Brontekst bekijken van Civiel recht (Nederland)

'''[[Civiel recht]]''', '''burgerlijk recht''' of '''privaatrecht''' bestaat uit een ''materieel'' en een ''formeel'' gedeelte. Het materiële gedeelte stelt regels ten aanzien van de verhoudingen tussen burgers onderling en tussen burgers en goederen. Het [[formeel privaatrecht]] is het [[Burgerlijk procesrecht (Nederland)|burgerlijk procesrecht]]: het geeft regels over de handhaving van de materiële regels. 

Kenmerkend voor het burgerlijk recht is dat betrokkenen zelf het recht moeten activeren. Er is, anders dan bij het [[strafrecht]], geen centrale instantie die een zaak voor de rechter brengt. Indien iemand van mening is dat een recht is geschonden, dient diegene de zaak onder de aandacht van de [[rechter]] te brengen.

Het materiële civiele recht is in [[Nederland]] met name terug te vinden in het [[Burgerlijk Wetboek (Nederland)|Burgerlijk Wetboek]]. In andere landen met civiel recht bestaat doorgaans een wetboek met een soortgelijke naam: in [[Frankrijk]] de [[Code Civil]], in [[Duitsland]] het [[Bürgerliches Gesetzbuch]]. Met name de [[Angelsaksische landen|Angelsaksische]] wereld heeft een ander systeem: het gemene recht ofwel ''[[common law]]''.

Het materiële burgerlijk recht is op te splitsen in een deel ten aanzien van de rechtspositie van personen en een vermogensrechtelijk deel. 

== Niet-vermogensrecht ==
=== Personen- en familierecht ===
In het personen- en familierecht worden zaken als [[huwelijk]], [[Voogd (familierecht)|voogdij]] en [[echtscheiding]] geregeld. Het personen- en familierecht is voor een groot deel [[codificatie|gecodificeerd]] in boek 1 van het Burgerlijk Wetboek.
=== Rechtspersonenrecht ===
Onder rechtspersonen vallen ([[stichting]]en, [[besloten vennootschap]]pen, [[naamloze vennootschap]]pen, [[vereniging (rechtspersoon)|verenigingen]] enzovoorts). Het rechtspersonenrecht vindt men grotendeels in boek 2 van het Burgerlijk Wetboek.

== Vermogensrecht ==
Het [[vermogensrecht]] bestaat, naast een algemeen deel, uit [[goederenrecht]] en [[verbintenissenrecht]].
=== Goederenrecht ===
Goederen zijn zowel zaken als vermogensrechten. Het [[goederenrecht]] geeft de regels met betrekking tot goederen en alle rechten die hieraan verbonden zijn, zoals eigendom, [[vruchtgebruik]], [[erfdienstbaarheid|erfdienstbaarheden]], [[pand (rechtsvorm)|pand]] en [[recht van hypotheek|hypotheek]]. Een zaak is een voor de menselijke beheersing vatbare stof (bijvoorbeeld een fiets). Vermogensrechten zijn rechten die niet op stoffen van toepassing zijn, maar wel op geld waardeerbaar zijn (bijvoorbeeld [[auteursrecht]]en).

=== Verbintenissenrecht ===
Het [[verbintenissenrecht]] geeft aan wat de regels zijn in de rechtsverhouding tussen verschillende personen. Een [[verbintenis]] is een recht op een prestatie waarop een schuldeiser recht heeft, de schuldenaar is verplicht om deze prestatie te verlenen. Onderdeel van het verbintenissenrecht is het [[overeenkomstenrecht]] (of contractenrecht).

Verbintenissen kunnen ontstaan uit [[overeenkomst (contract)|overeenkomst]]en, maar ook rechtstreeks uit de wet. De kern van het verbintenissenrecht vindt men in de boeken 6 en 7 van het Burgerlijk Wetboek.

== Geschiedenis ==
De ontwikkeling van het burgerlijk recht gaat terug tot de [[Romeinen in Nederland|Romeinse tijd]]. Na de val van het [[West-Romeinse Rijk]] bleef in de door de Germaanse stammen veroverde gebieden het [[Romeins recht]] van kracht. Het bestond gewoon naast het [[Germaans recht]].

Een belangrijke bron voor het recht was het [[Corpus Iuris Civilis]].

Na de chaos van de [[Franse Revolutie]] kwam [[Napoleon Bonaparte|Napoleon]] aan de macht. In de gedeeltelijk bij Frankrijk ingedeelde Nederlandse gebieden werd meteen het [[Frans recht]] van kracht. In wat overbleef (de [[Bataafse Republiek]] en later het [[Koninkrijk Holland]]) gebeurde dat wat later. 

Napoleon heeft veel energie gestoken in de ontwikkeling van een eenduidig Frans recht, dat dus ook in Nederland ging gelden. De [[Code Napoleon]] bleef in Nederland tot [[1838]] in gebruik, waarna deze door een Nederlandstalig Burgerlijk Wetboek werd vervangen.

Na de [[Tweede Wereldoorlog]] achtte men de tijd rijp voor een [[Burgerlijk_Wetboek_(Nederland)#Het_Nieuw_Burgerlijk_Wetboek_(1992)|nieuw Burgerlijk Wetboek]]. De [[Commissie Meijers]] kwam in [[1948]] met het Ontwerp Meijers voor een nieuw BW. Waarschijnlijk het belangrijkste moment van overgang van oud naar nieuw was decennia later, in [[1992]], toen boek 3, 5 en 6 in werking traden, waardoor het Nederlands vermogensrecht ingrijpend veranderd is. Per [[1 januari]] [[2003]] is boek 4 ([[erfrecht]]) vernieuwd.

== Externe link ==
* [https://www.rechtspraak.nl/Uw-Situatie/Onderwerpen/Rechtsgebieden/Civiel-recht/Paginas/default.aspx Civiel recht] op Rechtspraak.nl


[[Categorie:Burgerlijk recht in Nederland]]<br>