Brontekst bekijken van Bulla (amulet)

[[Bestand:WLANL - koopmanrob - Etruskisch jongetje (RMO).jpg|thumb| Etruskisch beeldje (detail) van een jongen met bulla. Uit Montecchio. Brons. Ca. 100 v.Chr. [[Leiden]], [[Rijksmuseum van Oudheden|RMO]].]]
[[File:Etruscan - Bulla with Daedalus and Icarus - Walters 57371 - Side A.jpg|thumb|bulla waarop [[Icarus]] is weergegeven]]
Een '''bulla''' (uit het [[Latijn]]: ''bulla'') is een sieraad dat in de [[Klassieke oudheid|oudheid]] door jonge jongens van aristocratische [[Etrusken|Etruskische]] en [[Oude Rome|Romeinse]] families om de hals werd gedragen.

Een bulla bestaat in de regel uit een bolle ronde schijf van enkele centimeters in diameter, bevestigd aan een kokertje waardoor het draagkoord werd geregen. De mooiste zijn van goud en hebben figuratieve (vaak mythologische) voorstellingen in drijfwerk. De bulla is waarschijnlijk, zoals ook enkele Romeinse schrijvers meenden,<ref>Bijv. {{aut|[[Juvenalis]]}}, ''Saturae'' V, 164.</ref> van Etruskische origine. Een van de oudste exemplaren werd gevonden in de Etruskische stad [[Tarquinia]], in een graf uit het einde van de 9e eeuw v.Chr. van een kind van 7 of 8 jaar oud.<ref>{{aut|N. Thomson de Grummond}}, "Prophets and Priests", in {{aut|N. Thomson de Grummond & E. Simon}} (eds.), ''The religion of the Etruscans'' (Austin 2006), p. [http://books.google.nl/books?id=hQtbJyFCd40C&printsec=frontcover&hl=nl#v=onepage&q=bulla&f=false 28].</ref> De functie van de bulla is niet helemaal duidelijk. Reeds [[Plutarchus]]<ref>{{aut|Plutarchus}}, ''Quaestiones Romanae'' 101.</ref> boog zich over dit probleem. Opmerkelijk is dat in de [[Etruskische kunst]] niet alleen jongens maar ook goden en halfgoden, een priesteres en in een enkel geval zelfs paarden (de beroemde gevleugelde paarden van de ''Ara della Regina''-tempel te Tarquinia) op de bulla gelijkende objecten dragen. Mogelijk gaat het hier om andersoortige bulla's.<ref>Voor discussie zie o.a. {{aut|A.J. Pfiffig}}, ''Religio etrusca'' (Graz 1975), pp. 361–363.</ref> We mogen aannemen dat in ieder geval de 'kinderbulla's', die mogelijk geneeskrachtige kruiden (''remedia'') of iets dergelijks hebben bevat, een kwaadafwerende werking werd toegedicht en dus als [[amulet]]ten hebben gefungeerd.<ref>{{aut|R.E.A. Palmer}}, "Locket Gold, Lizard Green" in {{aut|J.F. Hall}} (ed.), ''Etruscan influences on the civilizations of Italy'' (1994), pp. 17-28.</ref> Bij de Romeinen droegen alleen vrije jongens een bulla, tot het moment waarop zij volwassen werden (rond het 15e levensjaar): dan werd de bulla afgedaan en geofferd aan de [[Laren (mythologie)|Laren]].

==Noten==
{{References}}

[[Categorie:Etruskische oudheid]]
[[Categorie:Romeinse oudheid]]
[[Categorie:Sieraad]]