Brontekst bekijken van Jan Baptist van Tassis (1530-1610)

'''Jan Baptist II van Tassis''' ([[Mechelen (stad)|Mechelen]], [[1530]] – [[Madrid (stad)|Madrid]], [[1610]]),<ref>José Miguel Cabañas Agrela, [https://dbe.rah.es/biografias/8535/juan-bautista-de-tassis Tassis, Juan Bautista de], in: ''Diccionario Biográfico Español de la Real Academia de la Historia'' (geraadpleegd 10 februari 2021). De andere literatuur geeft Brussel als geboorteplaats. [https://web.archive.org/web/20230610154306/https://dbe.rah.es/biografias/8535/juan-bautista-de-tassis Gearchiveerd] op 10 juni 2023.</ref> junior lid van het [[Thurn en Tassis|Huis Tassis]], was een diplomaat, staatsman en militair onder de Spaanse koningen [[Filips II van Spanje|Filips II]] en [[Filips III van Spanje|Filips III]]. Als hun Franse ambassadeur in 1581-1584 en opnieuw in 1598-1604, onderhandelde hij respectievelijk het [[Verdrag van Joinville]] en de [[Vrede van Vervins]]. In hun strijd tegen de [[Reformatie]] vervulde hij tal van missies tijdens de [[Tachtigjarige Oorlog]] en de [[Hugenotenoorlogen]]. Onder [[Albrecht van Oostenrijk|Albrecht]] en [[Isabella van Spanje|Isabella]] was hij staatsraad in de [[Spaanse Nederlanden]] (1594-1598).

Hij werd in 1575 [[Ridder (ruiter)|ridder]] en vervolgens commandeur in de [[Orde van Sint-Jacob van het Zwaard (Spanje)|Orde van Sint-Jacob]] en verkreeg de [[encomienda]]'s [[Montijo (Spanje)|Montijo]] (1583), [[Bienvenida]] (1584) en [[Los Santos de Maimona]] (1596).

== Leven ==
Als jongste zoon van [[Jan Baptist I van Tassis]], postmeester-generaal van keizer [[Keizer Karel V|Karel V]] in Brussel, ging hij niet zoals zijn broers in de [[Keizerlijke Rijkspost]]. Hij trad in dienst van de landvoogden [[Margaretha van Parma]], [[Fernando Álvarez de Toledo|Alva]], [[Requesens]] en [[Juan van Oostenrijk]]. Van die laatste werd hij [[Grootmeester (hofhouding)|grootmeester]]. Hij toonde zich uitermate competent, met een perfecte beheersing van het Frans, Nederlands, Duits, Spaans, Italiaans en Latijn.

In een van zijn eerste opdrachten stond hij [[Maximiliaan van Hénin-Liétard]] bij tijdens diens stadhouderschap in het opstandige [[Graafschap Holland|Holland]].<ref name="Van der Aa">[https://www.dbnl.org/tekst/aa__001biog22_01/aa__001biog22_01_0059.php TASSI, TASSIS, TAXIS (Jan Baptist de)], in: A.J. van der Aa, ''Biographisch woordenboek der Nederlanden'', vol. 18, 1874, p. 22-24</ref> Tassis' invloed bleek toen hij in 1576 door de anti-Spaanse partij werd gearresteerd daags na de [[gevangenname van de Raad van State]], hoewel hij zelf geen staatsraad was. Na een paar weken in het ''Cleyn Moleken'' op de [[Grote Markt (Brussel)|Grote Markt]] kwam hij vrij, maar hij bleef nog onder huisarrest.<ref name="Van der Aa"/> Dankzij een geschenk van zijn broer Leonard aan [[Willem van Horne (1550-1580)|Willem van Horne]] werd de bewaking op 1 november opgeheven, waarna Tassis over de [[Stadsomwallingen van Brussel|stadsmuur]] klom en zich uit de voeten maakte naar Luxemburg.<ref>Corneille Stroobant, ''Notice historique et généalogique sur les seigneurs de Braine-le-Château et Haut-Ittre'', 1849, [https://books.google.be/books?id=smxSAAAAcAAJ&pg=PA187 p. 187-191]</ref> Zijn vrouw werd hierom twee dagen vastgezet in de [[Treurenbergpoort]]. Don Juan vaardigde hem in 1578 af naar de onderhandelingen met de [[Raad van State (historisch)|Raad van State]], die in [[Leuven]] zat.

