Brontekst bekijken van Brown Bess

{{Infobox vuurwapen
| naam              = Land Pattern Musket ("Brown Bess")
| afbeelding        =
| onderschrift      = Een 'Short Land Pattern' snaphaan
| type              = [[Snaphaan (wapen)|Snaphaan]]
| land              = [[Bestand:Union flag 1606 (Kings Colors).svg|rand|20px]] [[Koninkrijk Groot-Brittannië]]
| gebruik           = [[British Army|Britse leger]] 1722–1838
| land_gebruik      = [[Britse Rijk]], [[Indianen|Amerikaanse Indianen]], [[Verenigde Staten van Amerika]], [[Koninkrijk Zweden (1523-1814)|Koninkrijk Zweden]], [[Koninkrijk der Nederlanden]] (1814–1821), [[Verenigde Mexicaanse Staten]], [[Keizerrijk Brazilië]], [[Zoeloekoninkrijk]]
| ontwerper         = ?
| ontworpen_in      = 1722
| fabrikant         = ?
| aantal            = 4&nbsp;300&nbsp;000
| varianten         = Long Land Pattern, Short Land Pattern, Sea Service Pattern, India Pattern, New Land Pattern, New Light Infantry Land Pattern Cavalry Carbine
| kaliber           = .75 (19,050&nbsp;mm)
| actie             = [[Vuursteenslot]]
| vuursnelheid      = Afhankelijk van de gebruiker, meestal 3 à 4 schoten per minuut
| snelheid          =
| maximum_bereik    =
| effectief_bereik  = plm. 45m – 90m
| gewicht_leeg      = 4,8kg
| gewicht_geladen   =
| lengte            = 149cm
| loop              = 110cm, [[gladloop]]s
| capaciteit        = [[Enkelschotswapen]] 
}}
'''Brown Bess''' is een bijnaam voor de Britse ''Land Pattern Musket'' [[snaphaan_(wapen)|snaphaan]] en zijn afgeleiden. Het wapen was een gladloops [[voorlaad]]geweer (de [[Engelsen (volk)|Engelsen]] gebruiken de term ''musket'' voor dergelijke wapens) met [[vuursteenslot|vuursteenontsteking]]. De oorsprong van de naam is onbekend. Het geweer werd gebruikt tijdens de expansie van het [[Britse Rijk]] in de [[18<sup>e</sup> eeuw]] en is van 1722 tot omstreeks 1850 in gebruik geweest in het leger van [[Koninkrijk Groot-Brittannië|Groot-Brittannië]]. Het leger van het [[Koninkrijk der Nederlanden]] werd bij zijn oprichting in 1814 eveneens met dit geweer uitgerust en heeft dit tot 1821 gebruikt, waarna het werd vervangen door het [[Infanteriegeweer Model 1815]].

De ''Land Pattern'' en zijn afgeleiden zijn [[snaphaan (wapen)|snaphanen]] van het kaliber .75 (0,75 [[Inch|duim]]). Veel geweren werden in 1838 omgebouwd naar het [[percussieslot|percussiestelsel]].

== Origine van de naam ==
Er bestaan vele verhalen over de oorsprong van de naam ''Brown Bess''. Het wapen zou vernoemd zijn naar koningin [[Elizabeth_I_van_Engeland|Elizabeth I]], maar daar bestaat geen bewijs voor. "Brown" kan ook simpelweg op de bruine kleur van de lade slaan en "Bess" kan zijn afgeleid van het Nederlandse "[[geweer|bu(k)s]]" of Duitse "Büchse". Daarnaast is het mogelijk dat "Brown Bess" de tegenhanger is van "Brown Bill", dat een bijnaam was voor een toen in gebruik zijnd Engels type paalwapen.

== Bibliografie ==
* Cumpston, Mike. "The Guns of Empire: 18th Century Martial Muskets" ''Guns Magazine'', August 2008, p.&nbsp;60. FMG Publications, San Diego, CA
* Reid, Stuart. ''British Redcoat (2) 1793–1815'' Warrior Series, Osprey Publishing
* Martens, drs. B.J. en drs. G. de Vries. "Nederlandse vuurwapens 1813 - 1866 Landmacht, Marine en koloniale troepen"

{{Appendix|2=
{{Bronvermelding anderstalige Wikipedia|taal=en|titel=Brown_Bess|oldid=638011340|datum=20150124}}
}}

[[Categorie:Geweer]]
[[Categorie:Vuurwapen]]
[[Categorie:Historisch wapen]]