Brontekst bekijken van Glasnost

{{Zie artikel|Voor het gelijknamige muziekalbum, zie [[Glasnost (Barclay James Harvest)]].}}
{{Zijbalk politiek Sovjet-Unie}}
'''Glasnost''' ([[Russisch]]: гласность, ''openheid''<ref group="kleine-letter" name="betekenis">vgl. гласный, glasnyj, ''openbaar''; глас is de Kerkslavische variant van het Russische голос ''stem''; het achtervoegsel -ность is het Russische equivalent van ''-heid''.</ref>) is een [[Russisch]] woord dat in 1986 door [[Michail Gorbatsjov]] op het 27e [[Partijcongres van de Communistische Partij van de Sovjet-Unie|partijcongres]] van de [[Communistische Partij van de Sovjet-Unie]] als leus werd geïntroduceerd.<ref>{{Aut|Oversloot, H.}} (2017). ''De verwoestingen van Rusland: een politieke geschiedenis van Andropov tot Poetin.'' Prometheus. [https://books.google.nl/books?id=HC4qDgAAQBAJ&pg=PT50 Geraadpleegd van Google Books]. [https://web.archive.org/web/20230714200534/https://books.google.nl/books?id=HC4qDgAAQBAJ&pg=PT50 Gearchiveerd] op 14 juli 2023.</ref>

[[Michail Gorbatsjov]] probeerde de ''glasnost'' samen met de ''[[perestrojka]]'' (staatkundige en economische hervormingen) in te voeren in een poging de [[centraal geleide economie]] van de [[Sovjet-Unie]] weer op de rails te krijgen. Daarnaast werd indertijd nog een derde term gehanteerd: ''uskorenie'' (versnelling). Deze lijkt echter in de vergetelheid geraakt, mogelijk door negatieve associaties bij dit begrip.

Tot halverwege de jaren 1980 was 'glasnost' een heel neutraal woord. Door de hervormingen in de Sovjet-Unie kreeg het een ideologische lading en raakte het wereldwijd bekend. Al snel na zijn aantreden in maart 1985 sprak Gorbatsjov over de noodzaak van hervormingen in de Sovjet-Unie. Een van de belangrijke steunpilaren daarvoor was openheid over het handelen van de staat: als het volk daar geen inzicht in had, kon het ook niet betrokken zijn bij het bestuur van het land - arbeiderszelfbestuur, essentieel voor het [[communisme]]. Gorbatsjov greep terug op de 'democratische' principes van het [[leninisme]] en plakte daar het etiket ''glasnost'' op. De openheid bracht ook met zich mee dat misstanden in het land aan de kaak gesteld konden worden; een zekere mate van [[vrijheid van meningsuiting]] dus. Daarnaast houdt het de mogelijkheid tot openheid en transparantie van overheidsactiviteiten in, oftewel de vrijheid van het verspreiden van informatie.

Ondanks de invoering van deze openheid kon de ineenstorting van dit systeem niet meer afgewend worden. De 'glasnost' was namelijk tevens een katalysator voor etnische groepen en volken om hun stem te laten horen en [[onafhankelijkheid (staatkunde)|onafhankelijkheid]] te eisen. Men kan stellen dat de glasnost heeft bijgedragen aan het [[uiteenvallen van de Sovjet-Unie]].

{| style="float:left;"
|.
|[[Bestand:Reagan and Gorbachev hold discussions.jpg|miniatuur|links|[[Ronald Reagan]] en [[Michail Gorbatsjov]] in een directe ontmoeting, in Genève.]]
|}

{{Appendix||2=
'''Voetnoten'''
{{References|group=kleine-letter}}
'''Referenties'''
{{References}}
}}

[[Categorie:Sovjet-Unie]]
[[Categorie:Russisch begrip]]
[[Categorie:Koude Oorlog]]