Brontekst bekijken van Claude Frédéric t'Serclaes van Tilly

[[Bestand:Claude Frederic T'Serclaes, duke of Tilly, painted by Johann Valentin Tischbein, ca 1750.jpg|thumb|200px|Postuum geschilderd portret door [[Johann Valentin Tischbein]] ([[Slot Fasanerie]], [[Fulda (stad)|Fulda]])]]
'''Claude-Frédéric t'Serclaes''', graaf van Tilly, ook ''Claudius Frederik van Serclaes'' ([[Brussel (stad)|Brussel]], [[juli]] [[1648]] - [[Maastricht]], 10 of 20 [[april]] [[1723]]) was een vooraanstaand [[militair]] in de [[Zuidelijke Nederlanden|Zuidelijke]] en [[Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden|Noordelijke Nederlanden]]. Hij was onder andere [[generaal]] van de [[cavalerie]], later opperbevelhebber van de [[Staatse troepen]] en [[Lijst van gouverneurs van Maastricht|gouverneur van Maastricht]].

==Biografie==
Tilly stamde uit het oude Zuid-Nederlandse geslacht [[T'Serclaes]], waarvan het stamslot even ten zuiden van Brussel lag. Als jongere zoon werd hij door zijn ouders voorbestemd voor een geestelijke loopbaan. Toen hem een positie als [[Seculiere kanunnik|kanunnik]] aan het [[kapittel]] van de [[Sint-Lambertuskathedraal (Luik)|Sint-Lambertuskathedraal]] in [[Luik (stad)|Luik]] werd aangeboden, schrok hij echter hiervoor terug en koos voor een militaire loopbaan.

Tilly diende eerst, samen met zijn broers, in het leger van Frankrijk. Daarna trad hij in dienst van Spanje. In 1672 bood hij zijn diensten aan bij de [[Staten-Generaal van de Nederlanden]]. Hij had op 20 augustus 1672 als commandant het bevel over de ruitercompagnieën die de [[Gevangenpoort (Den Haag)|Gevangenpoort]] in [[Den Haag]] bewaakten. Op schriftelijk bevel van de president van de [[Gecommitteerde Raden]] [[Jacob Philip van Boetzelaer]], heer van [[Asperen]], trok hij deze troepen terug, waarop de gebroeders [[Cornelis de Witt (regent)|Cornelis]] en [[Johan de Witt]] de dood vonden.

Tilly was betrokken bij achtereenvolgens de [[Hollandse Oorlog]] (1672-1678), de [[Negenjarige Oorlog (1688-1697)]] en de [[Spaanse Successieoorlog]] (1701–1714). In 1673 raakte hij gewond bij het [[Beleg van Maastricht (1673)]] en een jaar later opnieuw bij de [[Slag bij Seneffe]]. In 1675 nam hij deel aan de verovering van [[Binche]]. In 1676 assisteerde hij [[Willem III van Oranje|stadhouder Willem III]] bij diens mislukte aanval op Maastricht. In 1677 vocht hij in de [[Slag bij Kassel (1677)|Slag bij Kassel]]; in 1678 in de [[Slag bij Saint-Denis (1678)|Slag bij Saint-Denis]].

Op 24 september 1682 ging de graaf een katholiek huwelijk aan met gravin Anna Antoinetta [[d'Aspremont Lynden]] (1655-1743). Zij was een zus van de abdis van [[Abdij van Munsterbilzen|Munsterbilzen]] en als weduwe schonk zij veel goederen aan het kapittel aldaar.

[[Bestand:The Battle of Malplaquet, 1709.png|thumb|200px|Louis Laguerre: ''De Slag bij Malplaquet'']]
In 1701 werd Tilly door [[keizer Leopold I]] benoemd tot [[veldmaarschalk-luitenant]] en in 1708 werd hij opperbevelhebber van de [[Staatse troepen]]. In die hoedanigheid gaf hij in september 1709 leiding aan de Staatse troepen in de zeer bloedige [[Slag bij Malplaquet]], waaruit hij samen met de [[Eugenius van Savoye|prins van Savoye]] en de [[John Churchill|hertog van Malborough]] als overwinnaar tevoorschijn kwam.

Na de [[Vrede van Utrecht (1713)]] kon de 65-jarige Tilly het wat rustiger aan gaan doen. Hij vestigde zich in Maastricht, waar hij in 1714 aan de [[Grote Gracht (Maastricht)|Grote Gracht]] het [[stadspaleis]]je Hof van Tilly liet bouwen, dat hij na zijn dood aan de stad Maastricht aanbood als logeeradres voor de Luikse commissarissen-deciseurs. In 1718 benoemde de [[Raad van State (historisch)|Raad van State]] hem tot militair [[gouverneur]] van [[Maastricht]], als opvolger van [[Daniël Wolff]], baron van Dopff.<ref name=UE>Ubachs/Evers (2005), pp. 528-529.</ref>

Tilly overleed in 1723 en werd begraven in de [[Sint-Servaasbasiliek (Maastricht)|Sint-Servaaskerk]] in Maastricht.