Na de dood van Don Juan op 1 oktober ondernam Tassis de gevaarlijke tocht door Frankrijk naar koning Filips II in [[Badajoz (stad)|Badajoz]]. Op aanbeveling van [[Antoine Perrenot de Granvelle|kardinaal Granvelle]] benoemde Filips II hem in 1580 tot Spaans ambassadeur bij koning [[Hendrik III van Frankrijk]]. De 9e november scheepte hij te [[Bilbao]] in naar [[Vannes]], waar hij contact maakte met de Spaanse troepen die hertog [[Hendrik I van Guise]] steunden. De ambassadeurspost nam hij waar in [[Blois (stad)|Blois]] en bij de twee koninginnen in [[Chenonceau]], tot zijn opvolging eind 1584 door [[Bernardino de Mendoza]], die uit Engeland was gezet. Onmiddellijk daarna sloot Tassis namens Filips II het [[Verdrag van Joinville]]. Hiermee kreeg de [[Heilige Liga (1576)|Katholieke Liga]] van de hertog van Guise alle Spaanse steun om te strijden tegen de [[hugenoten]] en tegen de troonopvolging door [[Hendrik IV van Frankrijk|Hendrik IV]].

Nog in 1585 stelde de koning Tassis aan tot inspecteur-generaal (veedor) van het [[Leger van Vlaanderen]]. In zijn geboorteland maakte hij mee hoe de veldheer [[Alexander Farnese|Alessandro Farnese]] een einde maakte aan de [[Brusselse republiek]] en de [[Beleg van Antwerpen (1584-1585)|Val van Antwerpen]] bewerkstelligde. In 1589 gaf de koning Tassis het bevel om met het leger van Farnese vanuit Brussel naar [[Parijs]] op te rukken om er Katholieke Liga bij te staan tegen de opmars van Hendrik IV. In februari 1591 trok Tassis met Don Diego de Ibarra de stad binnen aan het hoofd van een Spaans-Napolitaans leger. Na een beleg van vier jaar zou Hendrik IV in 1594 toch zijn hoofdstad winnen. In dat jaar keerde Tassis terug naar Brussel om plaats te nemen in de [[Raad van State (historisch)|Raad van State]] onder de soevereine aartshertogen [[Albrecht van Oostenrijk|Albrecht]] en [[Isabella van Spanje|Isabella]].

Na de bekering van Hendrik IV tot het [[katholicisme]] onderhandelde Tassis de vredesvoorwaarden, die werden vastgelegd in de [[Vrede van Vervins]], ondertekend op 2 mei 1598. Enkele maanden daarna stierf Filips II. Zijn opvolger [[Filips III van Spanje|Filips III]] benoemde Tassis opnieuw tot ambassadeur bij het Franse hof, wat hij zou blijven tot 1604.

In 1604 verkreeg hij ontslag, maar niet de toelating om op zijn domein in [[Los Santos de Maimona]] te gaan wonen. Hij verliet [[Fontainebleau]], ging zich vestigen bij het hof van Filips III in [[Valladolid (Spanje)|Valladolid]] en begon te schrijven aan zijn ''Commentarium de tumultibus Belgicis'', een geschiedwerk over de eerste helft van de Tachtigjarige Oorlog. Tassis overleed in [[Madrid (stad)|Madrid]] aan ziekte en werd begraven in Valladolid.

