Brontekst bekijken van Barend Willem Zijfers

'''Barend Willem (Bob) Zijfers''' ([[Amsterdam]], [[11 december]] [[1895]] – [[Driebergen]], [[11 juni]] [[1975]]) was een [[Nederland]]se [[nationaalsocialisme|nationaalsocialistische]] [[propagandist]] en boekhandelaar.

== Persoonlijk ==
Bob Zijfers werd geboren in een gezin van 3 kinderen, waar hij de middelste was.<ref>{{Citeer web |url=https://archief.amsterdam/indexen/persons?ss=%7B%22q%22:%22Barend%20Willem%20Zijfers%22%7D&sort=%7B%22order_i_datum%22:%22asc%22%7D |titel=Indexen |bezochtdatum=2023-03-10 |werk=archief.amsterdam}}</ref> Zijn ouders hadden een winkel. Bob was aanvankelijk een succesvolle [[effecten]]handelaar. In [[1935]] stapte hij uit de effectenhandel. Bob is in zijn leven altijd ongehuwd gebleven. 

== NSB ==
Hij werd in [[1933]] lid van de [[Nationaal-Socialistische Beweging]] (NSB) van [[Anton Mussert]]. Naar eigen zeggen deed hij dat omdat hij wilde meewerken aan een "betere samenleving tusschen [[kapitalisme]] en de arbeiderspartij".

Op zaterdagmiddag [[11 januari]] [[1936]] opende hij een [[sigaar|sigaren]]zaak (het ''N''ederlandsch ''S''igaren ''B''edrijf) annex boekhandel/muziekwinkel onder de naam 'De Driehoek' op nummer 7 in de Amsterdamse [[Kalverstraat]]. De naam verwees naar het logo van de NSB, dat de vorm van een driehoek had. In september van dat jaar opende hij een tweede zaak aan de [[Den Haag|Haagse]] Wagenstraat 47. In oktober [[1937]] opende hij zijn derde zaak aan de Kruiskade 5 te [[Rotterdam]]. Zijn Haagse zaak brandde in de avond van [[14 mei]] [[1940]] af na een vuurgevecht waarbij Nederlandse militairen betrokken waren. Zijn Rotterdamse zaak bestond toen reeds niet meer; zij was in de middag van diezelfde dag verloren gegaan in het [[bombardement op Rotterdam]]. Op [[19 november]] [[1940]] werd de Rotterdamse zaak feestelijk heropend. Een tijdlang dreef hij ook een [[filiaal]] in [[Haarlem]].

== Propaganda ==
Zijfers volgde een uitgekiende [[marketing]]tactiek. Door de verkoop van sigaren en sigaretten moesten de winkels zowel renderen als publiek naar binnen trekken. Dit werd vervolgens geconfronteerd met een overdaad aan nationaalsocialistische propaganda. Zijn drie winkels leden zonder uitzondering de eerste jaren verlies, maar dat was voor Zijfers, gezien zijn financiële positie, geen probleem. Hij beschouwde dat als het brengen van een offer voor het hogere doel. In 1936 droeg Zijfers ''f''&nbsp;52.000 (omgerekend naar de waarde in 2005 is dit: €&nbsp;445.000) bij, in 1937 ''f''&nbsp;56.000 (2005: €&nbsp;453.000), in 1938 ''f''&nbsp;30.000 (2005: €&nbsp;239.000 en in 1939 ''f''&nbsp;18.000 (2005: €&nbsp;142.000). In 1943 behaalde hij een winst van ''f''&nbsp;20.000 (2005: €&nbsp;109.000).

Naast boeken en brochures verkocht Zijfers in zijn winkels [[grammofoonplaat|grammofoonplaten]], die hij liet maken in de [[Berlijn]]se 'Kristall'-fabrieken. In [[1938]] riep hij daarvoor de Stichting De Driehoek in het leven, om via 'geschriften, grammofoonplaten en andere geoorloofde middelen, de nationaalsocialistische gedachte in Nederland te verbreiden'. Samen met zes andere NSB'ers, onder wie de NSB-zangpropagandist [[Melchert Schuurman]], reisde Zijfers naar Berlijn om daar met medewerking van een stafmuziekkorps van de [[Wehrmacht]] bij de Kristall-fabrieken enkele grammofoonplaten op te nemen. In zijn winkels verkocht Zijfers niet slechts de muziek, ook leverde hij naar wens elk type koffergrammofoon bij.

