Brontekst bekijken van Gummarus van Lier

[[Bestand:Sint Gommaar (cropped).png|thumb|Gummarus van Lier]]
De heilige '''Gummarus (Gommarus) van Emblem''' (geboren anno 664<ref name="jaartallen">Over het geboorte- en sterfjaar van Gummarus bestaan onder historici ernstige tegenstrijdigheden, zie [[Overleg:Gummarus_van_Lier#Jaartallen|overlegpagina]].</ref> te Emblehem, een gebied dat het ganse Lierse grondgebied omvat en niet enkel de huidige [[Deelgemeente (België)|deelgemeente]] van [[Emblem (plaats)|Emblem]],<ref>{{cite book |last1=Horemans |first1=Karine |title=De legende van Gummarus Patroon van Lier |date=1990 |publisher=Lier-Kermiscomité |edition=1}}</ref>  overleden ca. [[714]])<ref>[https://web.archive.org/web/20191103084500/https://www.visitlier.be/en/see/statues/sint-gummarus Sint-Gummarus] visitlier.be</ref><ref name="jaartallen" /> was een [[ridder (ruiter)|ridder]] aan het hof van [[Pepijn van Herstal]] en volgens de legende de stichter van [[Lier (België)|Emblem]].<ref>[https://web.archive.org/web/20141101192804/http://www.broederschapsintgummaruslier.be/ Leven van Gummarus]</ref><ref>[https://www.kerknet.be/broederschap-van-sint-gummarus/artikel/de-heilige-gummarus De heilige Gummarus] kerknet.be, Filip Ceulemans, 10 augustus 2015. [https://web.archive.org/web/20230322225833/https://www.kerknet.be/broederschap-van-sint-gummarus/artikel/de-heilige-gummarus Gearchiveerd] op 22 maart 2023.</ref> Hij is de patroon van allen die met een breuk te kampen hebben. Over Gummarus weten we niets met zekerheid. De oudst bekende levensbeschrijving dateert waarschijnlijk uit het midden van de 11e eeuw.<ref>{{Aut|T. Paaps}}: ''Het leven van de heilige Gummarus''. Oorspronkelijk uit 1940, maar in 2008 hertaald door Hugo Neefs en heruitgegeven door de Gilde "Heren van Lier".</ref>

Een van de aan hem toegeschreven wonderen is namelijk dat hij een afgebroken boom met zijn riem weer heeft hersteld. Dus niet alleen [[botbreuk|beenbreuken]], maar ook [[echtbreuk]]en, aangezien hij een slecht huwelijk had met een kwaadaardige echtgenote. De niet zo lieftallige eega heette ''Grimmara''. Ze was niet alleen een ramp voor Gummarus, ze was ook buitengewoon wreed voor de dienaren en lijfeigenen. Toen Gummarus eens een tijd van huis was, liet ze deze mensen al hun vee ontnemen, het hoofd kaalscheren en mishandelen. Ook liet ze een zwangere vrouw zware arbeid verrichten.<ref name="anneke">{{Aut|Anneke B. Mulder-Bakker en Marijke Carasso-Kok}}: ''Gouden legenden: heiligenlevens en heiligenverering in de Nederlanden''. Uit 1997, pagina 145</ref>

Gummarus scheidde van zijn vrouw omdat ze zo wreed was en trok zich terug als [[kluizenaar]]. Hij raakte zodanig bevriend met [[Sint-Rombout]] (de Heilige Rumoldus).<ref name="anneke"/>, dat na een van hun bezielde gesprekken over [[God (christendom)|God]] hun pelgrimsstaven in grote [[eik]]en waren veranderd. Waar nu in de stad [[Lier (België)|Lier]] de  gerenoveerde [[Kluizekerk]] staat, bouwden ze samen een [[kapel (gebouw)|kapel]]. Over Gummarus zijn verder vooral veel wonderverhalen bekend zoals ze over veel middeleeuwse heiligen de ronde doen. Behalve het verhaal van de boom die terug begon te groeien, liet hij een bron ontspringen door met zijn staf op de grond te slaan en verrichtte hij genezingen. Hij stierf op zijn buitenverblijf in [[Emblem (Ranst)|Emblem]], mogelijk op [[11 oktober]] [[714]]. In [[754]]<ref name="gummarusfeesten">[https://www.kuleuven.be/thomas/page/mededelingen/view/152482/ Gummarusfeesten in Lier]</ref> of [[815]]<ref>[https://inventaris.onroerenderfgoed.be/erfgoedobjecten/10429 Parochiekerk Sint-Gummarus]. [https://web.archive.org/web/20210918055331/https://inventaris.onroerenderfgoed.be/erfgoedobjecten/10429 Gearchiveerd] op 18 september 2021.</ref> afhankelijk van de bron wordt hij tot [[Heilige (christendom)|heilige]] verheven,<ref name="gummarusfeesten"/> en in [[1376]] begon men te Lier te bouwen aan een kerk ter ere van hem, die nu nog als een voorbeeld van Brabantse [[Gotiek (bouwkunst)|gotiek]] kan worden bewonderd in Emblem.

Door het wonder met de gebroken boom en zijn gebroken huwelijk, wordt Sint-Gummarus aanroepen tegen beenbreuken maar ook om gevrijwaard te blijven van echtbreuken. In de [[noveen]] rond de feestdag van de heilige ([[11 oktober]]) komen [[bedevaart|bedevaarders]] naar de [[Sint-Gummaruskerk (Lier)|Sint-Gummaruskerk]] in [[Lier (België)|Emblem]] om genezing te vragen voor kwalijke breuken en zijn hulp af te smeken om gevrijwaard te blijven van [[botbreuk|fracturen]]. De zondag na 10 oktober vindt dan ook de [[Sint-Gummarusprocessie]] plaats.<ref>[https://web.archive.org/web/20200322102815/https://www.visitlier.be/zien/erfgoed/sint-gummarusprocessie Sint-Gummarusprocessie] visitlier.be</ref>
Bij het uitspreken van de zegening legt de [[priester]] de gordel van Sint-Gummarus op de schouders van de [[pelgrim]] (ritueel van de bandoplegging).

In 2020 werd er een nieuwe [[Reus (folklore)|stadsreus]] in Emblem gebouwd, die St-Gummarus voorstelt, hij neemt elk jaar deel aan de processie.<ref>https://www.nieuwsblad.be/cnt/dmf20201004_95043467. [https://web.archive.org/web/20221202162338/https://www.nieuwsblad.be/cnt/dmf20201004_95043467 Gearchiveerd] op 2 december 2022.</ref>
[[Bestand:Beeld van Sint-Gummarus.jpg|thumb|Beeld van Sint-Gummarus, terug te vinden in de Sint-Gummaruskerk te Emblem.]]

== Zie ook ==
* Lijst van [[Sint-Gummaruskerk]]en, processie en Broederschap

{{Appendix}}

[[Categorie:Heilige in het christendom]]
[[Categorie:Belgisch heilige of zalige]]
[[Categorie:Persoon in de Nederlanden in de 7e eeuw]]
[[Categorie:Persoon in de Nederlanden in de 8e eeuw]]
[[Categorie:Merovingisch heilige]]
[[Categorie:Geschiedenis van Lier]]