Brontekst bekijken van Kasteel d'Oultremont

{{Zie artikel|Niet te verwarren met het [[kasteel van Oultremont]] in de Belgische provincie Luik.}}

[[Bestand:Oultremont 2020.jpg|thumb|260px|Voorzijde Oultremont tijdens renovatie in 2020]]
[[Bestand:Exterieur OVERZICHT ACHTERGEVEL - Nieuwkuijk - 20311575 - RCE.jpg|thumb|260px|Achterzijde Oultremont]]
Het '''Kasteel d'Oultremont''' is een kasteel in [[Nieuwkuijk]] in de [[Nederland (hoofdbetekenis)|Nederland]]se [[provincie]] [[Noord-Brabant]]. Het kasteel is gelegen op het terrein van het voormalige [[themapark]] [[Het Land van Ooit (Drunen)|Land Van Ooit]]. Voorheen werd het kasteel ook wel het Huis te [[Drunen]] genoemd.

== Geschiedenis ==
Het kasteel wordt voor het eerst vermeld in het jaar 1559 en kreeg de naam '''Kasteel Steenenburgh'''. Het kasteel werd in 1654 verbouwd met 800.000 IJsselstenen, die per schip werden aangevoerd. Het bezit van Drunen en [[Waalwijk (plaats)|Waalwijk]] werd in [[1231]] door [[Dirk van Altena]] afgestaan aan de [[Hertogdom Brabant|hertog van Brabant]]. In [[1387]] werd het door hertogin [[Johanna van Brabant]] verpand aan [[Paul van Haastrecht]], samen met [[Tilburg]], [[Goirle (plaats)|Goirle]] en [[Drunen]], met uitzondering van de Hof van [[Giersbergen (gehucht)|Giersbergen]] die toebehoorde aan de [[Abdij Ter Kameren]].

Na Paul werden achtereenvolgens zijn zoon Willem van Haastrecht en diens zoon, die opnieuw Paul van Haestrecht heette, heer van Drunen, Tilburg en Goirle. Deze werd opgevolgd door zijn zoon Goyaart van Haastrecht, die ook heer was van [[Gansoyen]] bij [[Drongelen]]. Hij was schout van [[Breda (stad)|Breda]] en stierf in [[1597]]. Na hem kwam Dirk van Haestrecht en vervolgens Karel van Haestrecht.

Karels dochter, Isabella van Haastrecht, trouwde in [[1653]] met [[Johan van Wassenaar]], die heer van [[Warmond]] was. Een van hun dochters was Jacoba van Wassenaar, die in [[1682]] trouwde met [[Floris Carel van Beieren-Schagen|Floris van Schagen van Beieren]], die graaf was van [[Warfusé]]. Dezen bezaten ook de heerlijkheden [[Schagen (plaats)|Schagen]], [[Schagerkogge]], [[Burghorn]] en [[Wognum]].

Dochter [[Maria Isabella van Beieren-Schagen]], die gravin was van [[Kasteel van Warfusée|Warfusé]], trouwde in [[1707]] met [[Jean François Paul Emile d'Oultremont]]. Deze was graaf van [[Kasteel van Oultremont|Oultremont]], baron van [[Han-sur-Lesse]], en heer van [[Lamine (plaats)|Lamine]] en [[Chevetogne]]. Zo kreeg de Steenenburgh zijn Franse naam. De graven van Oultremont, die meestal in Brussel verbleven, hadden een ''rentmeester op den graaflycken en adelycke huyse alhier''. Vaak was dit de hofkapelaan. Het kasteel bleef eigendom van deze familie, ook na de afschaffing van het [[ancien régime]].

In [[1989]] werd het kasteel onderdeel van [[Het Land van Ooit (Drunen)|Het Land van Ooit]]. Het kasteel werd een van de blikvangers van het park. De oorspronkelijke gevel van bakstenen werd roze geverfd. Hierdoor is het kasteel bekend geworden als "het roze kasteel”. Na de sluiting van het Land van Ooit in 2007 werd het kasteel weer steenkleurig.

== Rentmeesters ==
Vroeger onderhielden de graven d'Oultremont op hun kasteel eigen hofkapelaans. Deze moesten voor de graaf en zijn gasten en gevolg de Heilige Mis lezen in de [[slotkapel]]. Als de graaf afwezig was, had zo'n [[kapelaan]] natuurlijk niet veel te doen, en daarom, of misschien omdat de graven geen vertrouwder persoon konden vinden, stelden de graven de kapelaan van hun kasteel te Drunen tevens meestal aan tot [[Rentmeester (beroep)|rentmeester]] van hun goederen, die rond het kasteel gelegen waren (zie o.a. [[Fellenoord (Heusden)|Pestert]]).

Tot de bouw van Het Land van Ooit was het kasteel nog eigendom van de graven van d'Oultremont, toen werd het kasteel bewoond door een beheerder. Na het faillissement van het themapark heeft de gemeente Heusden het landgoed gekocht.

