Brontekst bekijken van Bonne van Luxemburg

'''Bonne van Luxemburg''' ([[Luxemburgs]]: ''Jutta'' of ''Guta vu Lëtzebuerg''; [[Frans]]: ''Bonne de Luxembourg''; [[Praag]], [[20 mei]] [[1315]] — [[Abdij van Maubuisson]], [[11 september]] [[1349]]), was de tweede dochter van [[Jan de Blinde]], koning van [[Koninkrijk Bohemen|Bohemen]],<ref name="Nicolle17">{{Aut|D. Nicolle}}, ''Poitiers 1356: The Capture of a King'', Oxford, 2004, p.&nbsp;17.</ref> en zijn eerste vrouw, [[Elisabeth I van Bohemen|Elisabeth van Bohemen]]. Ze was de eerste vrouw van toekomstige koning [[Jan II van Frankrijk]], maar stierf een jaar voor zijn troonsbestijging, waardoor ze nooit koningin van Frankrijk was. Ze wordt in de Franse geschiedschrijving ''Bonne de Luxembourg'' genoemd. Ze was een lid van het [[Huis Luxemburg]]. Zij schonk het leven aan onder andere [[Karel V van Frankrijk]], [[Filips de Stoute]], hertog van Bourgondië, en [[Johanna van Valois (1343-1373)|Johanna van Valois]], koningin van Navarra.

== Biografie ==
Jutta (Bonne) was meermaals onderwerp van de trouwplannen, die haar vader Jan in het belang van zijn dynastieke interesses ontwikkelde. Reeds als zesjarige werd ze (zoals in die tijd niet ongebruikelijk was voor dochters van vorsten) voor de eerste maal verloofd en bezocht in 1321 haar gade in spe, [[Frederik II van Meißen|Frederik ''de Ernstige'']] (1310–1349) van het [[Huis Wettin]], de latere markgraaf van Meißen, op de [[Wartburg (kasteel)|Wartburg]]. In 1323 werd ze door haar vader teruggeroepen, nadat het Huis Wettin zich bij de partij van [[keizer Lodewijk de Beier]] had aangesloten en Frederik nu met diens dochter [[Mathilde van Beieren (1313-1346)|Mathilde]] zou trouwen, wat in 1328 geschiedde. Hierna werd Jutta in 1326 met de latere graaf [[Hendrik IV van Bar]] verloofd, maar ook dit liep op niets uit.

Zij verbleef vervolgens in de abdij van Saint-Esprit, totdat haar vader een dubbele huwelijksovereenkomst wist te sluiten met koning [[Filips VI van Frankrijk]]:<ref>{{Aut|J.F. Böhmer}} (ed.), ''Additamentum primum ad regesta imperii inde ab anno MCCCXIIII usque ad annum MCCCXLVII'', Frankfurt am Main, 1841, p. [http://reader.digitale-sammlungen.de/de/fs1/object/display/bsb10001842_00046.html?zoom=0.6000000000000001 298]. [https://web.archive.org/web/20171022193811/http://reader.digitale-sammlungen.de/de/fs1/object/display/bsb10001842_00046.html?zoom=0.6000000000000001 Gearchiveerd] op 22 oktober 2017.</ref> Jans zoon [[Keizer Karel IV|Karel]] (de latere keizer Karel IV) werd met Filips nicht [[Blanca van Valois]] verloofd en zijn dochter Jutta met de Franse troonopvolger [[Jan II van Frankrijk|Jan van Valois]] (1319-1364), hertog van Normandië.<ref name="Hand12">{{Aut|J.M. Hand}}, ''Women, Manuscripts and Identity in Northern Europe, 1350-1550'', Farnham, 2013 (= Londen - New York, 2016), p. [https://books.google.be/books?id=azMrDwAAQBAJ&pg=PA12 12]. [https://web.archive.org/web/20230606204317/https://books.google.be/books?id=azMrDwAAQBAJ&pg=PA12 Gearchiveerd] op 6 juni 2023.</ref>

[[Bestand:Jan_Jitka.jpg|rechts|miniatuur|De stamboom van Jan II van Frankrijk (14e eeuw).]]

