en [[wierookscheepje]]
*[[wijwatervat]]
*[[lavabokan]] en [[lavaboschaal]] voor de [[handenwassing]]
*de [[ampul (mis)|ampullen]]
*[[ablutievat]], [[ablutiekelk]], [[ablutiekan]] en [[ablutiebeker]]
*[[hostiedoos]].

[[Bestand:Kelk en Hosties.jpg|thumb|left|300px|Pateen, ciborie, miskelk, kelkdoekje en bursa]]

==Vereisten voor het liturgische vaatwerk==
Artikels 327 tot en met 334 van de [[Romeins Missaal|Institutio Generalis Missalis Romani]] (editie van 2000) bepalen de vereisten waaraan het heilig vaatwerk (vasa sacra) moet voldoen. De belangrijkste bepalingen zijn dat, zeker wat het vaatwerk betreft dat bestemd is om het Lichaam en het Bloed van de Heer te bevatten, het uit een nobel en sterk materiaal moet vervaardigd zijn. Breekbaar materiaal zoals glas, aardewerk of klei mogen hiervoor niet gebruikt worden, zoals [[Redemptionis Sacramentum]] in 2004 verduidelijkte. Sinds de [[Tweede beeldenstorm]] en de liturgische vernieuwingen was men op sommige plaatsen dit breekbaar en alledaags materiaal gaan gebruiken; vroeger bestonden hier rond geen problemen, daar voor [[1968]] de reglementering voor liturgische voorwerpen streng was, veelal was (een laag van) [[goud]] verplicht.

De [[sanctusbel]] en de [[altaarschel]] behoren niet tot het vaatwerk. Dit zijn strikt genomen [[muziekinstrument]]en.

Liturgische voorwerpen van textiel worden [[paramenten]] genoemd. Deze omvatten onder andere het [[kelkgerei]].

==Afbeeldingen==

Vasa sacra
<gallery>
Bestand:Chalice.jpg|Miskelk
Bestand:Chalice and paten of Charles de Foucauld.jpg|Pateen naast de miskelk
Bestand:Ciborie1.jpg|Ciborie
Bestand:Oblatask med lock - Skoklosters slott - 91930.jpg|Pyxis
Bestand:Corpus Christi en Lomo Magullo.jpg|Monstrans
Bestand:Custodia2.jpg|Custodiale
</gallery>

Vasa non sacra
<gallery>
Bestand:Chrismatory.jpg| Vaten voor de heilige oliën
Bestand:Kirchenschatz Stadtpfarrkirche Rapperswil - Rauchfass nach 1709 - Stadtmuseum Rapperswil 2012-12-01 16-34-25 (P7700).jpg|Wierookvat
Bestand:Kapelle Nispert Weihwasserbecken.jpg|Wijwatervat
Bestand:Nineteenth century lavabo in the treasury of the Cathedral of Trier.jpg|Lavabokan en schaal
Bestand:2006.10 Vinajeras.jpg|Ampullen
</gallery>

{{Appendix|2=
* [https://www.usccb.org/liturgy/current/romanmissalind.shtml Institutio Generalis Missalis Romani] (Latijnse grondtekst en Engelse vertaling)
}}
{{Navigatie christendom}}

[[Categorie:Liturgisch voorwerp in de katholieke kerk]]