Brontekst bekijken van Colonia (Romeinse term)

[[Bestand:Romancoloniae.jpg|thumb|Romeinse Colonia in tweede eeuw]]
'''Colonia''' (meervoud ''coloniae'') was de [[Latijn]]se juridische term voor een bepaald politiek statuut van een volksplanting of nederzetting in het [[Romeinse Rijk]].

De Romeinen maakten onderscheid tussen:
# '''Coloniae Civium Romanorum''' waren kolonies uitsluitend bevolkt door Romeinse burgers, die deel uitmaakten van de [[tribus (Rome)|tribus]] van de stad [[Rome (stad)|Rome]].<br />In de oudste periode tot ca. 185 v.Chr. werden deze nederzettingen hoofdzakelijk gesticht als een soort burgergarnizoenen ter beveiliging van de kust (coloniae maritimae, zo bijvoorbeeld [[Anzio|Antium]], [[Ostia Antica|Ostia]], [[Salerno (stad)|Salernum]], [[Terracina]])<br />later ook als strategische voorposten, (zo bijvoorbeeld [[Modena (stad)|Mutina]] en [[Parma (stad)|Parma]] in de [[Povlakte]], ...)<br />en sinds de [[gebroeders Gracchus|Gracchi]] vooral ter leniging van sociale noden onder proletariërs of veteranen (zo bijvoorbeeld Capua, (het nieuwe) [[Carthago]], [[Narbonne|Narbo]], [[Tarente (stad)|Tarente]], ...).<br />De burgers die naar deze coloniae gezonden werden behielden het volwaardige Romeinse [[burgerrecht]], waarvan ze bij een eventueel verblijf te Rome ook gebruik konden maken.
# '''Coloniae Latinae''' (''kolonies van Latijns Recht'') waren bevolkt door burgers van Rome en van andere steden in [[Latium]]. Deze kolonisten verloren hun oorspronkelijke burgerrecht maar werden lid van een nieuwe, autonome burgergemeenschap, waarvan de leden krachtens een verdrag met Rome het zogenaamde [[Latijns burgerrecht]] verkregen. Belangrijke steden met dit statuut waren: [[Alba Fucens]], [[Aquileia]], [[Ardea (gemeente)|Ardea]], [[Rimini (stad)|Ariminum]], [[Bologna (stad)|Bononia]], [[Brindisi (stad)|Brundisium]], [[Colonia Claudia Ara Agrippinensium|Keulen]], [[Nemausus|Nîmes]].<br />In [[90 v.Chr.|90]] / [[89 v.Chr.]] kregen alle coloniae Latinae in Italië ten zuiden van de Po het statuut van [[Municipium|''Municipia Civium Romanorum'']]. Het statutaire verschil tussen deze coloniae en de ''Coloniae Civium Romanorum'' verdween in de praktijk.

[[Julius Caesar|Caesar]] en [[Gaius Julius Caesar Octavianus|Augustus]] waren de eersten die op grote schaal coloniae in de provincies stichtten; dit waren vrijwel alle ''Coloniae Civium Romanorum'', gewoonlijk bevolkt door hun [[oorlogsveteranen]] die hun land hadden verkregen dankzij het [[Eerste triumviraat]]. Tussen [[50 v.Chr.]] en [[150]] na Chr. zijn in het gehele rijk enkele honderden van zulke coloniae tot stand gekomen. Deze hebben in belangrijke mate bijgedragen aan de [[romanisering]] van het imperium. In de 2e en 3e eeuw werd de titel ''colonia'' steeds meer een privilege dat de [[Romeinse keizer]]s aan provinciesteden konden verlenen om persoonlijke redenen, bijvoorbeeld als beloning voor loyaal gedrag. Een bekend voorbeeld hiervan is het huidige [[Xanten]] (Duitsland) dat ten tijde van keizer [[Trajanus]] (heerschappij 98-117) de titel 'colonia' kreeg (Colonia Ulpia Trajana).

== Literatuur==
* https://web.archive.org/web/20070930181146/http://www.fofweb.com/Onfiles/Ancient/AncientDetail.asp?iPin=HLAR0335
* https://web.archive.org/web/20070930181401/http://www.fofweb.com/Onfiles/Ancient/AncientDetail.asp?iPin=ROME0394
* https://web.archive.org/web/20140228104246/http://www.livius.org/cn-cs/colonia/colonia.html

[[Categorie:Romeinse oudheid]]