== Familie ==
Zijn vader was [[Jan Baptist I van Tassis]] en zijn moeder Christina van Wachtendonck uit Mechelen, kleindochter van [[Willem van Gulik-Wachtendonk]] en vrouwe van [[Hemiksem]]. Van hun twaalf kinderen was Jan Baptist II de jongste zoon. De oudste, [[Rogier van Tassis|Rogier]], werd een vooraanstaand geestelijke, Rombaut was ''correo mayor'' en stichter van de Spaanse tak van de familie Thurn en Tassis, terwijl [[Frans II van Tassis|Frans II]] en [[Leonard I van Tassis|Leonard I]] hun vader opvolgden als postmeester-generaal.

Uit het huwelijk van Jan Baptist II met de [[Namen (stad)|Naamse]] Hélène de l'Espinée in 1562 kwamen geen kinderen voort. Ze overleed in 1598.

== ''Commentarium de tumultibus Belgicis'' ==
Deze Latijnse geschiedenis van de [[Tachtigjarige Oorlog|Opstand in de Nederlanden]] in de periode 1559-1598, waarvan hij volgens [[Frans Sweerts|Sweertius]] de stijl liet verbeteren door zijn medewerker Godefridus Haftenius, wordt aanzien als een van de meer betrouwbare bronnen over de Tachtigjarige Oorlog. Tassis droeg het op aan Filips III, maar deze zal weinig sympathie hebben gehad voor de nogal onverbloemde beschrijving van Alva en de [[Raad van Beroerten]]. Het werk verdween in de bibliotheek van het [[Escorial]]. Aartsbisschop [[Thomas d'Hénin-Liétard d'Alsace]] liet er in de 18<sup>e</sup> eeuw een afschrift van maken, dat in 1743 werd uitgegeven door [[Cornelius Paul Hoynck van Papendrecht]] in zijn reeks ''Analecta Belgica''.

== Publicatie ==
*Joannes Baptista de Tassis, ''Commentarium de tumultibus Belgicis sui temporis libri octo'', C. P. Hoynek van Papendrecht, Den Haag, 1743

== Literatuur ==
*Corneille Stroobant, ''Notice historique et généalogique sur les seigneurs de Braine-le-Château et Haut-Ittre'', 1849, [https://books.google.be/books?id=smxSAAAAcAAJ&pg=PA187 p. 187-191]
*[https://www.dbnl.org/tekst/aa__001biog22_01/aa__001biog22_01_0059.php TASSI, TASSIS, TAXIS (Jan Baptist de)], in: A.J. van der Aa, ''Biographisch woordenboek der Nederlanden'', vol. 18, 1874, p. 22-24
*Josef Rübsam, [[:s:de:ADB:Taxis, Johann Baptista von (Diplomat)|Taxis, Johann Baptista von]], in: ''Allgemeine Deutsche Biographie'', vol. 37, 1894, p. 499–500
*Josef Rübsam, ''[https://archive.org/details/johannbaptistav00ruebgoog/page/n11/mode/2up Johann Baptista von Taxis, ein Staatsmann und Militär unter Philipp II. und Philipp III. (1530-1610)]'', 1889
*Auguste Vincent, "Tassis (Jean-Baptiste de)", in: ''[[Biographie Nationale]]'', vol. 24, 1926-1929, kol. 612-616
*José Miguel Cabañas Agrela, [https://dbe.rah.es/biografias/8535/juan-bautista-de-tassis Tassis, Juan Bautista de], in: ''Diccionario Biográfico Español de la Real Academia de la Historia'' (geraadpleegd 10 februari 2021)

== Voetnoten ==
{{References}}

{{DEFAULTSORT:Tassis, Jan Baptist}}
[[Categorie:Thurn und Taxis|Jan Baptist]]
[[Categorie:Persoon in de Tachtigjarige Oorlog]]
[[Categorie:Spaans ambassadeur]]
[[Categorie:Adel in de Nederlanden in de 16e eeuw]]
[[Categorie:Adel in de Nederlanden in de 17e eeuw|Tassis]]