Brontekst bekijken van Graduale

__NOTOC__
[[Bestand:Archive-ugent-be-15F17B58-1C27-11E5-AB8E-CF31D53445F2 DS-496 (cropped).jpg|miniatuur|Fragment uit het manuscript van de graduale van de St.-Baafsabdij te Gent. Gemaakt in 1469.<ref>{{Citeer web|url=https://lib.ugent.be/viewer/archive.ugent.be:15F17B58-1C27-11E5-AB8E-CF31D53445F2#?c=&m=&s=&cv=5&xywh=-1062,0,9866,5508|titel=Graduale van de St.-Baafsabdij te Gent[manuscript]|bezochtdatum=2020-08-26|werk=lib.ugent.be}}</ref>]]
{{Zijbalk liturgisch gerei}}
Het '''graduale''' is een term uit de Rooms-katholieke [[liturgie]]. Er kan zowel een [[Gregoriaanse muziek|gregoriaans]] [[gezang]] mee worden bedoeld als een liedboek met gregoriaanse gezangen.

==Gezang==
Om het onderscheid te maken met het boek, wordt het gezang ook wel de ''Graduale Responsorium'' genoemd. De graduale is een gregoriaans gezang van de [[Mis|H. Mis]] en in de [[Mis van Paulus VI|Novus Ordo Missae]] is het de tussenzang. Het wordt gezongen tussen de eerste schriftlezing en de tweede schriftlezing in en is meestal een antwoordpsalm.<ref>
[https://www.liedboekcompendium.nl/overzichtsartikel/4-antwoordpsalm antwoordpsalm]
Liedboek compendium</ref>
In de [[Tridentijnse mis|Tridentijnse liturgie]] wordt de graduale in de voormis gezongen, tussen het [[epistel]] en het [[evangelie]]. 

Het graduale is een onderdeel van het [[Proprium (liturgie)|Proprium Missae]], dat zijn de wisselende gezangen van de Mis. Het woord graduale is afgeleid van het [[Latijn]]se woord ''gradus'', trede. Men spreekt dan ook van ''trapgebed'' dat door de [[priester]] gebeden wordt na het voorlezen van het [[Epistel]].
<ref>{{Citeer web|url=https://www.oxfordmusiconline.com/subscriber/article/grove/music/11576 |titel=Gradual (i)|auteur= James W. McKinnon| uitgever= Oxford Music Online|datum= |bezochtdatum=5 februari 2015}}</ref><ref>{{Citeer web|url=https://expo.bib.kuleuven.be/excathedra/exhibits/show/silentiafractatentoonstelling/liturgischecontext/graduale |titel=Graduale|auteur= Marly Sengers, Lora-Elly Vannieuwenhuysen| uitgever= KU Leuven|datum= |bezochtdatum=5 februari 2015}}</ref>

== Boek ==
Het ''[[Graduale Romanum]]'' is het 
[[Christelijke liedbundel|liedboek]] waarin de [[Gregoriaanse muziek|gregoriaanse gezangen]] staan. Het boek bevat alle wisselende en vaste misgezangen voor de verschillende tijden en feesten van het liturgische jaar. De uitgave van 1974 werd aangepast aan de [[Mis van Paulus VI|Novus Ordo Missae]]. In het gregoriaans Missaal uit 1983 zijn ook de Nederlandse vertalingen van de gezangen te vinden.

== Externe link ==
* {{pdf}} [http://www.musicasacra.com/pdf/graduale1961.pdf Het ''Graduale Romanum''] op www.musicasacra.com

<gallery>
Gradual of King John Albert.jpg|Graduale van koning John Albert
</gallery>

{{Appendix}}

{{Navigatie mis}}

[[Categorie:Liturgie in de Rooms-Katholieke Kerk]]
[[Categorie:Eucharistie in de katholieke kerk]]
[[Categorie:Latijn in de religie]]
[[Categorie:Mis (liturgie)]]
[[Categorie:Liturgisch voorwerp in de katholieke kerk]]
[[Categorie:Gregoriaanse muziek]]