Brontekst bekijken van Lancelot

{{Zie artikel|Voor de geuzenleider, zie [[Lancelot van Brederode]] (?-1573).}}
{{Infobox personage
| kleur          = 
| naam           = Lancelot
| serie          = [[Arthurlegende]]
| afbeelding     = Lancelot3344.jpg
| onderschrift   = Lancelot (1911)
| cover-op-enwp  = 
| eerste         = ''[[Erec et Enide]]''
| laatste        = 
| duur           = 
| reden          = 
| bedenker       = [[Chrétien de Troyes]] (?)
| vertolker      = Paul Panzer, William Russel, [[Robert Taylor (acteur)|Robert Taylor]], [[Cornel Wilde]], [[Franco Nero]], [[Robert Bresson]], [[John Cleese]], Nicolas Clay, [[Richard Gere]], [[Michael Vartan]], [[Hank Azaria]], [[Ioan Gruffudd]], Santiago Cabrera, Sinqua Walls, [[Dan Stevens]], [[Matt Frewer]], [[Jerry O'Connell]], [[Daniel Sharman]]
| stem           = [[John Krasinski]]
| aflevering     = 
| volledige naam = Lancelot Du Lac (Lancelot van het Meer)
| bijnaam        = 
| alias          = Launcelot, Lanselos, Lanslod Lak, Lawnslot y Llyn
| soort          = 
| geslacht       = Man
| leeftijd       = 
| geboren        = 
| geboorteland   = 
| nationaliteit  = [[Koninkrijk Frankrijk|Frans]]
| overleden      = 
| doodsoorzaak   = 
| beroep         = [[Orde van de Ronde Tafel|Ridder van de Ronde Tafel]]
| titel          = Prins, Sir
| religie        = 
| kracht         = 
| ouders         = [[koning Ban]] en [[Elaine de Oudere]]
| broer          = 
| zus            = 
| huwelijken     = Elaine van Corbenic
| partnerschap   = 
| relaties       = [[Guinevere (personage)|Guinevere]]
| kinderen       = [[Galahad (hoofdbetekenis)|Galahad]]
| kleinkinderen  = 
| grootouders    = 
| familie        = [[Bors (Arthurlegende)|Bors de Oudere]] (oom), [[Bors (Arthurlegende)|Bors de Jongere]], Sir Hector en Sir [[Lionel]] (neven)
| afbeeldingbreedte = 160
}}
'''Launcelot Du Lac''' ('''Lancelot van het Meer''') is in een literaire [[Sage (volksverhaal)|sage]] de trouwste dienaar van [[koning Arthur]], een van de [[Orde van de Ronde Tafel|Ridders van de Ronde Tafel]].

== De legende ==
Volgens de legende was hij de vader van [[Galahad (hoofdbetekenis)|Galahad]] en zijn hij en de koning goede vrienden. Desalniettemin wordt Lancelot verliefd op de vrouw van Arthur, [[Guinevere (personage)|Guinevere]]. De liefde is wederzijds en hoewel ze zich ertegen verzetten worden ze minnaars en verbreken hiermee de eenheid tussen de ridders van koning Arthur.

Lancelot wordt gezien als de bekendste ridder van de Ronde Tafel. Hij is zowel de rechterhand van Arthur als zijn beste vriend. Voordat hij wordt ingelijfd als ridder is hij een avonturier op zoek naar vrijheid. Door een heldhaftige reddingsactie om Arthurs geliefde Guinevere uit handen van de vijand te redden, krijgt hij de kans Sir Lancelot te worden van de ronde tafel. Dit blijft hij totdat hij Arthur verraadt door stiekem met Guinevere een relatie te onderhouden. Wanneer Arthur hierachter komt, wordt Lancelot verbannen uit Camelot en is hij terug bij af.

=== Familie ===
In de legende zou hij de zoon zijn van [[koning Ban]] en [[Elaine de Oudere]] die ook de [[Vrouwe van het Meer]] is. Zijn oom is koning Bors en zijn neven zijn Sir [[Bors (Arthurlegende)|Bors]], Sir Hector en Sir [[Lionel]], zijn medestrijders als de ridders van de ronde tafel. Lancelot zou later getrouwd zijn met Elaine (met de witte handen), met wie hij Galahad kreeg.

