Brontekst bekijken van Gerard III Flamens

{{Infobox dynastie
| afbeelding     = 
| onderschrift   = 
| naam           = Gerard III Flamens
| bron           = 
| leven          = ca. 1022 - kort voor 1076
| functie        = [[Lijst van heersers van Gelre|Heer van Wassenberg]] en gouwgraaf van Renkem en Teisterbant
| periode        = ca. 1052-1058
| voorganger     = [[Gerard II Flamens]]
| opvolger       = [[Diederik I Flamens]] (broer)
| vader          = [[Gerard II Flamens]]
| moeder         = Mogelijk een dochter van [[Diederik van Hamaland]], kleindochter van [[Adela van Hamaland]]
| dynastie       = 
| broerzus       = 
| partner van    = Mogelijk gehuwd met een dochter van [[Hendrik I van Leuven]]
| kinderen       = 
| geboorteplaats = 
| handtekening   = 
| website        = 
| portaal        = 
}}
'''Gerardus III Flamens''' (ca. [[1022]] - kort voor 1076) wordt in een bron "comitis Flamensis" (Vlaamse graaf) genoemd.<ref>De ruimtelijke en juridische ruimten ''comitates'' betreffen graafschappen of graaflijkheden in de oude betekenis van het woord.</ref>

== Geschiedenis ==
In [[1053]] bleek een Gerhardus als ''comes'' of graaf op te treden in [[Teisterbant]] en mogelijk in Ratinchem (Renkum).<ref>[https://books.google.nl/books?id=10lSAAAAcAAJ&printsec=frontcover&hl=nl&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q=%22Keizer%20Hendrik%20III%20beslist%22&f=false {{Aut|Sloet, L.A.J.W.}} (1872) ''Oorkondenboek der Graafschappen Gelre en Zutfen'' Deel I, No. 168, 23 maart 1053'', p. 166 (Martinus Nijhoff 's-Gravenhage]. [https://web.archive.org/web/20230715095432/https://books.google.nl/books?id=10lSAAAAcAAJ&printsec=frontcover&hl=nl&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q=%22Keizer%20Hendrik%20III%20beslist%22&f=false Gearchiveerd] op 15 juli 2023.</ref> Deze ''comes Gerhardus'' wordt geïdentificeerd als Gerard III Flamens.{{Bron?||2016|03|26}}

Gerard III was de eerste heer van Wassenberg die een grafelijkheid bezat.{{Bron?||2016|03|26}} Het is niet helemaal duidelijk over welke gebieden Gerard verder nog grafelijk gezag had. Het betrof hier nog oude grafelijke jurisdicties, [[Gouw (Germaans)|gouwen]] of pagi, waarvan de geografische grenzen niet vastlagen. Namens de keizer voerde hij juridische, financiële en militaire taken uit maar in de loop van de elfde eeuw werd het gezag steeds meer als een bezit beschouwd dan een ambt, en gebruikte men de grafelijke rechten om gezag en bezit regionaal uit te breiden. Gelijktijdig ontstond in Europa het dynastieke bewustzijn en het idee dat familiebezittingen een [[patrimonium (erfgoed)|patrimonium]] vormden. Men zag het bezit als een ondeelbare eenheid dat moest doorgegeven van vader op zoon. Dit familiebezit was de kiemcel van het latere territorium [[Graafschap Gelre]].<ref>Noordij (2009) hfdst. 3 met verwijzing naar {{Aut|Arnold, B.}} (1991) ''Princes and territories in medieval Germany'' (Cambridge)</ref> Gerards zoon, de latere [[Gerard I van Gelre|Gerard I]] de Lange zou zich als eerste ''graaf van Gelre'' noemen.

Zevenaar dat ook tot de goederen behoorde, viel in 1047 nog onder het graafschap van Wecelo.{{Bron?|Is hier een bron voor? Welke goederen gaat het over? Die van Adela en Balderik?|2016|03|27}} Het gebied was dus onderhevig aan verscheidene wisselingen, hetgeen verklaard kan worden door de politieke onrust ontstaan na de ondergang van graaf [[Balderik van Duffelgouw|Balderik van Hamaland]]. De keizer schuift moeizaam met de vrijgekomen gebieden om een evenwichtig gebied te scheppen.

=== Opvolging ===
Omdat zijn zoon Gerard IV bij zijn overlijden minderjarig was werd Gerard III opgevolgd door zijn broer, [[Diederik I Flamens|Diederik van Heinsberg]] of Diederik I Flamens, genaamd Dirk 'van de Veluwe'.

== Huwelijk en kinderen ==
Gerard III zou gehuwd zijn met een dochter van [[Hendrik I van Leuven]] († 1038) met wie hij twee zoons had, die bij zijn overlijden minderjarig waren. Zij kwamen onder voogdij van [[Lambert II Balderik|Lambert II van Leuven]], broer van Hendrik I.<ref>{{Aut|Winter, J.M. van}} (2001) 'Het (Palts?)graafschap Zutphen en het Hamalandse gravenhuis'in: ''Bijdragen en mededelingen vereniging Gelre'' 93, p. 57-79</ref>
* [[Gerard I van Gelre|Gerard IV]], de latere Gerard I 'de Lange' van Gelre († 1129), voor het eerst in 1096 genoemd als graaf van Gelre
* Hendrik van [[Kasteel Krieckenbeck|Kriekenbeek]] († na 1124)

