Ging Napoleons leger ten onder aan bacteriële infecties?
Napoleon wil zijn macht en rijk alsmaar uitbreiden. Daarom trekt hij in 1812 het Russische Rijk binnen. Napoleon komt er al snel achter dat hij de Russen onderschat heeft. Het land is gigantisch, het is er ontzettend koud en het Russische Rijk heeft oneindig veel soldaten. Daarom kan hij niet anders dan zich al snel terugtrekken. Het overgrote deel van zijn leger, zo’n 300.000 soldaten, sterft. Eerst wordt vooral gedacht dat het komt door honger, kou en uitputting, maar inmiddels blijkt uit DNA-onderzoek dat twee bacteriële infecties misschien ook invloed hebben.
Toen Napoleon Bonaparte zijn soldaten in 1812 terugtrok uit Rusland, ontstond een nieuwe crisis. Door honger, kou en uitputting stierven naar schatting 300.000 mensen. Uit DNA-onderzoek blijkt dat twee bacteriële infecties er mogelijk ook een rol bij speelden.
Het gaat om paratyfus en terugkerende koorts die het leed van Napoleons soldaten mogelijk verergerden, blijkt uit DNA uit tanden van soldaten.
Het onderzoek is gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Current Biology.
Soldaten vielen bij bosjes neer tijdens de barre tocht door de ijzige Russische winter. In totaal liepen zo'n 500.000 tot 600.000 mannen mee. Naar schatting kwam de helft om het leven. De onderzochte lichamen komen uit een massagraf met zo'n drieduizend overledenen in de Litouwse hoofdstad Vilnius. Bij zes van de dertien onderzochte lichamen werden bacteriën gevonden waarvan bekend is dat ze ziektes veroorzaken.
Wetenschappers deden dat met hulp van een speciale DNA-kopieertechniek. De gevonden bacterie Borrelia recurrentis wordt door luizen overgedragen en veroorzaakt terugkerende hoge koorts. De andere bacterie (Salmonella enterica) veroorzaakt paratyfus, een ziekte die wordt verspreid door besmet voedsel of water. Veel soldaten kampten met onder meer koorts, rode vlekken, verlies van eetlust en diarree.
De infecties zijn niet per se dodelijk, zeggen de onderzoekers. Maar ze kunnen een uitgeputte soldaat ernstig verzwakken. De combinatie van ziektes, kou, honger en uitputting is wél dodelijk.
Omdat nog slechts dertien lichamen zijn onderzocht, is nog niet duidelijk hoe wijdverspreid de ziektes waren. Maar ze verspreiden zich sneller in slechte situaties. Toekomstig onderzoek moet er meer over uitwijzen. De studie moet laten zien hoe infectieziekten zich in de loop van de tijd hebben ontwikkeld en verspreid.
Bron digitalisering en Wiki opmaak: Terry van Erp