Op 2 januari 1332 deden Jan van Luxemburg en zijn dochter Jutta hun intrede in Parijs. Jan werd op 17 februari voor de ogen van een prestigieuze publiek, waaronder zich de koningen van [[Koninkrijk Bohemen|Bohemen]] en [[Koninkrijk Navarra|Navarra]], en de hertogen van [[Hertogdom Bourgondië|Bourgondië]], [[Hertogdom Lotharingen|Lotharingen]] en [[Hertogdom Brabant|Brabant]] bevonden, plechtig tot ridder werd geslagen in de [[Notre-Dame van Parijs]] en meerderjarig verklaard.<ref name="Thomas 268">{{Aut|H. Thomas}}, Johann II., in {{Aut|J. Ehlers - H. Müller - B. Schneidmüller}} (edd.), ''Die französischen Könige des Mittelalters. Von Odo bis Karl VIII. 888–1498'', München, 1996, p. [https://books.google.be/books?id=FCfAZbnnZOoC&pg=PA268 268].</ref> Jutta trouwde met [[Jan II van Frankrijk|Jan]], hertog van Normandië op 28 juli 1332<ref>{{Aut|J.M. Hand}}, ''Women, Manuscripts and Identity in Northern Europe, 1350-1550'', Farnham, 2013 (= Londen - New York, 2016), p. [https://books.google.be/books?id=azMrDwAAQBAJ&pg=PA13 13]. [https://web.archive.org/web/20230606204459/https://books.google.be/books?id=azMrDwAAQBAJ&pg=PA13 Gearchiveerd] op 6 juni 2023.</ref> of 6 augustus 1332<ref name="Thomas 268"/> in de kapittelkerk van Notre-Dame in [[Melun]].<ref>Er is twijfel over de precieze trouwdatum, zie: {{Aut|L. Earp}}, ''Guillaume de Machaut: A Guide to Research'', New York, 1995 (= New York - Abingdon, 2012), p. [https://books.google.be/books?id=8VaBAAAAQBAJ&pg=PA24 24], {{Aut|J.K. Hoensch}}, ''Die Luxemburger. Eine spätmittelalterliche Dynastie gesamteuropäischer Bedeutung 1308–1437'', Stuttgart, 2000, p. [https://books.google.be/books?id=iKAqDwAAQBAJ&pg=PA81 81]. [https://web.archive.org/web/20230606204020/https://books.google.be/books?id=8VaBAAAAQBAJ&pg=PA24 Gearchiveerd] op 6 juni 2023.</ref> Zijzelf was 17 jaar oud, terwijl haar bruidegom 13 jaar oud was.<ref>{{Aut|F. Seibt}}, ''Karl IV. - Ein Kaiser in Europa 1346–1378'', München, 1994<sup>5</sup>, p.&nbsp;106.</ref> Haar naam Jutta (of Guta), hetgeen "de Goede" betekent, werd rond deze tijd veranderd in Bonne (Frans) of Bona (Latijn). De bruiloft werd in de aanwezigheid van zesduizend gasten gevierd. Door haar huwelijk werd Bonne de vrouw van de erfgenaam van de Franse troon, [[Hertogdom Normandië|hertogin van Normandië]], en gravin van [[Anjou (provincie)|Anjou]] en [[Maine (provincie)|Maine]].

Bonne was beschermvrouwe van de kunsten, waarbij de componist [[Guillaume de Machault]] een van haar favorieten was.<ref>{{Aut|A. Walters Robertson}}, ''Guillaume de Machaut and Reims: Context and Meaning in His Musical Works'', Cambridge, 2002, p. [https://books.google.be/books?id=fPJvGncNQNsC&pg=PA3 3]. [https://web.archive.org/web/20171023010727/https://books.google.be/books?id=fPJvGncNQNsC&pg=PA3 Gearchiveerd] op 6 juni 2023.</ref>