Zijfers ontpopte zich zodoende als een geestdriftig en ijverig propagandist voor het nationaalsocialisme. 'Aan zijn zorgvuldige en trefzekere lectuurkeuze kon menig Rijksduitse boekhandelaar nog een voorbeeld nemen', loofde een rapporteur van de [[Sicherheitsdienst|SD]] later. Even overwoog de SD nog Zijfers als informant te gebruiken, maar zij achtte hem ongeschikt vanwege zijn nerveuze aard, die hem vaak tot weinig steekhoudende uitspraken verleidde. De verhouding tussen Zijfers en Mussert is altijd gespannen geweest. Vanaf het begin in 1936 zinde het de NSB niet dat Zijfers in zijn winkels ruim baan gaf aan het Duitse [[antisemitisme]]. Zelf zou de NSB later ook antisemitisch gezind worden, maar dat zou de relatie met Zijfers niet meer verbeteren.

In [[1940]] veranderde hij de firmanaam in 'Het Bolwerk', nadat een boekhandel met dezelfde naam in [['s-Graveland (Noord-Holland)|'s-Graveland]] bij de rechter succesvol had geprotesteerd. In hetzelfde jaar breidde hij zijn winkel in Amsterdam uit. Op [[25 november]] volgde de feestelijke heropening na nieuwbouw: Zijfers had het naastgelegen pand Kalverstraat 5 bij zijn winkel getrokken. De bewaard gebleven gastenlijst laat zien dat de [[Sicherheitsdienst|SD]]'er [[Klaus Barbie]] aanwezig was.

== Het einde ==
Zijfers was medefinancier van de Nederlandse vertaling van ''[[Mein Kampf]]''. In 1943 werd hij begunstigend lid van de [[Nederlandsche SS|Germaansche SS]]. Vaak reisde hij voor zijn zaken naar boekenstad [[Leipzig]], maar tijdens een verblijf in februari 1944 werd hij door de SD gearresteerd op verdenking van [[homoseksualiteit]]. Twee maanden zat hij vast in een Duitse gevangenis. Na afloop bleek zijn geloof in het nationaalsocialisme onaangetast. Tot het einde toe bleef hij op zijn energieke wijze zijn 'bruine' boekwinkels leiden. Op [[9 mei]] [[1945]] werd hij thuis gearresteerd. Na een veroordeling kwam hij op [[23 september]] [[1948]] weer vrij. Zijn Amsterdamse winkel overleefde de oorlog niet. Bij de intocht van de [[geallieerden (Tweede Wereldoorlog)|geallieerde troepen]] in Amsterdam was de zaak geplunderd. Wat resteerde aan boeken en tijdschriften was op bevel van [[16 juli]] [[1945]] van de Militaire [[Commandant]] van Amsterdam in beslag genomen en vernietigd. Zo werden 27.000 boeken verpulpt, waarvoor Zijfers uiteindelijk ''f''&nbsp;167,37 (2005:&nbsp;€&nbsp;810,75) ontving.

{{Appendix|2=
* Gerard Groeneveld, 'Boek moet volk nieuwe weg wijzen: nationaalsocialistische boekhandel Het Bolwerk voorheen De Driehoek', in: ''De boekenwereld: tijdschrift voor boek & prent'', jaargang 12, nummer 1, oktober 1995, p. 2-13.
* Gerard Groeneveld, ''Zwaard van de geest, het bruine boek in Nederland 1921-1945''. Uitgeverij Vantilt, Nijmegen, 2001. ISBN 90-75697-51-1.
}}
{{Navigatie fascisme en nationaalsocialisme in Nederland}}

{{DEFAULTSORT:Zijfers, Barend Willem}}
[[Categorie:Nederlands belegger]]
[[Categorie:Nederlands collaborateur in de Tweede Wereldoorlog]]
[[Categorie:NSB-lid]]
[[Categorie:SS-lid]]