Colani: 1 versie geïmporteerd

2023-01-02T07:16:49Z

1 versie geïmporteerd

Nieuwe pagina

[[Bestand:70Apostles.jpg|thumb|[[Icoon (religieuze kunst)|Icoon]] van de zeventig discipelen]]
De '''zeventig discipelen''' of '''zeventig [[apostel]]en''' zijn 70 (of 72) vroege leerlingen van [[Jezus (traditioneel-christelijk)|Jezus]] die in [[Evangelie volgens Lucas|Lucas]] 10:1-24 genoemd worden. Daar worden ze twee aan twee uitgezonden om het [[evangelie]] te verkondigen. In het [[westers christendom]] worden ze gewoonlijk als leerlingen of discipelen aangeduid, maar in het [[oosters christendom]] spreekt men heel nadrukkelijk van apostelen.

Ze hebben een eigen feestdag, de Synaxis van de Zeventig Apostelen, op [[4 januari]].

== Aantal ==
In de [[Handschriften van het Nieuwe Testament|manuscripten]] van de [[Alexandrijnse tekst|Alexandrijnse]] (bijv. [[Codex Sinaiticus]]) en de Cesareïsche teksttraditie staat in Lucas het aantal van 70. Dit wordt soms geïnterpreteerd als verwijzing naar de 70 volken ([[Genesis (boek)|Genesis]] 10) of naar de 70 vertalers van de [[Septuagint]]. In de meeste andere Alexandrijnse en westelijke (Romeinse) teksten staat vooral het getal 72. Volgens een traditie werd de Septuagint door 72 [[rabbijn]]en vertaald (6 van iedere stam van de [[Israëlieten]]) en was het getal 72 een verwijzing hiernaar.<ref>[[Bruce Metzger]] ''Textual Commentary on the Greek NT''</ref>

Volgens sommigen is het getal 72 waarschijnlijk het oorspronkelijk juiste getal omdat dit getal bij het overschrijven vermoedelijk werd gewijzigd in het veel vaker voorkomende symbolische getal 70. De verandering van 72 naar 70 is waarschijnlijker dan omgekeerd.<ref>{{Citeer boek|titel=Studiebijbel 4, Het Evangelie naar Lucas.|auteur=G. van den Brink, J.C. Bette, A.W. Zwiep|medeauteurs=|url=https://www.worldcat.org/oclc/769817233|uitgever=In de Ruimte|plaats=Soest|datum=cop. 1993|ISBN=90-6205-404-8}}</ref>

== Naamlijsten ==
De orthodoxe traditie om de 70 gezondenen een naam te geven, gaat terug op [[Dorotheus van Tyrus]],<ref>Migne, Patrologia Graeca, XCII 1061-1065</ref> [[bisschop]] en [[Martelaar (christendom)|martelaar]] uit de late 3e eeuw. Zoals vaker in de [[patristiek]] is de toewijzing van een lijst aan een vroege martelaar problematisch. De lijst met 70 namen die aan hem wordt toegeschreven, heeft men teruggevonden in een kopie, die dateert uit het begin van de 8ste eeuw. Een vergelijkbare lijst wordt aan [[Hippolytus van Rome]] toegeschreven.<ref>Migne, Patrologia Graeca, X 953-958</ref> Daarom spreekt men van Pseudo-Dorotheus of Pseudo-Hippolytus. Ook het [[Chronicon Paschale]], een Oost-Romeinse wereldkroniek (ca. 630), heeft een zodanige lijst.

Invloedrijk in de Oosterse kerk is met name [[Dimitri van Rostov]] die een Levens van de Heiligen heeft geschreven (Kiev 1689-1705). Zelf meldt hij dat zijn bron de lijst van (Pseudo-)Dorotheus is, waarin hij echter verbeteringen heeft aangebracht door enkele namen te schrappen, omdat die later [[Geloofsafval|afvallig]] zouden zijn geworden en enkele andere toe te voegen, die ook in het [[Nieuwe Testament]] voorkomen en die in zijn [[Traditie (christendom)|traditie]] als heiligen werden vereerd ([[Timoteüs]], [[Titus (Bijbel)|Titus]], [[Epafras]], Archippus, [[Priscilla en Aquila|Aquila]], Olympas, Quadratus en Achaicus).