== Het gebouw ==
De zuidelijke vleugel van het voormalige neerhuis is het best bewaard gebleven en ook de poort, die ''gewezen poort'' wordt genoemd, zou nog van het vroegere kasteel afkomstig zijn.

[[Philips van Leefdael (1610-1681)|Philips van Leefdael]] schreef in [[1645]]: ''Aldaer is gheleegen een huys, toebehoirende de Vrouwe van Drunen voorsc. hebbende ten deele van outs daer ghestaen ende ten deele in een jaer 8 of 9 gheleeden daer van nieuws ghebout, nu op nieuws een formeel slot ende casteel''. Ook [[Isaak Tirion]] beschreef, in [[1751]] het gebouw als ''een schoon kasteel met eene plantaadje den Heere van Drunen toebehorende''.

In [[1795]] is, ''door de rampen des oorlogs'', het eigenlijke kasteel, door de Fransen in gebruik als hospitaal, afgebrand. De restanten werden later verkocht en gesloopt. Het beschadigde neerhuis werd in het begin van de 19e eeuw weer opgebouwd, maar de meest ingrijpende verbouwing vond plaats in [[1875]], onder architectuur van [[Hendrik Jacobus van Tulder]]. Dit omvatte ''het vaarden en voltooien van eenige oude en nieuwe werken in het bestaande gebouw benevens het aanbrengen van een nieuw vleugelgebouw op reeds gelegde fundamenten''. Uit deze tijd stammen de linkervleugel met hangtorentjes en de middenpartij.

== Na het Land van Ooit ==
In 2009 is de naam van het park gewijzigd naar ''Poort van Heusden''. De keuze van de naam heeft te maken met de nieuwe aansluiting op de snelweg A59 die wordt aangelegd op de plaats van het voormalige parkeerterrein. Het park wordt als het aan de gemeente ligt verdeeld in een openbaar toegankelijk deel, een vrij toegankelijke attractie en een betaalde toeristische trekpleister. De invulling van de plannen laat de gemeente aan andere partijen over. Een van de voorwaarden is wel dat de roze kleur van het kasteel verdwijnt. <ref>[https://web.archive.org/web/20101225094136/http://www.poortvanheusden.nl/pers_ontwikkelingen.asp Website van de Poort van Heusden]</ref>  In 2019 is begonnen met de renovatie van het kasteel, waarbij ook de door veel omwonenden verafschuwde roze kleur van het kasteel is verwijderd. <ref>[https://www.bd.nl/waalwijk-heusden-e-o/roze-kasteel-roze-maakt-plaats-voor-baksteenkleur-donkerrood-grijs-en-geel~ad2b79b3/ Website Brabants Dagblad]. [https://web.archive.org/web/20230201184021/https://www.bd.nl/waalwijk-heusden-e-o/roze-kasteel-roze-maakt-plaats-voor-baksteenkleur-donkerrood-grijs-en-geel~ad2b79b3/ Gearchiveerd] op 1 februari 2023.</ref>  Ook is er een nieuw bestemmingsplan waarin het landgoed de originele naam 'Steenenburg' terugkrijgt. Het nieuwe bestemmingsplan voorziet in woningbouw en de bouw van een medische campus op het landgoed. <ref>[https://www.bd.nl/waalwijk/handtekeningen-zijn-gezet-deel-land-van-ooit-wordt-hoogwaardige-medische-campus~a648cb3d/ Website Brabants Dagblad]. [https://web.archive.org/web/20220416182419/https://www.bd.nl/waalwijk/handtekeningen-zijn-gezet-deel-land-van-ooit-wordt-hoogwaardige-medische-campus~a648cb3d/ Gearchiveerd] op 16 april 2022.</ref> 
Drieëntwintig bouwkavels op het voormalige terrein van 'Land van Ooit' werden in eind 2021 in de verkoop gezet door gemeente Heusden. 
 <ref>[https://www.omroepbrabant.nl/nieuws/3962883/wie-een-bouwkavel-wil-kopen-op-het-land-van-ooit-moet-diepe-zakken-hebben/ Website Omroep Brabant]</ref> 

== Externe bron ==
*Anton van Oirschot: ''Middeleeuwse Kastelen van Noord-Brabant'', 1981, uitgeverij Elmar, Rijswijk. ISBN 906120285X.
*[https://www.brabantserfgoed.nl/page/5898/kasteel-d-oultremont Artikel over kasteel d'Oultremont op Brabantserfgoed.nl]
{{Appendix}}

{{Coor title dms|51|41|33.94|N|5|10|9.41|E|type:landmark_scale:3125_region:NL}}

[[Categorie:Het Land van Ooit]][[Categorie:Huis d'Oultremont]][[Categorie:Rijksmonument in Heusden]][[Categorie:Kasteel in Heusden|Oultremont]]