== Nalatenschap ==
Aan Tilly herinneren in Maastricht onder andere de [[Hof van Tilly]], waarvan nog de toegangspoort en een fraaie 18<sup>e</sup>-eeuwse fontein met reliëf op de binnenplaats bewaard zijn gebleven. Tilly liet ook het [[Oud Gouvernement|Gouvernementsgebouw]] aan de [[Bouillonstraat]] vernieuwen en schonk geld voor de verbouwing van het [[Penitentenklooster (Maastricht)|Penitentenklooster]] aan de [[Boschstraat (Maastricht)|Boschstraat]], maar beide gebouwen bestaan niet meer. In de [[Sint-Servaasbasiliek (Maastricht)|Sint-Servaaskerk]] bevindt zich een [[epitaaf]] van wit en zwart marmer dat herinnert aan een fundatie van de graaf en gravin van Tilly. Zijn weduwe schonk in 1720 diamanten aan dezelfde kerk, ter versiering van een [[monstrans]], maar deze is bij de opheffing van het [[kapittel van Sint-Servaas]] verloren gegaan. Wel bewaard is een gedenksteen aan de buitenkant van de [[Sint-Martinuskerk (Maastricht)|Sint-Martinuskerk]] te [[Wyck]], die aan de schenking van een kapitaal van 5000 gulden herinnert. Zijn wapensteen is verder te zien aan het Academieplein ([[Jekerkwartier]]).<ref name=UE/> Een levensgroot portret van de graaf als gouverneur van Maastricht werd in 1768 postuum geschilderd door [[Johann Valentin Tischbein]]. Het hing tot 1798 in het gouvernementspaleis, waarna het door de laatste gouverneur, [[Frederik van Hessen-Kassel (1747-1837)|Frederik van Hessen-Kassel]], werd opgeëist. Tegenwoordig hangt het met tien andere Maastrichtse gouverneursportretten in het [[Slot Fasanerie|kasteel Fasenerie]] in [[Fulda (stad)|Fulda]].<ref>Minis (1998), pp. 42-44.</ref>

<gallery widths="150" heights="200">
Bestand:Maastricht - rijksmonument 27017 - Hof van Tilly - Grote Gracht 90-92 20100516.jpg|Hof van Tilly, Maastricht
Bestand:Maastricht - Hof van Tilly - Ontvoering van Amphitrite door Poseidon 1714 20100821.jpg|Idem, reliëf binnenplaats
Bestand:Sint-Servaasbasiliek, zuiderzijbeuk, epitaaf.jpg|Epitaaf St-Servaasbasiliek
Bestand:2018-Maastricht, St-Martinuskerk 15.jpg|Gedenksteen St-Martinuskerk
</gallery>

{{Appendix|1=|2=
== Geraadpleegde literatuur, verwijzingen ==
* {{aut|Minis, S.}} (1998): ''De terugkeer van de gouverneurs. De Gouverneursportretten uit het Jachtslot Fasanerie te Fulda''. Tentoonstellingscatalogus [[Bonnefantenmuseum]], Maastricht. {{ISBN|9071630196}}
* {{aut|[[Pierre Ubachs|Ubachs, Pierre J.H.]], en [[Ingrid Evers|Ingrid M.H. Evers]]}} (2005): ''[[Historische Encyclopedie Maastricht]]''. Walburg Pers, Zutphen / [[Regionaal Historisch Centrum Limburg|RHCL]], Maastricht. {{ISBN|90-5730-399-X}}
-----
{{References}}
}}
{{Authority control}}
{{StartOpvolging}}
{{OpvolgingCombi
| lijst = [[Lijst van gouverneurs van Maastricht|Gouverneur van Maastricht]]<br>1718 - 1723
| vorige = [[Daniël van Dopff]]
| volgende = [[Willem VIII van Hessen-Kassel]]
}}
{{EindOpvolging}}

{{DEFAULTSORT:Serclaes, C}}
[[Categorie:Generaal in de Verenigde Provinciën]]
[[Categorie:Zuid-Nederlands generaal (voor 1830)]]
[[Categorie:Oostenrijks maarschalk (Habsburgse monarchie)]]
[[Categorie:Gouverneur van Maastricht]]
[[Categorie:Adel in de Nederlanden in de 17<sup>e</sup> eeuw]]
[[Categorie:Adel in de Nederlanden in de 18<sup>e</sup> eeuw]]
[[Categorie:T'Serclaes|Claude]]
[[Categorie:17<sup>e</sup>-eeuws militair]]
[[Categorie:18<sup>e</sup>-eeuws militair]]