Colani: /* Voetnoten */

2024-07-20T17:31:17Z

Voetnoten

Nieuwe pagina

[[Bestand:Wolfsangel (Wolfsjagd).jpg|right|150px|thumb|Een ijzeren wolfsangel voor de jacht op wolven]]
[[Bestand:Wolfsangels.jpg|right|100px|Wolfsangels]]
De '''wolfsangel''' is een val om wolven te vangen, een [[Heraldiek|heraldisch]] symbool, een van de acht zogenaamde middeleeuwse tovertekens die, al worden ze daar soms ten onrechte toe gerekend, geen van alle werkelijke [[runen]] zijn. De wolfsangel werd ook gebruikt als [[Huismerk (heraldiek)|huismerk]]. De wolfsangel werd ooit gebruikt om wolven te vangen. Een stuk vlees werd op de punt vastgeprikt en de wolf spietste zich vast in zijn gehemelte en ging dood.<ref>[http://www.badische-zeitung.de/schopfheim/wie-die-bauern-auf-wolfsjagd-gingen Wie die Bauern auf Wolfsjagd gingen]</ref>

==De wolfsangel als symbool==

In de [[heraldiek]] is de wolfsangel een veel gebruikt motief, zo is hij in een rondere vorm in het wapen van de Pruisische "Freiherren" [[von Stein]] te vinden.

De 20e-eeuwse [[mystificatie]] als zou de wolfsangel een oude rune zijn, kan worden gevonden in [[Guido von List]]s verhandeling over het runenschrift van de [[Armanen Futharkh|Armanen]] dat in 1902 verscheen. Von List was een mysticus en een nationalist die de ideologische en pseudowetenschappelijke basis voor de "bloed en bodem"-theorie legde. Het Armanenrunenschrift met 18 runestaven is het meest moderne runenschrift, het werd in 1902 door List in een [[visioen]] gezien en gepresenteerd als het oerschrift van de [[Ariërs]]. List is ook de uitvinder van de zogenaamde runenyoga, waarbij de runentekens met het lichaam worden uitgebeeld om zo de krachten ervan over te nemen. De rune die Von List de "[[gibor]]" noemt en als "G" uitgesproken wilde zien is iets anders van vorm dan de wolfsangel.

Dat deze ''gibor'' de achttiende en laatste rune van het zestienletterige jonge [[futhark]] - runenschrift, waarvan de laatste twee runen verloren gingen, zou zijn geweest en door de [[Armanen]] zou zijn gebruikt is wetenschappelijk omstreden. Ook als vierendertigste rune in het [[Futhorc]] is de gibor omstreden. Volgens velen had het Futhorc 33 runen.

Omdat de wolfsangel in de ogen van rechtsradicalen een [[runen|rune]] symbool is, werd en wordt het symbool door rechts-radicalen vaak gebruikt. De [[Nationaalsocialistische Duitse Arbeiderspartij]] (NSDAP), de [[Nederlandsche SS]], de Nederlandse eenheid Landstorm, de [[Nederlandse Landwacht]], de Nederlandse [[Nationaal-Socialistische Beweging|NSB]], de [[Weerbaarheidsafdeling]] en de [[Nederlandse Arbeidsdienst]] (een NSB-organisatie) gebruikten wolfsangels als ornament en herkenningsteken.<ref>[http://www.nrc.nl/W2/Lab/Profiel/Extreemrechts/symbolen.html Symbolen Extreemrechts]</ref>

In Duitsland heet de vorm een "Wolfsangel" of "Doppelhaken". Ook "Donnerkeil" komt voor. De liggende stompe variant wordt wel met [[Weerwolf (hoofdbetekenis)|Werwolf]]" aangeduid.

Het symbool werd gebruikt als [[Metselaarsteken|metselaarsmerk]] en vond een plaats in de wapens van veel Duitse steden en families.

== De wolfsangel, de volkskunst, oude beroepen en de runen ==
In Duitsland worden ook de "Mauerhaken of "Doppelhaken" en de "Wolfsanker" of "Wolfshaken" wel Wolfshaak genoemd.

In 1714 werd de wolfshaak in het boek, ''Wapenkunst'' met een halve maan of [[Wassende en afnemende maan|wassenaar]] geassocieerd. ''Wolffs-Angel, Frans: "hameçon", [[Latijn|lat]]. "uncus quo lupi capiuntur", heeft de vorm van een halve maan en in het midden een ring.''

Of de wolfshaak al sinds de 13e eeuw een steenhouwersteken is geweest, is ongewis.