Toen [[Eusebius van Caesarea|Eusebius]] zijn kerkgeschiedenis schreef in de 4e eeuw, meldde hij expliciet dat hij niet van het bestaan van zo'n lijst op de hoogte was.<ref>Eusebius, ''Kerkgeschiedenis'' I 12</ref>
<gallery widths="250" heights="250">
Erastus, Olympus, Rhodion, Sosipater, Quartus and Tertius (Menologion of Basil II).jpg|thumbnail|Executie van Erastus, Olympus, Rhodion, Sosipater, Quartus en Tertius. Menologion van Basil II, Constantinopel, 985. Miniatuur. Vaticaanse bibliotheek, Rome.
Stachys, Amplias, Urban (Menologion of Basil II).jpg|thumbnail|Executie van Stachys, Amplias, Urbanus. Stachius, Amplius, Urban. Idem.
Patrobulus, Hermas, Linus, Caius, Philologus of 70 disciples (Menologion of Basil II).jpg|thumbnail|Patrobulus, Hermas, Linus, Caius, Philologus. Idem.
Sosthenes, Apollo, Cephas, Tychicus, Epaphroditus, Cæsar and Onesiphorus of 70 disciples (Menologion of Basil II).jpg|thumbnail|Sosthenes, Apollo, Cephas, Tychicus, Epaphroditus, Cæsar en Onesiforus. Idem.
</gallery>

=== Lijst van pseudo-Hippolytus ===
[[Tegenpaus Hippolytus]] (Hyppolitus van Rome) was een leerling van [[Irenaeus]], die een leerling was van [[Polycarpus van Smyrna]], die weer een leerling was van de apostel [[Johannes (apostel)|Johannes]]. De werken van Hippolytus werden vóór hun ontdekking in een klooster op [[Oros Athos|Athos]] in 1854 als verloren beschouwd.<ref name=Roberts>Alexander Roberts, James Donaldson en A. Cleaveland Coxe, ed.: ''Ante-Nicean Fathers'', vol. 5, Peabody MA: Hendrickson Publishers, 1999, 3 , 254-56</ref> Hoewel zijn belangrijkste werk ''De weerlegging van alle ketterijen'' snel werd geaccepteerd (toen de valse toeschrijving aan [[Origenes]] was opgelost), worden zijn twee kleine werken, ''Over Christus' twaalf apostelen'' nog steeds als dubieus beschouwd, Ze vormen een bijlage van zijn werken in de omvangrijke verzameling geschriften van vroege kerkvaders.<ref name=Roberts /> Zijn lijst in ''De zeventig apostelen van Christus'' luidt:

{{Kolommen lijst | breedte=38 | aantal=2 | inhoud=
# [[Jakobus de Rechtvaardige]], bisschop van [[Jeruzalem]].
# [[Kleopas]], bisschop van Jeruzalem.
# [[Mattias]], die de vacante plaats van Judas in het aantal van de twaalf apostelen opvulde.
# Thaddeus van Edessa, die de brief aan Augarus heeft overgebracht ([[Abgar V van Osrhoene]]).
# [[Ananias uit Damascus]], die Paulus doopte en bisschop van [[Damascus]] was.
# [[Stefanus (martelaar)]], de eerste martelaar.
# [[Filippus (evangelist)]], die de eunuch doopte.
# Prochorus de deken, bisschop van [[Nicomedia]], die ook de eerste was die vertrok, geloofde samen met zijn dochters.
# Nicanor de Deken stierf toen Stefanus als martelaar omkwam.
# Timon de Deken, bisschop van [[Bosra]].
# Parmenas, bisschop van Soli ([[Soloi (Cyprus)]] of [[Soloi (Cilicia)]]).
# Nicolas/Nicolaus de Deken, bisschop van [[Samaria (regio)|Samaria]].
# [[Barnabas]], bisschop van [[Milaan (stad)|Milaan]].
# [[Marcus (evangelist)]], bisschop van [[Alexandrië]].
# [[Lucas (evangelist)]].
# [[Silas]], bisschop van [[Korinthe (stad)|Korinthe]].
# Silvanus van de Zeventig, bisschop van [[Thessaloniki (stad)|Thessaloniki]]. Genoemd in 1 Petrus 5:12 en [[Tweede brief van Paulus aan de Korintiërs|2 Korintiërs]] 1:19.
# Crescens/Crisces, bisschop van Carchedon in [[Gallië]].
# Epenetus van Carthage, bisschop van [[Carthago]].
# [[Andronikus van Pannonia]], bisschop van [[Pannonië]].
# Ampliatus/Amplias, bisschop van Odyssus.
# Urbanus van Macedonië, bisschop van [[Macedonië (oudheid)|Macedonië]].
# Stachys de Apostel, bisschop van [[Byzantion]]/[[Constantinopel]].
# Barnabas, bisschop van [[Heraclea Perinthus|Heraclea]]
# Phygellus, bisschop van [[Efeze]]. Hij maakte deel uit van de groep van Simon.
# Hermogenes. Idem.
# Demas, die ook een priester van afgoden werd.
# Apelles van Heraklion, bisschop van [[Smyrna (Griekse stad)|Smyrna]].
# [[Aristobulus (Bijbel)|Aristobulus van Britannia]], bisschop van [[Britannia (Romeinse provincie)|Britannia]].
# Narcissus van Athene, bisschop van [[Athene (stad)|Athene]].
# Herodion, bisschop van [[Tarsus (stad)|Tarsus]].
# [[Agabus (religie)|Agabus]] de profeet.
# Rufus van Thebe, bisschop van [[Thebe (Griekenland)|Thebe]].
# Asyncritus van Hyrcania, bisschop van [[Hyrcanië]].
# Phlegon van Marathon, bisschop van [[Marathónas|Marathon]].
# Hermas/Hermes van Dalmatia, bisschop van [[Dalmatia]].
# Patrobulus, bisschop van [[Puteoli]].
# Hermas, bisschop van [[Philippi]].
# [[Paus Linus]], [[paus|bisschop van Rome]].
# Gaius van Efese, bisschop van Efeze.
# Philologus van Sinope, bisschop van [[Sinop (stad)|Sinope]]
# Olympas/Olympus en
# (He)rodion of Patras kwamen beiden om als martelaar te [[Rome (stad)|Rome]].
# Lucius van Cyrene, bisschop van [[Laodicea in Syria]].
# Jason van Thessaloniki, bisschop van Tarsus.
# Sosipater, bisschop van [[Iconium]].
# Tertius van Iconium, bisschop van Iconium.
# Erastus van Corinthe, bisschop van Panellas.
# Quartus, bisschop van Berytus.
# [[Apollos]], bisschop van Caesarea.
# Cephas van Iconium.
# [[Sostenes]], bisschop van Colophon.
# Tychicus, bisschop van Colophon.
# Epaphroditus, bisschop van Andriace.
# Caesar van Dyrrhachium, bisschop van Dyrrachium.
# Markus van Apollonias, neef van Barnabas, bisschop van Apollonias.
# Justus, bisschop van Eleutheropolis.
# Artemas, bisschop van Lystra.
# Clement, bisschop van Sardinia.
# [[Onesiforus]], bisschop van Corone.
# Tychicus, bisschop van Chalcedon.
# Carpus, bisschop van Berytus in Thrace.
# Evodus, bisschop van Antioch.
# Aristarchus, bisschop van Apamea.
# [[Johannes Marcus]]/Marcus, die ook Johannes heet, bisschop van Bibloupolis.
# Zenas, bisschop van Diospolis.
# Philemon, bisschop van Gaza.
# Aristarchus.
# Pudens.
# Trophimus, die martelaar werd met Paulus.
}}

