Brontekst bekijken van Grootmeester (ridderorde)

{{Link portaal|Ridderorden}}
[[Bestand:Coat of arms of the Teutonic Order.png|200px|thumb|Wapen van een Grootmeester van de [[Duitse Orde]]]]
[[Bestand:Halskruis van een Deutsch und Hochmeister.jpg|200px|thumb| Halskruis van een "Hoch- und Deutschmeister", de grootmeester van Duitse Orde.]]

Een '''grootmeester''' staat/stond aan het hoofd van een [[Ridderorde (organisatie)|ridderorde]]. Hij laat/liet zich bij het bestuur vaak bijstaan door een [[kapittel]] of een [[kanselarij]].

==Grootmeester van de Duitse Orde==
De grootmeester van de [[Duitse Orde]] resideerde sinds 1309 op het [[Slot Mariënburg (Malbork)|Slot Mariënburg]] in Polen. Onder hem stonden de landmeesters voor [[Lijflandse Orde|Lijfland]] en Duitsland. Nadat grootmeester Albrecht van Brandenburg in 1525 tot de reformatie was overgegaan en de staat van de Duitse Orde in een wereldlijk hertogdom had omgezet, nam de [[meesterdom Mergentheim|landmeester van Duitsland]] de aanspraak over. Sinds 1526 droeg hij de titel: ''Administrator des Hochmeistertums in Preußen, Meister in teutschen und welschen Landen''. Sinds aartshertog Maximiliaan (1589-16180 werd het niet-officiële ''Hochmeister'' gebruikt. De titel ''Hoch- und Deutschmeister'' wordt pas sinds 1834 gebruikt.
Met het verdwijnen van de staat van de Duitse Orde in Lijfland in 1562 verdween ook de titel Meester in Lijfland.

De indeling van gebieden in balijen viel niet samen met de structuur van de [[vorstendom]]men en [[bisdom]]men. Dit leidde tot bevoegdheidsconflicten.

{{Zie ook|Voor de lijst van alle grootmeesters van de Duitse Orde, zie: [[Grootmeesters van de Duitse Orde]]}}

==In Nederland==
In Nederland is bij wet geregeld dat het Grootmeesterschap van de ridderorden is opgedragen aan de Koning.
In de [[Huisorde van Oranje]] is vastgelegd dat de grootmeester zelf zijn opvolger benoemt.

De [[Huisorde van de Gouden Leeuw van Nassau]] kent twee grootmeesters; de beide chefs van de Ottoonse en Walramsche takken van het [[huis Nassau]]. Op dit moment zijn dit de Koning der Nederlanden en de Groothertog van Luxemburg.

==In België==
De Koning der Belgen is grootmeester van de [[Leopoldsorde (België)|Leopoldsorde]] en de andere ridderorden.

==Andere grootmeesters van Orden==
In [[Verenigd Koninkrijk|Groot-Brittannië]] kennen sommige ridderorden naast de grootmeester, meestal een lid van de koninklijke familie, ook een [[soeverein]]. De Britse koning is de soeverein. Prins Phillip was grootmeester van de [[Orde van het Britse Rijk]], Koning Charles III is grootmeester van de [[Orde van het Bad]]. Andere orden zoals de [[Koninklijke Orde van het Rode Kruis]] doen het zonder grootmeester. De koning van Groot-Brittannië is de soeverein van de Britse Orden.

De grootmeester van de [[Orde van Malta|Soevereine Militaire Orde van Sint Jan van Jeruzalem en Malta]] bezit uit hoofde van die functie de rang van een [[staatshoofd]].

Aartshertog [[Karel van Habsburg-Lotharingen]] is "Hoofd en Soeverein" van de [[Orde van het Gulden Vlies]].

In de historische [[Orde van de Slavinnen van de Deugd]] was het hoofd van de orde de "grootdame" , in het Duits "Groß-Dame". Ook de aanduiding ''herrenmeister'' voor het hoofd van een orde komt voor.

== Zie ook ==
* [[Lijst van grootmeesters van de Maltezer Orde]]
* [[Grootmeester (vrijmetselarij)|De Grootmeester van de Orde van Vrijmetselaren]]

{{Navigatie graden in een ridderorde}}

[[Categorie:Ridderorde]]
[[Categorie:Duitse Orde]]