De stad [[Erwitte]], bij [[Lippstadt]] in [[Westfalen (streek)|Westfalen]], en het daartoe behorende [[Bad Westernkotten]] hebben in hun [[wapen (heraldiek)|wapen]] een wolfsangel in goud ( [[heraldiek]]e term voor geel) op een veld van [[keel (heraldiek)|keel (heraldieke term voor rood)]].
Erwitte heeft in het verleden een belangrijke nazi-partijkaderschool gehad en kreeg mede daardoor nog in [[1936]] van [[Adolf Hitler]] het stadsrecht. Een wolfsangel in het stadswapen paste in die tijd zeer goed daarbij.
Bad Westernkotten heeft vroeger ook een [[zoutmijn]] gekend, het is nu nog een kuuroord met een [[keukenzout]]houdende geneeskrachtige bron.
Na de oorlog werd benadrukt, dat het wolfsangel-achtige voorwerp een soort panhaak was, die vroeger door ''zoutzieders'' gebruikt werd. Dit is in Erwitte nog altijd de geldende opvatting hierover, hoewel er ook officiële geschriften bestaan, waarin toch sprake is van een wolfsangel.

== Literatuur met een wolfsangel in de hoofdrol ==
In [[1910]] publiceerde [[Hermann Löns]] een roman met de titel ''Der Wehrwolf'', later ook uitgebracht als ''Harm Wulf, a peasant chronicle'' en in Engeland als ''The Warwolf'' vertaald.
Op de oude edities prijkt een wolfsangel op de omslag.

== De wolfsangel in de 20e en 21e eeuw ==
De [[satanskerk]] gebruikt de veronderstelde [[mystiek]]e betekenis van runen en noemt de wolfsangel, zonder bewijs, "een [[Amulet|talisman]] met bijzondere krachten waarin het evenwicht in de natuur is belichaamd".

[[Bestand:Wolfsangel.svg|175px|thumb|Horizontale wolfsangel of eihwaz, volgens sommigen een teken voor "weerwolf"]]
[[Bestand:Wappen Mannheim.svg|thumb|175 px|Wapen van Mannheim]]
In het [[Derde Rijk]] van Adolf Hitler gebruikten militaire eenheden de herkenbare wolfsangel als insigne op hun kraag.

* De [[2. SS-Panzer-Division Das Reich]]
* De [[4. SS-Polizei-Panzergrenadier-Division]]
* De [[34. SS Freiwillige Grenadier Division Landstorm Nederland]]
* De 60. Panzergrenadier-Division "Feldherrnhalle"
* De SA Sturmabteilung "Feldherrnhalle" Wachstandart Kampfrunen"
* De [[Hitlerjugend]] (in een veranderde vorm)
* De [[NS-Volkswohlfahrt]]

Neonazistische groepen gebruiken in een aantal gevallen de wolfsangel als symbool.

* De "[[Aktion Nationale Sozialisten / Nationale Aktivisten]]" (ANS/NA)
* Het "Junge Front" (JF), de jeugsafdeling van de "[[Volkssozialistische Bewegung Deutschlands]]" (VSBD)
*De ook in Nederland bekende "[[Wiking-Jugend]]"
*De Zweedse "Vitt Ariskt Motstånd", een arische beweging die de wolfsangel voor een weerwolfsymbool aanziet.
* De Britse beweging der "wolfsangels"
* De Italiaanse "Terza Posizione"
* Het Oekraïense "[[Azovbataljon]]"

In Duitsland mag het symbool in het openbaar niet gedragen of tentoongesteld worden. Een uitzondering wordt gemaakt wanneer het niet met een politiek of propagandistisch doel wordt gebruikt.

Rockmuzikanten gebruiken graag runen of wat zij daarvoor aanzien. De wolfsangel werd of wordt gebruikt door
[[Boyd Rice]], [[Death In June]], [[Ulver (band)|Ulver]] en [[Neurosis (band)|Neurosis]]. Een Russische "folkmetal band" en een Franse "white power band" heten beiden simpelweg "Wolfsangel".

== Zie ook ==
* [[Hubertusklauw]]

== Externe links ==
* [http://www.klick-nach-rechts.de/rechtsextremismus/erkennungszeichen/rechtsextremismus.htm#Nachfolgende%20Zeichen%20sind%20verboten List of symbols outlawed in Germany]
* [http://flagspot.net/flags/se%7Dnaz.html Neonazi (Sweden) flags]
* [https://web.archive.org/web/20070321143540/http://www.cosemporium.com/cp-app.cgi?pg=prod&ref=0103&cat=jewel02&catstr=HOME%3Ajewelry%3Ajewel02 Wolf’s Hook Ring at The Church of Satan]
* [https://web.archive.org/web/20110716010147/http://www.satannet.com/forum/ubbthreads.php?ubb=showflat&Number=152301 Wolfsangel Discussion on The Church of Satan's SATANNET.COM]
* [https://web.archive.org/web/20080729221635/http://www.symbols.com/encyclopedia/15/1512.html "Werewolf"] on symbols.com
* [https://web.archive.org/web/20081122162216/http://www.symbols.com/encyclopedia/34/3411.html "Thunderbolt"] on symbols.com

== Voetnoten ==
{{References}}

{{Navigatie vaktermen heraldiek}}

[[Categorie:Heraldiek]]
[[Categorie:Futhark]]
[[Categorie:Symbool]]
[[Categorie:Fascisme]]
[[Categorie:Jacht]]

Wolfsangel - Bewerkingsoverzicht

Colani: /* Voetnoten */