<gallery class="center" widths="250" heights="250">
Andronicus, Athanasius of Christianoupolis and Junia.jpg|thumb|Andronicus van Pannonië, Athanasius van Christianoupolis en [[Junia]], geen jaar bekend
Tarvis Pfarrkirche Fenster (1).jpg|Glas-in-loodraam met de heiligen Hermagoras en Fortunatus, Peter- en Pauluskerk, Trbiž (Tarvisio), Slovenië, 2019
</gallery>

===Andere lijsten===
Andere lijsten noemen ook:
{{Kolommen lijst | breedte=30 | aantal=2 | inhoud=
# Achaicus ([[Eerste brief van Paulus aan de Korintiërs|1 Korintiërs]] 16:17).
# [[Priscilla en Aquila|Aquila]].
# Archippus.
# Clement, bisschop van Sardis.
# [[Crispus van Chalcedon|Crispus]], bisschop van Chalcedon in Galilea.
# Epaphras, bisschop van Andriaca.
# Fortunatus.
# [[Jozef van Arimathea]].
# Onesimus.
# Parrobus, bisschop van Pottole.
# Simeon, zoon van Cleopas, tweede bisschop van Jerusalem.
# Quadratus.
# [[Dorkas|Tabitha]], een vrouwelijke discipel, die door Petrus uit de dood werd opgewekt.
# Timotheus, bisschop van Efeze.
# [[Titus (Bijbel)|Titus]], bisschop van Kreta.
}}

en
{{Kolommen lijst | breedte=30 | aantal=2 | inhoud=
# Alphaeus, vader van de apostelen Jacobus en Mattheus.
# Apphia, vrouw van de apostel Philemon. Terwijl er bij haar thuis een kerkdienst was, vielen heidenen de groep aan en namen Apphia, Philemon en Archippus mee om te vermoorden. Ze werd martelares en wordt herdacht op 19 februari.
# [[Junia]], begeleidde Andronicus en predikte in heel Pannonië. Ze was familie van de apostel Paulus en werd een martelares. [[Brief van Paulus aan de Romeinen|Romeinen]] 16:7.
# Zacheüs, werd door de apostel Petrus aangesteld als bisschop van Caesarea. Genoemd in [[Evangelie volgens Lucas|Lucas]] 19:1–10.
}}

{{Appendix}}

[[Categorie:Heilige in het christendom]]
[[Categorie:Apostel]]

Zeventig discipelen - Bewerkingsoverzicht

Colani: 1 versie geïmporteerd