Brontekst bekijken van Dubbel koor (kerkbouw)

[[Bestand:Abbey 3.png|thumb|right|300px|De plattegrond van de abdij van Sankt Gallen. In de kerk is het oostkoor met B aangeduid, het westkoor met C.]] 
De term '''dubbel koor''' duidt op de aanwezigheid van een tweevoudig [[Priesterkoor|koor]] in een kerk. Naast het gebruikelijke oostkoor is er in dit geval ook aan de westzijde van het kerkgebouw een koor aanwezig.

== Ontstaan ==
Sinds ongeveer de [[5e eeuw|vijfde eeuw]] is binnen de [[Latijnse Kerk]] het koor op het oosten [[Oriëntering (architectuur)|georiënteerd]]. Tijdens de [[Karolingisch]]e periode wordt de [[liturgie]] uitgebreid en geïntensiveerd. Belangrijke veranderingen rond de [[doop (sacrament)|doop]] en het [[begrafenis]]ritueel en het instellen van [[seculiere kanunnik|kanunnik]]en en [[processie]]s maakten dat de kerkruimte aan verschillende [[Eredienst in de Katholieke Kerk|erediensten]] onderdak moest bieden. De grote [[klooster (gebouw)|klooster]]kerken en [[kathedraal|kathedralen]] die in deze periode gebouwd werden, kregen daarom vaak een dubbel koor.

== Symmetrisch type ==
De oudste van dit type kerken had alleen maar een [[apsis (architectuur)|apsis]] aan zowel de oost- als de westzijde van het kerkgebouw. Een beroemd voorbeeld is de [[Abdij van Sankt Gallen]]. Hiervan is een ideale plattegrond uit ca. 820 overgeleverd. De kerk bezit hier een oostkoor voor de [[mis]] en de [[Getijde (gebed)|koorgebeden]]. Het westkoor is ingericht voor de doop.

In de [[romaanse architectuur|romaanse]] bouwkunst werd het dubbel koor veelvuldig toegepast. Vooral in kathedralen in het [[Heilige Roomse Rijk]] is het vaak aan te treffen. De kathedralen van [[Trier]], [[Bamberg (stad)|Bamberg]], [[Worms (stad)|Worms]], [[Mainz]] en [[Naumburg (Saale)|Naumburg]] hebben alle een dubbel koor. Vaak hebben de twee koren ieder een eigen [[Beschermheilige|patrocinium]]. Zo is in Bamberg het westkoor aan Petrus gewijd en het oostkoor aan Sint-Joris.

Vaak komt het dubbel koor voor in combinatie met een [[transept|dubbelkruisvormige aanleg]]. De kerk heeft dan aan beide zijden zowel een koor als een transept.

== Westwerk ==
Naast dit symmetrische type met twee ongeveer gelijkvormige koren bestaan er ook kerken waarbij het westkoor zich in het [[westwerk]] bevindt. Hier ligt het westkoor vaak hoger en is kleiner dan het oostkoor. De term ''dubbel koor'' wordt over het algemeen voorbehouden aan het symmetrische type.

== Galerij ==
<gallery caption="Plattegronden van kerken met een dubbel koor">
Bestand:Ostchor Bamberger Dom.jpg|De kathedraal van Bamberg met in geel het oostkoor
Bestand:Westchor Bamberger Dom.jpg|De kathedraal van Bamberg met in geel het westkoor
Bestand:Plan.cathedrale.Verdun.png|De romaanse voorloper van de [[kathedraal van Verdun]] met een dubbelkruisvormige aanleg.
bestand:Plan of Saint-Barthélemy in Liege.jpg| De [[Sint-Bartolomeüskerk (Luik)|Sint-Bartolomeüskerk]] in Luik met een oostkoor en een westkoor in het [[westwerk]] (links)
</gallery>

[[Categorie:Onderdeel van een kerkgebouw]]