== Historische ontwikkeling ==
Lancelot wordt niet vermeld in de eerste verhalen rond de Arthurlegendes, zoals in [[Geoffrey van Monmouth|Geoffrey of Monmouth]]s bewerkingen uit [[1100]], maar later wel in [[Chrétien de Troyes]]' bewerking uit ongeveer [[1180]]. Ook is zeker dat Lancelot een [[Frans]]talige naam was, maar in de [[Keltische talen|Keltische]] vertaling zou het ''Lance, zoon van Lot'' betekenen. Er bestaan wel twee theorieën over de herkomst van Lancelot; volgens de geschiedenis van Wales zou daar een strijder vandaan zijn gekomen onder de naam ''Llenlleawg'' die voor koning Arthur vocht, en Lancelot zou op hem zijn gebaseerd.

== Lancelot in kunst en cultuur ==
De legende van Lancelot is een bron van inspiratie, wat tot uiting komt in diverse vormen van kunst en cultuur. Hieronder volgt een niet uitputtend overzicht.

=== In boeken ===
* ''[[Le Morte d'Arthur]]''
* ''[[The Once and Future King]]''
* ''Vulgate-Cycle''
* ''Pentdragon-Cycle''
* ''The Warlord-Chronicles''
* ''The Wicked Day''
* ''The Last Defender of Camelot''
* ''[[Nevelen van Avalon|The Mists of Avalon]]''
* ''[[Lancelot (roman)|Lancelot]]''
* ''The lance Thrower''
* ''Afscheid van Arthur''
* '' De ridders van de ronde keukentafel''

=== Lancelotcompilatie ===
Tien Nederlandstalige ridderromans uit de middeleeuwen waarin Lancelot een centrale rol speelt, zijn bewaard gebleven in de zogenaamde [[Haagse Lancelotcompilatie]]. Dit omvangrijke handschrift (ruim 87.000 versregels) wordt bewaard in de Koninklijke Bibliotheek te Den Haag en is sinds 2010 online raadpleegbaar.

=== In films en series ===
* [[Launcelot and Elaine]], 1909, vertolkt door Paul Panzer
* [[The Adventures of Lancelot]], 1951, vertolkt door William Russel
* [[Knights of the Round Table]], 1953, vertolkt door [[Robert Taylor (acteur)|Robert Taylor]]
* [[Lancelot and Guinevere, aka Sword of Lancelot]], 1963, vertolkt door (acteur) [[Cornel Wilde]]
* [[Camelot (film)|Camelot]], 1967, vertolkt door [[Franco Nero]]
* [[Lancelot du Lac (film)|Lancelot du Lac]], 1974, [[Robert Bresson]]
* [[Monty Python and the Holy Grail]], 1975, vertolkt door [[John Cleese]]
* [[Excalibur (film)|Excalibur]], 1981, vertolkt door Nicolas Clay
* [[First Knight]], 1995, vertolkt door [[Richard Gere]]
* [[The Mists of Avalon]], 2001, vertolkt door [[Michael Vartan]]
* [[King Arthur (2004)|King Arthur]], 2004, vertolkt door [[Ioan Gruffudd]]
* [[Spamalot]], 2005, vertolkt door [[Hank Azaria]]
* [[Shrek the Third]], 2007, vertolkt door [[John Krasinski]] (stemrol)
* [[Merlin (televisieserie)|Merlin]], 2008, vertolkt door Santiago Cabrera
* [[Once Upon a Time (televisieserie)|Once Upon a Time]], 2012, vertolkt door Sinqua Walls
* [[Night at the Museum: Secret of the Tomb]], 2014, vertolkt door [[Dan Stevens]]
* [[The Librarians (televisieserie)|The Librarians]]'','' 2014, vertolkt door [[Matt Frewer]] en [[Jerry O'Connell]]
* [[Cursed (televisieserie)|Cursed]], 2020, vertolkt door [[Daniel Sharman]]

=== In strips ===
* [[De Rode Ridder (stripreeks)|De Rode Ridder]], zie: [[Lancelot (De Rode Ridder)]]
* [[De Nieuwe Avonturen van Lancelot]] door [[Hurey]]

== Externe link ==
* [https://www.kb.nl/themas/middeleeuwen/lancelotcompilatie Lancelot] bij de Koninklijke Bibliotheek

{{Navigatie Arthurlegende}}
<br><br>
Digitalisering en Wiki opmaak: [[Terry van Erp]]
<br>

[[Categorie:Arthurlegende]]
[[Categorie:Ridder]]
[[Categorie:Personage in het publiek domein]]