{{Uitklappen
| achtergrond = 
| titel = Flamenses uit het Huis Wassenberg
| afb = 
| align =
| tekstgrootte= 90%
| inhoud =<br />
{{Stamboom/start}}
{{Stamboom | | | | | | | | | | | | | RVK | | | |RVK=Mogelijk Rodger<br />vm. 960, 983<br />{{huwelijk}}<br />NN<br />van Kamerijk}}
{{Stamboom | | | | | | | | | | |,|-|-|^|-|-|.}}
{{Stamboom | | | | | | | | | | GVA| | | | RVK |GVA='''<big>[[Gerard I Flamens]]</big>'''<br />ca 970 - na 1042<br />{{huwelijk}}<br />NN<br />Heer van Wassenberg<br />verm. 1033 als getuige<br />verm. 1042 als getuige<br />stamvader van de graven van Gelre|RVK=[[Rutger I van Kleef]]<br />ca. 980 - 1050<br />{{huwelijk}}<br />NN<br />Heer van Kleef<br />stamvader van de graven van Kleef}}
{{Stamboom | | | | | | | | | | |!| | | | | |!}}
{{Stamboom | | | | | | | | | | G2F | | | | KLE |G2F='''<big>[[Gerard II Flamens]]</big>'''<br />rond 1000 - voor 1052<br />{{huwelijk}}<br />mogelijk een dochter Van Hamaland<br />verm. 1042 als 'Gerardus Flamens'' <br />(geen graaf)<br />|KLE=uitgestorven in 1368<br />}}
{{Stamboom | | | | | |,|-|-|-|-|+|-|-|-|-|.| | | | | |}}
{{Stamboom | | | | | G3F | | | D1H | | | WBU | | |G3F='''<big>Gerard III Flamens</big>'''<br />ca. 1025 - voor 1076<br />{{huwelijk}}<br /> ? dochter [[Hendrik I van Leuven]]|D1H='''<big>[[Diederik I Flamens|Diederik I van Heinsberg (Flamens)]]</big>'''<br />rond 1030 - 1082 <br />{{huwelijk}}<br />NN<br />gen. Dirk 'van de Veluwe'<br />(gouw)graaf van de Veluwe|WBU=[[Willem van Gelre (bisschop)|Willem Hendrik]]<br />1054 - 1076<br />bisschop van Utrecht<br />}}
{{Stamboom | |,|-|-|-|(| | | | |)|-|-|-|-|.|}}
{{Stamboom | GDL | | HVK | | | GVH || | GOH |GDL='''<big>[[Gerard I van Gelre|Gerard IV Flamens]]</big>'''<br />gen. Gerard 'de Lange'<br />ca. 1068 - 1129<br />{{huwelijk}}<br />Sophia N<br />{{huwelijk}}<br />[[Clementia van Poitiers|Clementia van Gleiberg]]<br />vanaf 1096 '''graaf Gerard I van Gelre'''|HVK=[[Hendrik van Kriekenbeek]]<br />† voor 1124<br />verm. vanaf 1082<br />''niet als graaf''<br />graaf van Kriekenbeek<br />''volgens Annales Rodenses''|GVH=[[Gosewijn I van Valkenburg-Heinsberg|Gozewijn I van Heinsberg]]<br />verm. vanaf 1085 - † 1128<br />{{Huwelijk}}<br />Oda van Walbeck<br />1119 ''de castello Falcomonte''<br />door huwelijk Heer van Valkenburg<br />stamvader '''Huis Heinsberg/Valkenburg'''|GOH=Gerard van Heinsberg}}
{{Stamboom/eind}}<br />
}}

==Zie ook==
* [[Huis Gelre]]
* [[Huis Gelre#Lijst_van_graven_en_hertogen_van_Gelre_en_graven_van_Zutphen_vanaf_1138|Lijst van Heersers over Gelre]]

{{Appendix|2=
* {{Aut|Alberts, W. Jappe}} (1978) ''Van heerlijkheid tot landsheerlijkheid'' (Van Gorcum Assen/Amsterdam)
* {{Aut|Bijsterveld, Arnoud-Jan}} (2015) 'Machts- en territoriumvorming: van Karolingische kernregio tot territoriale lappendeken, 900-1200' in: ''Limburg. Een geschiedenis, tot 1500'', p. 207-240 (Limburgs Geschied- en Oudheidkundig Genootschap ([https://lgog.nl/ LGOG]) Maastricht)
* {{Aut|Jahn, Ralph G. & Johanna Maria van Winter}} (2003) 'De genealogie van de graven en hertogen van Gelre' in: {{Aut|Jacobs< I.D. (eindred.)}} ''Het hertogdom Gelre: Geschiedenis, kunst en cultuur tussen Maas, Rijn en IJssel'', p. 33-47 en 336-337, (Uitgeverij Matrijs)
* {{Aut|Noordzij, Aart}} (2009) ''Gelre. Dynastie, land en identiteit in de late middeleeuwen'' (Uitgegeven door GELRE Vereniging tot beoefening van Gelderse geschiedenis, oudheidkunde en recht), proefschrift.
* {{Aut|Winter, Johanna Maria van}} (2013) 'Adel en ridderschap in Gelre, tiende tot dertiende eeuw' in: {{Aut|Ingrid d. Jacobs (eindred.)}} ''Adel en ridderschap in Gelderland ~ tien eeuwen geschiedenis'', p. 13-28 (WBooks)
----
{{References}}
}}

[[Categorie:Huis Wassenberg]]
[[Categorie:Graaf van Gelre]]
[[Categorie:Adel in de Nederlanden in de 11e eeuw|Flamens, Gerard III]]