Brontekst bekijken van Kardinaal-bisschop

[[Bestand:Het wapen van een kardinaal.jpg|thumb|170px]]
Een '''kardinaal-bisschop''' behoort tot het [[College van Kardinalen]] en wordt gerekend tot de hoogst geplaatste [[Kardinaal (geestelijke)|kardinalen]] binnen de [[Rooms-Katholieke Kerk]], boven de [[kardinaal-priester]] en [[kardinaal-diaken]].

== Geschiedenis ==
De titel "kardinaal-bisschop" ontstond in de 11e eeuw. In 1059 bepaalde [[paus Nicolaas II]] in zijn bul ''[[In nomine Domini]]'' dat de paus alleen gekozen kon worden door de kardinaal-bisschoppen. [[Paus Alexander II]] breidde met zijn decreet ''[[Licet de vitanda]]'', dat werd uitgevaardigd tijdens het [[Derde Lateraans Concilie]], de keuze uit naar alle kardinalen.

:: '' …om schisma’s in de toekomst te voorkomen, zullen alleen de kardinalen het recht hebben om de paus te kiezen, en 2/3 van hun stemmen zullen nodig zijn voor de geldigheid van zo’n verkiezing….'' <small>(vertaald uit Latijn)</small>

[[Paus Paulus VI]] publiceerde op 11 februari 1965 een [[motu proprio]], ''Ad purpuratorum patrum collegium'', waarin de procedure werd geregeld bij een benoeming tot kardinaal van patriarchen van de met de [[Rooms-Katholieke Kerk]] verbonden [[Oosters-katholieke kerken|oosters-katholieke Kerken]]. Zij worden ook wel aangeduid als ''[[kardinaal-patriarch]]''. Een kardinaal-patriarch bezit geen actief en passief kiesrecht bij een stemming over een benoeming tot [[deken van het College van Kardinalen]]. 

Tot 2018 had het begrip "kardinaal-bisschop" verder enkel betrekking op de kardinalen die de titulaire [[Bisschop|bisschoppen]] van een van de zeven [[suburbicair bisdom|suburbicaire bisdommen]] waren. Op 26 juni 2018 opende [[paus Franciscus]] de mogelijkheid kardinalen in deze rang te benoemen zonder toekenning van een suburbicair bisdom.<ref>{{en}}[https://press.vatican.va/content/salastampa/en/bollettino/pubblico/2018/06/26/180626c.html Rescriptum of the Holy Father Francis] op press.vatican.va, 26 juni 2018. [https://web.archive.org/web/20230610135546/https://press.vatican.va/content/salastampa/en/bollettino/pubblico/2018/06/26/180626c.html Gearchiveerd] op 10 juni 2023.</ref>

Het daadwerkelijk bestuur van een suburbicair bisdom ligt in de handen van een aangestelde bisschop, zoals bepaald werd door [[paus Johannes XXIII]] in 1962 in zijn bul ''Suburbicariis sedibus''. Kardinaal-bisschoppen hebben derhalve geen [[titelkerk]]. Er is echter een suburbicair bisdom dat niet door een bisschop wordt bestuurd. De [[kardinaal-vicaris]] dient als apostolische [[Administrator (katholiek)|administrator]] van het [[suburbicair bisdom Ostia]].

== Huidige kardinaal-bisschoppen ==
[[Bestand:Cardinal RE.png|thumb|80px|Kardinaal-bisschop [[Giovanni Battista Re]], [[deken van het College van Kardinalen|deken]]]]
De huidige kardinaal-bisschoppen zijn in de onderstaande tabel weergeven.<ref>Peildatum 27 mei 2022</ref>

<!-- GESORTEERD OP RANKING VATICAAN-->
{| class="wikitable sortable" width="60%"
! style="width:25%;" | Naam<br />
! style="width:5%;" |[[Consistorie]]<br />
! style="width:5%;" |Kardinaal-bisschop sinds<br />
! style="width:15%;" |Geboorte-<br />datum
! style="width:20%;" |Suburbicair bisdom<br />
! style="width:15%;" |Nationaliteit<br />
! style="width:5%;" |Stemrecht<br />conclaaf<br />
|-
| {{SortNaam|Giovanni Battista|Re}}<br />(deken sinds 2020)
| 2001
| 1 oktober 2002
| 30 januari 1934
| [[Suburbicair bisdom Sabina-Poggio Mirteto|Sabina-Poggio Mirteto]], [[Suburbicair bisdom Ostia|Ostia]]
| {{IT}}
| nee
|-
| {{SortNaam|Leonardo|Sandri}} (vicedeken sinds 2020)
| 2007
| 28 juni 2018
| 18 november 1943
| ''geen''
| {{AR}}
| nee
|-
| {{SortNaam|Francis|Arinze}}
| 1985
| 25 april 2005
| 1 november 1932
| [[Suburbicair bisdom Velletri-Segni|Velletri-Segni]]
| {{NG}}
| nee
|-
| {{SortNaam|Tarcisio|Bertone}}
| 2003
| 10 mei 2008
| 2 december 1934
| [[Suburbicair bisdom Frascati|Frascati]]
| {{IT}}
| nee
|-
| {{SortNaam|José|Saraiva Martins}}
| 2001
| 24 februari 2009
| 6 januari 1932
| [[Suburbicair bisdom Palestrina|Palestrina]]
| {{PT}}
| nee
|-
| {{SortNaam|Pietro|Parolin}}
| 2014
| 28 juni 2018
| 17 januari 1955
| ''geen''
| {{IT}}
| ja

|-
| {{SortNaam|Marc|Ouellet}}
| 2003
| 28 juni 2018
| 8 juni 1944
| ''geen''
| {{CA}}
| ja
|-
| {{SortNaam|Fernando|Filoni}}
| 2012 (1)
| 28 juni 2018
| 15 april 1946
| ''geen''
| {{IT}}
| ja
|-
| {{SortNaam|Luis Antonio|Tagle}}
| 2012 (2)
| 1 mei 2020
| 21  juni 1957
| ''geen''
| {{PH}}
| ja
|-
| {{SortNaam|Beniamino|Stella}}
| 2014
| 1 mei 2020
| 18 augustus 1941
| [[Suburbicair bisdom Porto-Santa Rufina|Porto-Santa Rufina]]
| {{IT}}
| nee
|-
| ''vacant''
| -
| 27 mei 2022
| -
| [[Suburbicair bisdom Albano|Albano]]
| -
| -
|-
| {{SortNaam|Béchara Boutros|Raï}}
| 2012 (2)
| 24 november 2012
| 25 februari 1940
| ''nvt'' <ref name="kardinaal-patriarch">Kardinaal-patriarch</ref>
| {{LB}}
| nee
|-
| {{SortNaam|Louis Raphaël I|Sako}}
| 2018
| 28 juni 2018
| 4 juni 1948
| ''nvt'' <ref name="kardinaal-patriarch"/>
| {{IQ}}
| ja
|}

== Zie ook ==
* [[Lijst van kardinaal-patriarchen]]

== Externe links ==
* [http://www.catholic-hierarchy.org/bishop/scardx1.html Kardinaal-bisschoppen]
* [https://web.archive.org/web/20081201145758/http://www.agp-internet.com/special/2005/necrologie_pjp2/0018.htm Advent Gospel Promotion]
* [https://archive.today/20130630062036/http://www.rorate.com/kerkrecht/kr_show.php?id=358 Kerkrecht]

{{Appendix||2=
{{references}}
}}

[[Categorie:Geestelijk ambt in de Rooms-Katholieke Kerk]]