Ze stierf op 34-jarige leeftijd aan de [[builenpest]],<ref name="Nicolle17"/> al deed het gerucht de ronde dat ze wegens ontrouw door haar echtgenoot zou zijn vermoord.<ref>{{Aut|J.K. Hoensch}}, ''Die Luxemburger. Eine spätmittelalterliche Dynastie gesamteuropäischer Bedeutung 1308–1437'', Stuttgart, 2000, pp. [https://books.google.be/books?id=iKAqDwAAQBAJ&pg=PA128 128]-[https://books.google.be/books?id=iKAqDwAAQBAJ&pg=PA129 129]. Vgl. {{Aut|L. Earp}}, ''Guillaume de Machaut: A Guide to Research'', New York, 1995 (= New York - Abingdon, 2012), p. [https://books.google.be/books?id=8VaBAAAAQBAJ&pg=PA24 24]. [https://web.archive.org/web/20230606205022/https://books.google.be/books?id=iKAqDwAAQBAJ&pg=PA128 Gearchiveerd] op 6 juni 2023.</ref> Zij werd begraven in de [[abdij van Maubuisson]].<ref>{{Aut|A. Michel}}, Sculptures françaises, in ''Revue archéologique''<sup>4</sup> 10 (1907), p. [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k2036638/f453.image 449].</ref>

Nog geen zes maanden na haar overlijden, trad Jan in het huwelijk met gravin [[Johanna I van Auvergne]].

== Kinderen ==
Jan en Bonne hadden de volgende kinderen:
* [[Karel V van Frankrijk]] (21 januari 1338 -16 september 1380)
* Catherine (1338 - 1338)
* [[Lodewijk I van Anjou|Lodewijk I]], hertog van Anjou (23 juli 1339 - 20 september 1384)
* [[Jan van Berry|Jan]], hertog van Berry (30 november 1340 -15 juni 1416)
* [[Filips de Stoute]], hertog van Bourgondië (17 januari 1342 -27 april 1404)
* [[Johanna van Valois (1343-1373)|Johanna]] (24 juni 1343 -3 november 1373), in 1352 getrouwd met [[Karel II van Navarra]] (gestorven 1387)
* [[Maria van Frankrijk (1344-1404)|Maria]] (12 september 1344 -oktober 1404), in 1364 getrouwd met [[Robert I van Bar]] (gestorven 1411)
* Agnes (1345 - 1349)
* Margaretha (1347 - 1352)
* [[Isabella van Frankrijk (1348-1372)|Isabella]] (1 oktober 1348 - 11 september 1372), in 1360 getrouwd met [[Gian Galeazzo Visconti]], hertog van Milaan (gestorven 1402)

== Kwartierstaat (voorouders) ==
{{Stamboom Bonne van Luxemburg (1315-1349)}}

== Noten ==
{{References|90%|2}}
== Referenties ==
* {{Bronvermelding anderstalige Wikipedia|taal=de|titel=Jutta_von_Luxemburg|oldid=169624642|datum=20171002}}
* {{Bronvermelding anderstalige Wikipedia|taal=en|titel=Bonne_of_Luxembourg|oldid=802619724|datum=20170927}}
* {{Aut|J. Calmette}} Die großen Herzöge von Burgund'', München, 1996. {{ISBN|3424013129}}
* {{Aut|J.M. Hand}}, ''Women, Manuscripts and Identity in Northern Europe, 1350-1550'', Farnham, 2013 (= Londen - New York, 2016), pp. [https://books.google.be/books?id=azMrDwAAQBAJ&pg=PA12 12]-[https://books.google.be/books?id=azMrDwAAQBAJ&pg=PA16 16]. {{ISBN|9781351536530}}
* {{Aut|J.K. Hoensch}}, ''Die Luxemburger. Eine spätmittelalterliche Dynastie gesamteuropäischer Bedeutung 1308–1437'', Stuttgart, 2000. {{ISBN|3170151592}}
* {{Aut|F. Seibt}}, ''Karl IV. - Ein Kaiser in Europa 1346–1378'', München, 1994<sup>5</sup>. {{ISBN|3423046414}}
* {{Aut|H. Thomas}}, Johann II., in {{Aut|J. Ehlers - H. Müller - B. Schneidmüller}} (edd.), ''Die französischen Könige des Mittelalters. Von Odo bis Karl VIII. 888–1498'', München, 1996, pp. [https://books.google.be/books?id=FCfAZbnnZOoC&pg=PA267 267]-284. {{ISBN|3406404464}}

[[Categorie:Frans filantroop|Lux]]
[[Categorie:Huis Valois]]
[[Categorie:Adel in de Nederlanden in de 14e eeuw|Luxemburg, B]]